| Leon Thier | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsinformatie | ||||
| Geboortedatum | 1953 | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Alma mater | Technische Universiteit Eindhoven (1971 – 1978) | |||
| Beroep(en) | Architect | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Werkgever(s) | Apon Van den Berg Ter Braak Tromp Architecten (1978 – 1984), Atelier PRO (1984 – 2007), Studio Leon Thier (2007) | |||
| Werklocatie | Den Haag | |||
| Links | ||||
| Website | ||||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
Leon Thier (Eindhoven, 1 januari 1953) is een Nederlands (interieur)architect.
Leon Thier groeide op in de jaren vijftig en zestig in Eindhoven, in het zuiden van Nederland. Zijn vader overleed toen Leon nog maar een jaar oud is. Zijn moeder voedde daarna het gezin alleen op. De aanleg voor tekenen en ruimtelijk inzicht erfde Leon van zijn vader, die in zijn vrije tijd een verwoed kunstschilder was. Van zijn moeder leerde hij kritisch naar maatschappelijke ontwikkelingen te kijken en een eigen mening te vormen. Voor zijn latere interesse in architectuur bleek de omgeving waar hij opgroeide van belang. Hij woonde bij het door W.M. Dudok ontworpen Witte Dorp in Eindhoven. De achterzijde van het huis bood uitzicht op landhuis De Burgh, een ontwerp van Jos Cuypers. Zowel de moderne architectuur als de meer historische bouwkunst van Cuypers inspireerden hem bij zijn latere werk.
Na het gymnasium studeerde Leon Thier vanaf 1971 aan de Technische Hogeschool in Eindhoven. Daar kreeg hij les van onder meer de hoogleraren Wim Quist, Dick Apon en de architectuurhistoricus professor Geert Bekaert en de latere professor Gerard van Zeijl.
Hij bezocht ook colleges aan de TH Delft van Aldo van Eyck en van Herman Hertzberger. In hun werk waardeerde hij de sociale component van de architectuur; omgevingen die uitnodigen tot betekenisvolle sociale contacten. Inhoudelijke verdiepte hij zich ook in het werk van de Deense architect en stedenbouwkundige Jan Gehl, waarbij vooral diens Life Between Buildings invloedrijk was.
Tijdens zijn afstuderen werkte hij twee jaar als ontwerper bij Tuin- en Landschapsarchitectenbureau Van den Eerenbeemt. Daar groeide bij hem het besef om het bestaande landschap als basis te nemen voor het ontwerp van stedenbouwkundige plannen of architectonische projecten. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was dat een relatief nieuwe ontwerphouding.
Thiers oeuvre omvat onder meer schoolgebouwen, gebouwen voor Nederlandse universiteiten, kantoren, wooncomplexen en woonbuurten. In zijn projecten reageert hij niet alleen op de specifieke wensen van de opdrachtgever, en de contextuele gegevens zoals locatie, maar creëert hij ook ontmoetingsplekken voor bewoners en gebruikers.
In 2000 heeft hij in een interview ‘ontmoeten’ wel omschreven als centraal thema in zijn werk. Het gaat hem daarbij niet alleen om ruimte voor formele ontmoetingen, maar ook om informele ontmoetingen. In een latere publicatie in 2024 hebben onderzoekers het getypeerd als ‘argeloze ruimte’, ruimte die ontmoetingen mogelijk maakt. In al zijn projecten werkte Thier in ontwerpteams, waarbij twee architecten verantwoordelijk waren voor het project. In totaal beslaat zijn oeuvre ruim 300 architectonische-, stedenbouwkundige- en interieurontwerpen, daarvan zijn ruim 200 gerealiseerd, waarvan circa 116 gebouwen.
De eerste projecten maakte Thier als medewerkend architect vanaf 1978 op het bureau abbt in Rotterdam, waar een van zijn afstudeerhoogleraren, Dick Apon, partner was. Als pas afgestudeerde architect wordt hij betrokken bij complexe ontwerpen zoals de Nederlandse Ambassade in Nigeria (1978-1979), winkelcentra en aan ontwerpen voor sociale woningbouw zoals woongebouw Oosterflank en Oosterhof in Rotterdam uit 1982, waarin in een complex woningen zijn gecreëerd voor diverse bewonersgroepen.
