De Maria Goretti-school aan de Picardie in de NederlandseNoord-Limburgse plaats Gennep is een schoolgebouw uit de wederopbouwperiode. Het in 1953 gebouwde pand is een ontwerp van de Eindhovense architect Bernardus Clement (1902–1959) en werd vernoemd naar Maria Goretti, een Italiaanse jeugdheilige en patrones van jonge meisjes. Het pand maakt deel uit van het historische dorpsgezicht van Picardie en is een exponent van de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling aldaar en een bepaald type naoorlogs onderwijs.
De basisschool die erin zat, is in de zomer van 2021 verhuisd naar het Kind Expertise Centrum Ganapja verderop in de straat, waar het als Stella Nova verder is gegaan. De Maria Goretti is thans betrokken door Mikado, een school voor speciaal onderwijs. Deze is voorzien later naar het KEC Ganapja te verhuizen; sinds eind 2024 staat de Maria Goretti gepland voor de sloop.
Locatie
De Maria Goretti in stedelijke context anno 2026
De Maria Goretti ligt aan de noordzijde van de Picardie en draagt daar bij aan het historische dorpsaanzien van de straat, die verder wordt gekenmerkt door kleinschalige bebouwing met voornamelijk vrijstaande vooroorlogse en vooral naoorlogse panden.
Ten noorden van de Maria Goretti ligt het sportcomplex de Pica Mare. Het gebied wordt aan de noordzijde door de Niersdijk gescheiden van de Niers, een zijrivier van de Maas. Deze brak in 1993 door, met schade aan de gebouwen als gevolg.
Ten westen van de Maria Goretti liggen een grasveld en een lagergelegen parkeerterrein. Op het grasveld stond de in 2019 gesloopte St. Agnus mavo, die tegelijkertijd met de Maria Goretti was gebouwd. Verderop naar het westen in dezelfde straat bevindt zich de KEC Ganapja, waarheen de lagere school Maria Goretti in 2021 is verhuisd en onder de naam Stella Nova is verdergegaan.
De Maria Goretti is aan de oostzijde verbonden met een eenlaagse schoolgebouw, die in 1968 als losstaande kleuterschool toegevoegd werd en in 1985 fysiek werd verbonden met de lagere school.
Beschrijving
Het gebouw dat in 1953 is gebouwd, is een halschool in de Nederlandse wederopbouwarchitectuur. Het staat met haar shake-handsstijl symbool voor de strakke, bijna industriële architectuur van die tijd; het weerspiegelt de nieuwe inzichten op het gebied van onderwijs en de behoefte aan licht en ruimte in schoolgebouwen. De Maria Goretti was verfraaid met medewerking van de Jan van Eyck Academie; Gilles Franssen, die er student was, heeft de gebrandschilderde ramen verzorgd.
De grote hal aan de noordzijde heeft monumentale trappen aan weerszijden, omgeven door bordessen en balustrades. Het pand bevat ook een schuilkelder. Deze diende voor opvang van de omwonenden in geval van oorlogsdreiging – in 1953 was sprake van de koude oorlog.
Het pand is 'sober van aard’; en in de loop der jaren zijn belangrijke kenmerken verdwenen. Zo is het glas-in-lood verwijderd en zijn de houten kozijnen in 1993 vervangen door kunststof. Dat jaar werd de schoolbel vervangen door een zoemer. In 1995 werden de metalen kozijnen vervangen door geïsoleerde aluminium kozijnen met dubbel glas, in de stijl van de originele kozijnen. Datzelfde jaar werden de TL-armaturen in het gebouw vervangen door LED-armaturen; dit was jaren voordat LED-verlichting de standaard werd. Het dak werd geïsoleerd, wat bijdroeg aan een betere energie-efficiëntie van het gebouw. Volgens de Gennepse stichting Monarch was het gebouw door deze aanpassingen anno 2024 nog steeds perfect bruikbaar en een waardevolle aanvulling op het lokale erfgoed. De oorspronkelijke daklijst met klossen is anno 2024 vermoedelijk verstopt achter de trespa-boeiborden en de luifel boven de hoofdingang is een latere toevoeging.
'Dansende kinderen', van Joop Puntman
Op de voorgevel van de latere eenlaagse - deels tweelaagse - aanbouw die de kleuterschool huisde, bevond zich tot in de zomer van 2026 een reliefwerk van Joop Puntman uit 1968. Vanwege de aanstaande sloop van het pand is deze reliefwerk verhuisd naar de kopgevel van de MFC De Goede Herder in Gennep.
Geschiedenis
De Rooms Katholiekemeisjesschool Maria Goretti werd in 1953 opgericht als opvolger van de meisjesschool van de Zusters van Liefde, die gevestigd was bij het toenmalige H. Norbertus-klooster en bejaardenhuis achter het stadhuis van Gennep. Voorafgaande aan de bouw van de toen nieuwe school werd de Niersdijk aangelegd, een dijk-wandelweg langs de Niers ter bescherming van met name de toen in aanbouw zijnde school tegen de hoge waterstanden in de winter.
