Lymfe of lymfevloeistof is een kleurloze lichaamsvloeistof die door een apart vatenstelsel stroomt: het lymfevatenstelsel. Lymfe bestaat uit weefselvocht. In lymfe bevinden zich ook verschillende soorten witte bloedcellen, waaronder de lymfocyten. Lymfe wordt door lymfeklieren gefilterd, daarom is het een belangrijk onderdeel van het afweerstelsel van het lichaam. Vrijwel alle gewervelde dieren hebben lymfe in hun lichaam.
Bloed in de bloedvaten is eiwitrijk en staat onder enige druk. Door die bloeddruk lekt er altijd enige vloeistof bij de haarvaten weg omdat die semipermeabel zijn en vormt zo weefselvocht. De druk opent de ruimte tussen de overlappende endotheelcellen van de lymfecapillairen, waardoor de vloeistof als lymfe het lymfevat binnenstroomt. Eenrichtingskleppen en de bouw van de vaatwand voorkomen terugstroming. Dit passieve vulmechanisme vormt de eerste stap van de lymfecirculatie. De lymfe wordt verder voortgestuwd door onder andere spierbewegingen, ademhaling en de contracties van de gladde spiercellen in de grotere lymfevaten.
De uiteindelijke vochtbalans tussen lymfe en bloed wordt door osmose bepaald. Is de balans verstoord, dan kan lymfoedeem ontstaan.
Oorspronkelijk werd aangenomen dat 90% van het filtraat via de bloedsomloop werd getransporteerd en slechts 10% via het lymfestelsel. Studies van Levick en Michel hebben aangetoond dat alle opgeloste metabolische afvalstoffen die bestemd zijn voor verwijdering, uitsluitend via het lymfestelsel worden opgenomen. Pas in de lymfeknopen vindt na filtratie een terugtransport naar het veneuze systeem plaats. De resterende vloeistof verzamelt zich als lymfe in de lymfevaten, bij mensen ongeveer 1,5 tot 2 ml/min of twee tot drie liter per dag.
De belangrijkste functies van het lymfatisch systeem zijn de afvoer van weefselvocht, de vetabsorptie uit de dunne darm en de afweer.
