Legendre-symbool

Het Legendre-symbool of kwadratisch karakter is een functie, die in 1798 door Adrien-Marie Legendre werd ingevoerd. Hij deed dat toen hij stellingen probeerde te bewijzen ten aanzien van de kwadratische reciprociteit. Het Legendre-symbool heeft als voorbeeld gediend voor andere hogere machts residu-symbolen, zoals voor het Jacobi- en het Kronecker-symbool. Het is een van de eerste voorbeelden van een homomorfisme.

Definitie

Het Legendre-symbool (ap), soms geschreven als (a|p), wordt voor hele getallen a en priemgetallen p gedefinieerd door:

(ap)={   0 als a≡0modp+1 als a≢0modp en voor zeker heel getal x, x2≡ amodp−1 als een dergelijke x niet bestaat 

Als a|p=1 wordt a een kwadratisch residu genoemd mod p, als a|p=−1, dan wordt a een kwadratisch niet-residu mod p genoemd. Het is gebruikelijk om nul als een speciaal geval te behandelen.

Gauss gebruikte de notatie aRp, aNp afhankelijk van het feit of a een residu of een niet-residu van p is.

De periodieke rij (a|p) voor a gelijk aan 0, 1, 2,... wordt soms de Legendre-rij genoemd, met de {0,1,-1} waarden soms weergegeven door {1,0,1} of {0,1,0}.

Eigenschappen

Het Legendre-symbool is periodiek met periode p, dus hangt alleen van de restklasse van a mod p af.

De kwadratische residuen mod p vormen een ondergroep met index 2 in de vermenigvuldigingsgroep ℤ/pℤ∗. Dus van de restklassen mod p die niet de nulklasse zijn, is precies de helft een kwadraat.

Criterium van Euler

Het criterium van Euler laat een rechtstreekse berekening van het Legendre-symbool toe:

(ap)≡ap−12modp

Of: als p een oneven priemgetal is, en a geen veelvoud van p, dan is a een kwadratisch residu mod p als en slechts als a(p-1)/2-1 een veelvoud is van p, en een kwadratisch niet-residu mod p als en slechts als a(p−1)/2+1 een veelvoud is van p.

Voorbeeld

Om na te gaan of 8 congruent is met een kwadraat modulo 17, kunnen we alle kwadraten modulo 17 uitrekenen, om vast te stellen dat

122=144≡8

maar we kunnen ook het criterium van Euler gebruiken en nagaan dat

817−12=88=644≡134=1692≡(−1)2=1

Andere symbolen