Vanaf 1984 werkt Thier bij Atelier Pro. De architectuuropvatting van oprichters Hans van Beek en Sjoerd Schamhart met als thema ‘de situatie als bron’ komt overeen met de zijne. In die periode is hij projectarchitect van grote en complexe projecten zoals het Centrumplan Nieuwe Markt in Gouda en hij wint samen met Hans van Beek de opdracht voor het Centrum van de nieuwe wijk Velserbroek in Velsen. Ook werkt hij aan het winnende plan voor 260 woningen Entrepot West in Amsterdam. Vanaf 1990 is hij architect directeur en mede-eigenaar.
Atelier Pro maakt met het ontwerp van de Haagse Hogeschool (1990-1996) naam als ontwerpers van vernieuwende onderwijsvoorzieningen. In het Eurocollege in Maastricht (1996-1999) realiseert Thier als eerste architect in Nederland een zogeheten ‘studiehuis’. Voor het grootschalige, kamvormige gebouw Trias VMBO in Krommenie (2000-2006), is schaalverkleining doorgevoerd door groepen op te delen in zogeheten ‘huizen’ die langs een ‘brink’ liggen. Die gezamenlijke brink is weer bestemd als ruimte voor collectieve bijeenkomsten en ontmoeting. Andere voorbeelden zijn het Augustinianum in Eindhoven (2010-2017) en de International School The Hague (2003-2006). De centrale ruimte van Universiteit Leiden Campus Den Haag (2013-2016) is vormgegeven een semi-openbare ruimte, een overgangsgebied tussen stad en universiteit.
Behalve nieuwbouwprojecten werkte Thier ook aan transformatie en uitbreiding van bestaande gebouwen waarbij hij ernaar streefde om bestaande waarden intact te houden, en ruimte te geven aan nieuwe wensen om te kunnen voldoen aan eigentijdse eisen. Een bekend project is de uitbreiding van het Segbroek College in Den Haag (1993-1998), een aanpassing van een naoorlogs schoolgebouw aan nieuwe onderwijsbehoeften. Thier was ook verantwoordelijk voor verbouwingen en transformaties van het Bestuursgebouw (1996-1999) en het Academiegebouw annex Facultyclub (2002-2009) voor de Universiteit van Leiden en de Politieacademie in Apeldoorn (2003-2010, herinrichting 2017-2020) .
Bij Thier’s ontwerpen voor woningen, woongebouwen, woonbuurten en woon-zorgcomplexen staat voorwaarden scheppen voor het creëren van sociale samenhang voorop. Exemplarisch is Cultuuranker Zuid57 in Den Haag (2008-2012) dat de sociale en culturele infrastructuur lokaal versterkt. Woongebouw de Muzen in Almere (1993-1997), waarin ouderen langer zelfstandig kunnen wonen door extra voorzieningen wordt door Aedes bij het 100-jarig bestaan van de Woningwet in 2001 genoemd als een van de 50 beste woonprojecten van 100 jaar woningwet sinds 1901. Woonwijk de Munteltuinen in ’s-Hertogenbosch (1994-1998) is een hecht ruimtelijk geheel voor een leefgemeenschap op de schaal van een woonbuurt. Wooneiland 12 in woonbuurt Floriande in Hoofddorp (1998-2001), is een wooncomplex voor verschillende woonbehoeften op deze Vinex locatie. In woningen voor senioren in Oud Krispijn in Dordrecht (2001-2003) is ruimte voor ontmoetingen aan de rustige tuinzijde gerealiseerd. Blok 6 in de nieuwe wijk IJburg in Amsterdam (1999-2005), heeft buitenruimte die ontmoetingen mogelijk maakt: een ‘mew’, een autoluwe zone, waar kinderen dichtbij huis kunnen spelen en een levendig straatleven kan ontstaan.Op de campus van de Rotterdamse Erasmus Universiteit realiseerde hij studentenwoningen (2009-2013) waarbij de studenten in wooneenheden een gezamenlijke keuken en huiskamer delen.
