Lauscha ligt in het Thüringer leisteengebergte tussen de steden Sonneberg, Ilmenau en Saalfeld. De stad bevindt zich in een noordoostelijk zijdal van de Steinach onderaan de bergkam. Het station Lauscha ligt op een hoogte van 611 m. NN, het zuidelijkste punt aan de monding van de Göritz in de Steinach op 515m. boven NN. De Pappenheimer Berg reikt tot 834,5m. boven NN.
Het noordoostelijk van de stad gelegen Ernstthal am Rennsteig is sinds 1994 een ortsteil van Lauscha. Het eigenlijke stadsgebied heeft geen bestuurlijke indeling, maar vanwege de geografische omstandigheden worden bij gelegenheid het rond om de Oberlandstraße en de berg Köpplein gelegene Oberlauscha, de kern rondom Hüttenplatz (dos Duurf) en het in het zuiden van de stad in het lagere Lauschatal gelegene Unterlauscha onderscheiden.
Water
Naamgevend voor het dal en de stad was het water Lauscha, dat als in 1366 in een Schwarzburger ambtsboek voor het eerst officieel werd genoemd. Het heldere bergwater was als drinkwater en energiebron aan het einde van de middeleeuwen voorwaarde voor het glasmaken. Daarnaast sprak de beschikbaarheid van grondstoffen voor een goede basis voor de glasindustrie in het Lauschadal. Kwartszand kon in zeer zuivere kwaliteit uit de nabijgelegene steengroeve gewonnen worden. Ook soda, uit gebrande tufsteen, kalk en kaliumcarbonaat werden hier gedolven.
Dorpsmolen uit 1601Hoofdgebouw van de voormalige Wiesleinsmolen van 1824Lauschadal vanaf Kirchhügel am Köpplein in richting zuiden, links de Kleine- en daarachter Grote Tierberg, rechts Teufelsholz, de helling rechtsvoor leidt naar de Steinigen HügelBlik in het Lauschadal vanaf Teufelsholz op het Köpplein, daarachter, niet goed zichtbaar, de Igelskuppe. Midden op de foto de Brehmenstall, rechts tot aan de horizon de Pappenheimer Berg, rechts vooraan de Kleine Tierberg.
De Lauschabeek vormt zich onder Ernstthal uit de Igelshieber en de Ernstthaler watertjes. Zijn weg stroomafwaarts wordt door karaktiserende bijnamen beschreven: de Faule Lauscha (luie Lauscha) stroomt op de hoogvlakte nog langzaam over de weidegrond, de Muntere Lauscha (montere Lauscha) wurmt zich door het smalle Lauschadal. Haar waterkracht wordt meermaals gebruikt door verschillende watermolens. Met het gereedkomen van de spoorlijn en wegverbinding van Steinach naar Neuhaus door het smalle en zompige dal aan het einde van de negentiende, begin twintigste eeuw, werd de Lauschabeek grotendeels in een ondergronds kanaal omgeleid; deze duiker is rond 2000 door een stevig betonnen exemplaar vervangen.
Geschiedenis en economie
Lauscha ontstond in de 17e eeuw als nederzetting van glasblazers. Veel glashutten stonden aan beken en hadden een eigen watermolen. Vanaf 1832 werden er glazen oogprotheses van hoge kwaliteit geproduceerd. Echt beroemd is Lauscha geworden omdat het de eerste plaats ter wereld was, waar, vanaf circa 1845, op grote schaal glazen versieringen voor in de kerstboom werden gemaakt, tot op de huidige dag. In 1958 besliste de regering van de DDR, waar Lauscha tussen 1949 en 1990 deel van uitmaakte, dat de plaats voortaan een stad was. In de 20e eeuw ontwikkelde Lauscha zich ook tot een centrum voor de skisport. In Lauscha is, naast de ambachtelijke productie van kerstboomballen e.d. ook een fabriek gevestigd, waar allerlei producten van glas of glasvezel worden gemaakt.
In Lauscha heeft zich uit het Itzgründische subdialect van het Oost-Opperfrankisch, hier sterk door het Thürings beïnvloed, een ook grammaticaal zo sterk afwijkend plaatselijk dialect ontwikkeld, dat enigen het Lauschisch zelfs als een aparte taal beschouwen.
Bezienswaardigheden, toerisme
Lauscha beschikt over een glasmuseum.
De jaarlijkse kerstmarkt staat speciaal in het teken van kerstboomballen en andere glazen kerstdecoraties. Ook buiten de kersttijd zijn er folkloristische evenementen.
In sneeuwrijke winters kan men in de 700 -900 meter hoge bergen in de omgeving van Lauscha wintersport bedrijven, zoals langlaufen.
Geboren
Portret van Ludwig Müller-Uri (1811–1888)
Set glazen ogen van de hand van Müller-Uri (1835)
Ludwig Müller-Uri (geboren op 4 september 1811 in Lauscha; in november 1888 aldaar ook overleden), meester-glasblazer, beroemd vanwege zijn voor die tijd kwalitatief zeer goede glazen kunstogen, die vanaf circa 1835 tot na de Eerste Wereldoorlog veel werden gebruikt
Thüringen
.JPG)
