Les Insoumis
Les Insoumis was een Belgische verzetsgroep tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze werd in maart 1941 opgericht door Georges Némegaire, Georges Beghin en Aloïs Sury. De beweging hield zich aanvankelijk voornamelijk bezig met de uitgave en verspreiding van het clandestiene blad L'Insoumis en ontwikkelde zich in 1943 tot een organisatie die ook gewapend verzet pleegde. Les Insoumis behoorde tot de vijftien Belgische organisaties die na de bevrijding officieel werden erkend als groeperingen van de gewapende weerstand.
Geschiedenis
Sluikpers
De beweging stond vooral bekend om haar gelijknamige sluikblad, dat de ondertitel Bulletin humoristique d'information et de combat contre les mauvais Belges droeg. Tot het begin van de herfst van 1943 lag de activiteit van de organisatie vrijwel uitsluitend bij de redactie en verspreiding van deze clandestiene publicatie.
Gewapend verzet
Volgens historici Fabrice Maerten en Bart Willems, verbonden aan CegeSoma, zette Maurice Van Brabant in oktober 1943 het bestaande netwerk om in een gewapende verzetsorganisatie. De beweging was aanvankelijk actief in Brussel en Henegouwen en breidde zich vervolgens uit naar andere Waalse provincies en Vlaanderen. Een historisch overzicht uit 1988 vermeldt eveneens dat Les Insoumis vanaf oktober 1943 gewapende acties uitvoerde en dat de organisatie vooral in Brussel werkzaam was, met vertakkingen elders in België. Na de arrestatie van Maurice Van Brabant in februari 1944, werd de organisatie tot het einde van de oorlog geleid door Pierre Briers.
Erkenning na de oorlog
Les Insoumis werd op 1 oktober 1947 officieel erkend als verzetsorganisatie. Voordien moesten leden voor hun erkenning als gewapend weerstander een aanvraag indienen via de Organisation militaire belge de résistance (OMBR). In totaal werden in België vijftien organisaties erkend als groeperingen van de gewapende weerstand.
De beweging bleef na de oorlog actief op publicistisch gebied. Volgens CegeSoma verschenen in de daaropvolgende decennia minstens drie tijdschriften uit de kring van de beweging, waarvan twee nationale en één regionale. Het kwartaalblad L'Insoumis, uitgegeven door de Fédération nationale de résistance, d'action et de presse clandestine, verscheen nog in 2003.
Archief
Het CegeSoma, onderdeel van het Rijksarchief in België, bewaart het archief van Les Insoumis onder de signatuur AA2006. Het fonds omvat ongeveer 2.100 persoonlijke dossiers van leden. Daarin bevinden zich onder meer biografische gegevens en documenten over verzetsactiviteiten, waaronder gewapend verzet, clandestiene pers, inlichtingenwerk en ontsnappingsroutes. De dossiers kunnen ter plaatse worden geraadpleegd.
Literatuur
- Van Doorslaer, Rudi (1988). België in de Tweede Wereldoorlog. Deel 6.
Externe link
- Beschrijving van het archief Les Insoumis bij CegeSoma
- Statuut van gewapende weerstander (het): tussen mythe en werkelijkheid (vijftien erkende gewapende verzetsgroepen)
- België in de Tweede Wereldoorlog. Deel 6 - Het verzet
- 1 2 3 4 5 6 Maerten, Fabrice, Les archives des Insoumis. Belgium WWII. CegeSoma/Rijksarchief. Geraadpleegd op 25 oktober 2026.
- 1 2 Colignon, Alain, Statut de résistance armée (le) : entre mythes et réalités. Belgium WWII. CegeSoma/Rijksarchief. Geraadpleegd op 25 oktober 2026.
- 1 2 Van Doorslaer, Verhoeyen & Van de Vijver 1988, p. 95.
· 
· 