Kees Torn

Kees Torn
Torn in 1991.
Torn in 1991.
Algemene informatie
Geboren Oostburg, 2 februari 1967
Geboorteland Vlag van Nederland Nederland
Opleiding gevolgd aan Willem de Kooning AcademieBewerken op Wikidata
Genre(s) Cabaret
Beroep(en) Cabaretier, tekstschrijver en pianist
Prijzen en erkenningen Annie M.G. Schmidt-prijs (prijsjaar 1998)
Poelifinario (2007)
Neerlands Hoop (nominatie, 2005)
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Cabaret

Kees Torn (Oostburg, 2 februari 1967) is een Nederlands cabaretier, tekstschrijver en pianist. Hij maakte tussen 1995 en 2012 negen soloprogramma’s, waarin liederen, gedichten en taalspel een centrale plaats innamen. Voor Streepjescode ontving hij de Annie M.G. Schmidt-prijs over 1998; in 2007 won hij met Dood en verderf de Poelifinario.

Loopbaan

Opleiding en eerste optredens

Torn groeide op in Maassluis. Na twee jaar pianostudie aan het conservatorium volgde hij korte tijd een marketingopleiding. Daarna ging hij naar de Rotterdamse Academie voor Beeldende Kunsten om zich verder op het tekenen toe te leggen. Op de kunstacademie ontstond het idee om samen met Gerrie Hondius een cabaretprogramma te maken. In 1991 traden zij als Kees en ik op bij het Groninger Studenten Cabaret Festival, waar Torn de persoonlijkheidsprijs kreeg.

In 1994 won hij als solist de jury- en publieksprijs van het Leids Cabaret Festival. Een jaar later debuteerde hij met zijn eerste avondvullende soloprogramma, Laat maar laaien.

Solocabaret en samenwerking

Na zijn debuut volgden onder meer Plek zat, Mooie boel en Doe mee en win. Bij verschillende programma’s werkte Torn met Onno Innemee als regisseur. In 1999 kreeg hij voor het lied Streepjescode de Annie M.G. Schmidt-prijs voor het beste theaterlied van 1998. De Poelifinario voor Dood en verderf volgde in 2007.

Naast zijn solowerk speelde Torn in 2008 met Innemee en Mike Boddé in 3D, onder de naam C3. Datzelfde jaar vormde hij met Theo Nijland, Jeroen van Merwijk en Maarten van Roozendaal De bende van vier, een gezamenlijk liedprogramma in De Kleine Komedie.

Op 5 mei 2012 sloot hij in het Rotterdamse Oude Luxor de reeks van negen soloprogramma’s af met Loze kreten. De beginletters van de titels vormen samen het acrostichon LAPMIDDEL. In 2016 keerde hij met Innemee terug voor Eraf met dat dak!. De geplande reprise werd later dat jaar afgelast.

Publicaties en later werk

Torns liedteksten en gedichten verschenen ook in boekvorm. Inkijkexemplaar kwam in 2001 uit; daarin werd werk uit zijn eerste vier programma’s gebundeld. In september 2023 verscheen Mooie boel: de definitieve selectie uit zijn teksten, met een selectie uit alle negen solo’s onder redactie van Jaap Bakker. Voor die uitgave reconstrueerde Torn teksten die bij de ontruiming van zijn woning verloren waren gegaan, met behulp van digitale bestanden en geluidsopnamen.

Naast zijn eigen bundels werkte hij met Frank van Pamelen, Driek van Wissen en Ivo de Wijs aan Zuster Mieke (2005). Ook leverde hij bijdragen aan Eeuwige almanak (2023). In oktober 2023 droeg hij gedichten voor op de veertigste Nacht van de Poëzie in Utrecht.

André van der Hout maakte de documentaire Het langzame leven van Kees Torn (2022), een portret van zijn dagelijks leven na de solocabaretloopbaan. De NTR zond de film uit in Het Uur van de Wolf.

Werk en stijl

Torn combineert pianobegeleiding met liederen, gedichten, woordspelingen en gesprekken met het publiek. Zijn teksten sluiten aan bij de traditie van het light verse, waarin rijm, metrum en dubbele betekenissen een belangrijke rol spelen. Een voorbeeld is het lied N-E uit Doe mee en win, waarin hij het publiek de slotwoorden laat invullen en speelt met Nederlandse woorden en hun Engelse vertaling.

Theaterprogramma’s

Soloprogramma’s

De tabel gebruikt de premièrejaren zoals geregistreerd door Zwartekat; try-outs en speelperioden kunnen eerder beginnen.

PremièrejaarProgramma
1995Laat maar laaien
1997Als ik het niet dacht
1998Plek zat
2001Mooie boel
2003In de gloria
2004Doe mee en win
2006Dood en verderf
2009Einde verhaal
2011Loze kreten

Gezamenlijke programma’s

JaarProgrammaSamenwerking
20083DC3, met Onno Innemee en Mike Boddé
2008De bende van vierMet Theo Nijland, Jeroen van Merwijk en Maarten van Roozendaal
2016Eraf met dat dak!Met Onno Innemee

Boeken

Selectie van eigen uitgaven en gezamenlijke bundels.

JaarTitelBijdrage
1996Gekke ventjesMet Matthias Giesen
2001InkijkexemplaarEigen teksten
2005Zuster Mieke: doktersroman in veertig verzenMet Frank van Pamelen, Driek van Wissen en Ivo de Wijs
2023Mooie boel: de definitieve selectie uit zijn tekstenEigen teksten; redactie Jaap Bakker
2023Eeuwige almanakBijdragen, naast onder anderen Ivo de Wijs, Theo Danes en Frank van Pamelen

Geluidsdragers en televisie

Selectie van uitgaven en televisieoptredens.

JaarTitelBijdrage of vorm
1999Het Ultieme TerugblikCd, met Mike Boddé en Frank van Pamelen
2006Kinderen geen bezwaar — GebabbelGastrol
2012Een ommetje met Kees TornVerzamelbox met negen dvd’s en een cd
2022Het langzame leven van Kees TornDocumentaire over Torn, regie André van der Hout

Prijzen en nominaties

Bij de Annie M.G. Schmidt-prijs staat het uitreikingsjaar; de prijs had betrekking op het theaterliedjaar 1998.

JaarPrijsResultaat
1991Groninger Studenten Cabaret FestivalPersoonlijkheidsprijs, met Kees en ik
1994Leids Cabaret FestivalJury- en publieksprijs
1996WerftheaterprijsWinnaar
1997Conamus-aanmoedigingsprijsWinnaar
1999Annie M.G. Schmidt-prijsVoor Streepjescode, prijs over 1998
2005Neerlands HoopNominatie voor Doe mee en win
2007PoelifinarioWinnaar met Dood en verderf
Zie de categorie Kees Torn van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Wikiquote heeft een of meer citaten van of over Kees Torn.