| Kees Torn | ||||
|---|---|---|---|---|
Torn in 1991. | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Geboren | Oostburg, 2 februari 1967 | |||
| Geboorteland | ||||
| Opleiding gevolgd aan | Willem de Kooning Academie | |||
| Genre(s) | Cabaret | |||
| Beroep(en) | Cabaretier, tekstschrijver en pianist | |||
| Prijzen en erkenningen | Annie M.G. Schmidt-prijs (prijsjaar 1998) Poelifinario (2007) Neerlands Hoop (nominatie, 2005) | |||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| ||||
Kees Torn (Oostburg, 2 februari 1967) is een Nederlands cabaretier, tekstschrijver en pianist. Hij maakte tussen 1995 en 2012 negen soloprogramma’s, waarin liederen, gedichten en taalspel een centrale plaats innamen. Voor Streepjescode ontving hij de Annie M.G. Schmidt-prijs over 1998; in 2007 won hij met Dood en verderf de Poelifinario.
Torn groeide op in Maassluis. Na twee jaar pianostudie aan het conservatorium volgde hij korte tijd een marketingopleiding. Daarna ging hij naar de Rotterdamse Academie voor Beeldende Kunsten om zich verder op het tekenen toe te leggen. Op de kunstacademie ontstond het idee om samen met Gerrie Hondius een cabaretprogramma te maken. In 1991 traden zij als Kees en ik op bij het Groninger Studenten Cabaret Festival, waar Torn de persoonlijkheidsprijs kreeg.
In 1994 won hij als solist de jury- en publieksprijs van het Leids Cabaret Festival. Een jaar later debuteerde hij met zijn eerste avondvullende soloprogramma, Laat maar laaien.
Na zijn debuut volgden onder meer Plek zat, Mooie boel en Doe mee en win. Bij verschillende programma’s werkte Torn met Onno Innemee als regisseur. In 1999 kreeg hij voor het lied Streepjescode de Annie M.G. Schmidt-prijs voor het beste theaterlied van 1998. De Poelifinario voor Dood en verderf volgde in 2007.
Naast zijn solowerk speelde Torn in 2008 met Innemee en Mike Boddé in 3D, onder de naam C3. Datzelfde jaar vormde hij met Theo Nijland, Jeroen van Merwijk en Maarten van Roozendaal De bende van vier, een gezamenlijk liedprogramma in De Kleine Komedie.
Op 5 mei 2012 sloot hij in het Rotterdamse Oude Luxor de reeks van negen soloprogramma’s af met Loze kreten. De beginletters van de titels vormen samen het acrostichon LAPMIDDEL. In 2016 keerde hij met Innemee terug voor Eraf met dat dak!. De geplande reprise werd later dat jaar afgelast.
Torns liedteksten en gedichten verschenen ook in boekvorm. Inkijkexemplaar kwam in 2001 uit; daarin werd werk uit zijn eerste vier programma’s gebundeld. In september 2023 verscheen Mooie boel: de definitieve selectie uit zijn teksten, met een selectie uit alle negen solo’s onder redactie van Jaap Bakker. Voor die uitgave reconstrueerde Torn teksten die bij de ontruiming van zijn woning verloren waren gegaan, met behulp van digitale bestanden en geluidsopnamen.
Naast zijn eigen bundels werkte hij met Frank van Pamelen, Driek van Wissen en Ivo de Wijs aan Zuster Mieke (2005). Ook leverde hij bijdragen aan Eeuwige almanak (2023). In oktober 2023 droeg hij gedichten voor op de veertigste Nacht van de Poëzie in Utrecht.
André van der Hout maakte de documentaire Het langzame leven van Kees Torn (2022), een portret van zijn dagelijks leven na de solocabaretloopbaan. De NTR zond de film uit in Het Uur van de Wolf.
Torn combineert pianobegeleiding met liederen, gedichten, woordspelingen en gesprekken met het publiek. Zijn teksten sluiten aan bij de traditie van het light verse, waarin rijm, metrum en dubbele betekenissen een belangrijke rol spelen. Een voorbeeld is het lied N-E uit Doe mee en win, waarin hij het publiek de slotwoorden laat invullen en speelt met Nederlandse woorden en hun Engelse vertaling.
De tabel gebruikt de premièrejaren zoals geregistreerd door Zwartekat; try-outs en speelperioden kunnen eerder beginnen.
| Premièrejaar | Programma |
|---|---|
| 1995 | Laat maar laaien |
| 1997 | Als ik het niet dacht |
| 1998 | Plek zat |
| 2001 | Mooie boel |
| 2003 | In de gloria |
| 2004 | Doe mee en win |
| 2006 | Dood en verderf |
| 2009 | Einde verhaal |
| 2011 | Loze kreten |
| Jaar | Programma | Samenwerking |
|---|---|---|
| 2008 | 3D | C3, met Onno Innemee en Mike Boddé |
| 2008 | De bende van vier | Met Theo Nijland, Jeroen van Merwijk en Maarten van Roozendaal |
| 2016 | Eraf met dat dak! | Met Onno Innemee |
Selectie van eigen uitgaven en gezamenlijke bundels.
| Jaar | Titel | Bijdrage |
|---|---|---|
| 1996 | Gekke ventjes | Met Matthias Giesen |
| 2001 | Inkijkexemplaar | Eigen teksten |
| 2005 | Zuster Mieke: doktersroman in veertig verzen | Met Frank van Pamelen, Driek van Wissen en Ivo de Wijs |
| 2023 | Mooie boel: de definitieve selectie uit zijn teksten | Eigen teksten; redactie Jaap Bakker |
| 2023 | Eeuwige almanak | Bijdragen, naast onder anderen Ivo de Wijs, Theo Danes en Frank van Pamelen |
Selectie van uitgaven en televisieoptredens.
| Jaar | Titel | Bijdrage of vorm |
|---|---|---|
| 1999 | Het Ultieme Terugblik | Cd, met Mike Boddé en Frank van Pamelen |
| 2006 | Kinderen geen bezwaar — Gebabbel | Gastrol |
| 2012 | Een ommetje met Kees Torn | Verzamelbox met negen dvd’s en een cd |
| 2022 | Het langzame leven van Kees Torn | Documentaire over Torn, regie André van der Hout |
Bij de Annie M.G. Schmidt-prijs staat het uitreikingsjaar; de prijs had betrekking op het theaterliedjaar 1998.
| Jaar | Prijs | Resultaat |
|---|---|---|
| 1991 | Groninger Studenten Cabaret Festival | Persoonlijkheidsprijs, met Kees en ik |
| 1994 | Leids Cabaret Festival | Jury- en publieksprijs |
| 1996 | Werftheaterprijs | Winnaar |
| 1997 | Conamus-aanmoedigingsprijs | Winnaar |
| 1999 | Annie M.G. Schmidt-prijs | Voor Streepjescode, prijs over 1998 |
| 2005 | Neerlands Hoop | Nominatie voor Doe mee en win |
| 2007 | Poelifinario | Winnaar met Dood en verderf |