Maria Goretti bleef een meisjesschool tot kort voordat de Mammoetwet werd ingevoerd; hierna werd er gemengd onderwijs gegeven. Het klooster van de Zusters van Liefde, die nog kleuters onder hun hoede hadden, sloot met de gemeente een huurovereenkomst voor de bouw van een nieuwe kleuterschool naast de Maria Goretti. 'Kleuterschool Picardie' werd op 22 september 1968 geopend; in 1969 verhuisden de kleuters naar dit nieuwe pand.
Met de invoering van het basisonderwijs in Nederland in 1985 werden kleuterscholen en lagere scholen samengevoegd tot een onderwijsvorm met acht leerjaren. In dat kader werd de Maria Goretti bouwkundig samengevoegd met de naastgelegen kleuterschool.
Tijdens de watersnood van 1993 brak de Niersdijk achter de Pica Mare en Maria Goretti door, wat aanzienlijke waterschade veroorzaakte aan het schoolgebouw en met name haar schuilkelder. De herstelwerkzaamheden werden gecombineerd met groot periodiek onderhoud in 1995. De focus op verduurzaming maakte van het Maria Goretti een toonbeeld van vooruitstrevend denken op het gebied van duurzaamheid.
In de daaropvolgende jaren nam het aantal leerlingen geleidelijk af, mede door de concurrentie van de openbare jenaplanschool Elckerlyc.
SO Mikado en verhuizing
Vrijgekomen ruimte in het schoolgebouw liet toe dat SO Mikado in januari 2020 bij de toenmalige Maria Goretti introk, in afwachting van de nieuwbouw van het KEC Ganapja. Aanvankelijk was voorzien dat Maria Goretti (die bij verhuizing hernoemd werd tot Stella Nova), Elckerlyc, SBO De Piramide, SO Mikado en Spring Kinderopvang samen in het KEC zouden worden gehuisvest. In juni 2021 bleek echter dat in het nieuwe KEC ruimtegebrek was, als gevolg van gewijzigde leerlingenprognoses. SO Mikado werd daarom voorlopig in het Maria Goretti-gebouw gehouden. Later werd besloten het KEC uit te breiden, waarna SO Mikado alsnog naar het KEC zou kunnen verhuizen.
Monument of sloop?
In 2018 waren gemeentelijke plannen gaande om een Kind Expertise Centrum te bouwen dat de verschillende basisscholen in Gennep, waaronder de Maria Goretti, onder een dak zou brengen. Hieropvolgend zou de Maria Goretti gesloopt gaan worden. Tegen de sloop van de Maria Goretti was weerstand.
Omstreeks 2024 – het pand was toen 70 jaar oud – werd geopperd dat de Maria Goretti goed voor de gemeentelijke erfgoedlijst was. Zowel de Gennepse stichting Monarch als de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed steunden de opname van dit schoolgebouw in de erfgoedlijst. De Gennepse college van burgemeester en wethouders besloot in december dat jaar het pand te slopen, omdat kenmerkende elementen van het gebouw aangepast of verwijderd waren en de monumentale waarde van het pand hierdoor grotendeels verloren zou zijn. Voorts zou volgens hen de renovatie en verduurzaming van het gebouw financieel onhaalbaar zijn. Met oud-leerlingen, betrokkenen en omwonenden zou gezocht worden naar manieren om de herinneringen aan de Maria Goretti-school levend te houden. Ook zouden zij geconsulteerd worden over de vraag hoe aan de vrij te komen ruimte een nieuwe invulling gegeven kon worden.
Monarch liet het er niet bij zitten en diende bezwaar tegen het besluit in. Ze kregen hierbij de steun van Bond Heemschut. Een second opinion van Ruimte voor Erfgoed concludeerde dat het schoolgebouw weliswaar enige architectonische en stedenbouwkundige waarde had, maar onvoldoende overtuigend was voor monumentale bescherming. Het college van B&W bleef daarom bij het besluit de Maria Goretti niet op de monumentenlijst te plaatsen. Daarmee bleef sloop een reële optie binnen de geplande gebiedsontwikkeling van de Picardie, waar nieuwbouw van een zwembad en sporthal was voorzien en ruimte zou moeten ontstaan voor woningbouw.
St. Agnes mulo/mavo
Het Maria Goretti had een evenbeeld in het naastgelegen pand op Picardi 62, dat jarenlang de Agnes meisjes-ulo (later de mavo) huisde en later de tweedehandswinkel Second Hand. Dit gebouw, eveneens een ontwerp van de Eindhovense architect Bernardus Clement, was in dezelfde periode als de Maria Goretti gebouwd. Na jaren van leegstand en verval werd dat gebouw in 2019 gesloopt.
↑Jacobs, Johanna; Vervat, Norman, Keramisch reliëf ‘Dansende kinderen’ van Joop Puntman uit 1968 tegen de gevel van de aanbouw van de Maria Gorettischool aan Picardie 64 in Gennep (waardestelling), Erfgoedvereniging Heemschut, mei 2026
_01.jpg)
.jpg)