Thier ontwierp ook werkomgevingen zoals kantoorgebouw Forum in Amsterdam (1995-2001), waar een centraal atrium het hart vormt van het gebouw. Voor het Bestuursgebouw van de Universiteit Leiden (1996-1999) zijn diverse werkomgevingen gecreëerd, ingepast in de eeuwenoude cultuurhistorisch waardevolle omgeving. Datzelfde thema komt ook tot uitdrukking in de herbestemming van een Klein Seminarie tot de Politieacademie in Apeldoorn (2003-2010). In Den Haag wordt een voormalige drukkerij uit de jaren 1950 getransformeerd tot Stadskantoor voor de Dienst Sociale Zaken Werkgelegenheid/Onderwijs Cultuur en Welzijn van Den Haag/Fruitweg (2020-2022, samen met Wessel/Van Geffen architecten uit Tilburg)
Een bijzonder project in Thier’s oeuvre is de herplaatsing van het Van Klingeren Paviljoen van Jeugdherberg Ockenburg in Den Haag. Samen met Gerrit van Es van HVE-architecten wist hij in 2009-2010 de Gemeente Den Haag te verleiden om dit bijzondere ontmoetingsgebouw en jeugdherbergpaviljoen, ontworpen door architect Van Klingeren eind jaren 1960 niet te slopen, maar te herbouwen. In samenwerking met aannemer Stebru werd het Van Klingeren Paviljoen herbouwd aan de Binckhorsthaven, als onderdeel van een project met woningen, bedrijfsruimten en parkeren (2016-2024).
Bij diverse projecten realiseerde Thier ontmoetingspleinen in combinatie met ondergronds parkeren. Door ondergrondse stalling kan het bovengrondse deel heringericht worden, als verrijking voor de leefbaarheid van de openbare ruimte. Een van de eerste was het prijsvraagplan voor de Haagse Hogeschool (1990) met een ondergrondse parkeergarage in de haven van de Laakhaven. Dit idee leidde tot meer opdrachten voor parkeergarages. Aansprekende voorbeelden zijn Parkeergarage Van Heekplein Enschede onder het nieuwe winkelcentrum (1999-2003) en de parkeergarage Sint-Jan in Den Bosch (2011-2015) . Onder het Singel in Amsterdam geven de paviljoens langs de gracht toegang tot de nieuwe parkeergarage Singelgracht Marnix onder de gracht (2019-2024).
Naast zijn leidende rol in ontwerpteams bekleedde Thier diverse nevenfuncties. Van 1980-1989 was hij docent Architectuur op de Academie van Bouwkunst in Rotterdam. Van 1983-1990 bestuurslid van de dr. H.P. Berlagestichting en van 1992-1996 was hij lid van de Welstandscommissie van Den Haag. Van 1999-2003 bestuurslid van de STAWON en van 2003-2006 van de STARO, twee studiegroepen van destijds de Bond van Nederlandse Architecten (BNA). De STAWON verrichtte studies op het gebied van woongebouwen, de STARO richtte zich op onderwijsvoorzieningen. Van 2005-2008 was hij ook bestuurslid van de BNA-kring Den Haag en van 2005-2007 bestuurslid Stichting Beroepservaring Jonge architecten (het huidige BEP).
Thier was voorzitter van de Kerngroep Eindtermen Architectenregister, die in 2012 de eindtermen heeft opgesteld voor de nieuwe Nederlandse Wet op de Architecten Titel (WAT) die in 2013 in werking trad.
Van 2003 tot 2018 was Thier supervisor van het Leerpark in Dordrecht; een grote onderwijsomgeving waarbij onderwijs, werken en wonen nauw op elkaar zijn afgestemd. In Den Bosch was hij van 2012 tot 2015 supervisor van het project Zuiderpark/Stadswalzone en Parkeergarage Sint-Jan.
Meerdere projecten van Thier werden genomineerd voor prijzen en kregen onderscheidingen (selectie):
