Mand!

Mand! is een Nederlandse uitdrukking die gebruikt wordt als bondige aansporing om een verhaal, uitleg of betoog in te korten. Een variant is “een mandje doen”, wat het vertellen van een sterk verkorte versie van een verhaal betekent.

Ontstaansgeschiedenis

Negentiende-eeuwse mand (visvergiet) van Tichelaar uit Makkum, niet de mand in kwestie

De uitdrukking vindt zijn oorsprong in het VPRO-televisieprogramma Omroep Maxim uit 2012, waarin antiquair Ben Strik, aangespoord door presentator Maxim Hartman om zijn verhaal over een antiek keramieken mandje van de firma Tichelaar steeds korter te maken, uiteindelijk vertwijfeld slechts “Mand!” uitriep.

Deze episode ging viraal en werd een meme. Kennelijk was het geen voorbijgaande trend, maar een blijvend taalfenomeen: de uitroep “Mand!” was ook tien jaar later nog steeds in gebruik – of in elk geval herkenbaar – en werd het regelmatig genoemd. Zo werd de term in de Tweede Kamer gebruikt door politici als Caroline van der Plas en Dilan Yeşilgöz en in het lesboek Nieuw Nederlands was een passage opgenomen over meneer Mand, de bijnaam van Ben Strik.