De Mandevillelezing is de naam van een reeks openbare lezingen en de daaraan verbonden Mandeville-onderscheiding aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). De onderscheiding was bedoeld voor personen uit binnen- of buitenland die zich maatschappelijk in bijzondere mate verdienstelijk hadden gemaakt. De laureaat sprak tijdens een plechtige bijeenkomst over een actueel maatschappelijk onderwerp en ontving een Mandevillepenning en een oorkonde. De eerste uitreikingen werden aangeduid als de Bernard Mandeville-prijs.
De organiserende Stichting Bernard Mandeville werd in 1988 opgericht op initiatief van de Erasmus Universiteit Rotterdam en het Rotterdamse bedrijfsleven. Later werd de lezing georganiseerd door de stichting waarin de universiteit, Club Rotterdam en het Erasmus Trustfonds samenwerkten. De lezing is vernoemd naar de Rotterdamse arts en filosoof Bernard Mandeville (1670–1733).
De stichting stelde zich ten doel jaarlijks een persoon met grote maatschappelijke verdiensten te onderscheiden. De lezingen vonden echter niet ieder jaar plaats. Tussen 1989 en 2016 werden twintig genummerde edities gehouden.
De organisatie omschreef de onderscheiding als het maatschappelijke equivalent van een eredoctoraat. Bij de twintigste lezing in 2016 werd voor het eerst bij gelegenheid van de Mandevillelezing daadwerkelijk een formeel eredoctoraat van de EUR verleend. Dit eredoctoraat ging naar Navi Pillay.
De eerste vijftien laureaten en lezingstitels zijn opgenomen in een overzicht van Maaike Grevelink en in het officiële programma van de zestiende Mandevillelezing. Beide bronnen verschillen over het jaar van de lezing van Hartarto Sastrosoenarto: Grevelink noemt 1995, terwijl het latere overzicht van de EUR 1996 vermeldt. In onderstaande tabel is het officiële EUR-overzicht gevolgd.
| Nr. | Jaar | Laureaat en spreker | Titel van de lezing |
|---|---|---|---|
| 1 | 1989 | Frans Andriessen | Normbesef in de Nederlandse politiek |
| 2 | 1990 | Feijo Onno Joost Sickinghe | De ondernemer: revolutionair en strateeg |
| 3 | 1992 | Paul A. Nouwen | Het dilemma van mobiliteit, milieu en economie. Over verantwoord kiezen |
| 4 | 1993 | Max van der Stoel | Europese dilemma’s |
| 5 | 1995 | Mark Eyskens | Crisis van de overgang, overgang van de crisis |
| 6 | 1996 | Hartarto Sastrosoenarto | Indonesia, a model for synergy with Europe |
| 7 | 1998 | Wim F. Duisenberg | De euro en het proces van Europese integratie |
| 8 | 2002 | Bernard Kouchner | Cross-border humanitarian aid |
| 9 | 2003 | Ruud Lubbers | Refugees: from international protection to solutions |
| 10 | 2004 | Frits Bolkestein | De Europese mopperkorf, grenzen aan Europa |
| 11 | 2005 | Carla Del Ponte | Virtues and vices versus legality: the thorny road of international justice |
| 12 | 2006 | Jaya Arunachalam | The benefits of microcredits |
| 13 | 2007 | Lilian Gonçalves | Grenzeloze waardigheid |
| 14 | 2008 | Bernard Bot | Europa: van vrees naar vertrouwen, de potentie van een verenigd continent |
| 15 | 2009 | Guy Verhofstadt | De Verenigde Staten van Europa |
| 16 | 2010 | Jeroen van der Veer | Leiden voor Energie |
| 17 | 2011 | Joop van den Ende | Mecenaat in Nederland |
| 18 | 2012 | Jean-Claude Trichet | Towards a new economic European Governance |
| 19 | 2014 | Russell Shorto | The Advantage of Threat: Water, Commerce and the Dutch |
| 20 | 2016 | Navi Pillay | Current Migration Challenges: A Human Rights Perspective |
De toekenning aan Sickinghe werd in oktober 1989 bekendgemaakt. De onderscheiding en de bijbehorende lezing volgden in januari 1990. Daarom wordt hij in de officiële overzichten als laureaat van 1990 vermeld.