Marius Beeling

Ir. Marius Beeling (Leeuwarden, 21 juli 1897 – Heemstede, 4 januari 1982) was een vooraanstaand Nederlands vliegtuigbouwkundig ingenieur. Hij speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Nederlandse luchtvaartindustrie als hoofdconstructeur en mededirecteur van de N.V. Nederlandsche Vliegtuigenfabriek Fokker. Beeling wordt beschouwd als de "geestelijk vader" van iconische toestellen zoals de Fokker G.I.

Biografie

Beeling werd geboren in Leeuwarden als zoon van Abraham Cornelis Beeling I, telg uit de bekende antiquairs-dynastie A.C. Beeling & Zn. Hoewel hij uit een familie van kunsthandelaren stamde, koos hij voor een technische carrière en studeerde af als ingenieur.

Loopbaan bij Fokker

Beeling trad op 26 maart 1923 in dienst bij Fokker, in eerste instantie als assistent van de Duitse constructeur Rethel. Hij maakte snel promotie binnen de wetenschappelijke en technische afdelingen van het bedrijf.

In 1929 werd Beeling benoemd tot chef van de wetenschappelijke afdeling, als opvolger van ir. Roosenschoon.

Na het vertrek van de Duitse hoofdontwerper Reinier Platz kreeg Beeling in 1931 de leiding over de constructie-afdeling. In 1938 volgde hij dr. Erich Schatzki op als hoofdconstructeur. In deze hoede ontving hij op 8 september 1938 Prins Bernhard, met wie hij een vriendschappelijke band onderhield, voor een werkbezoek aan de fabriek. Beeling trad in 1950 toe tot de directie van Fokker.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting slaagde Beeling erin zijn technische staf bijeen te houden. Hierdoor kon Fokker direct na de bevrijding starten met de wederopbouw en de ontwikkeling van nieuwe civiele en militaire toestellen.

Ontwerpen en Innovaties

Beeling stond bekend om zijn vermogen om innovatieve oplossingen te integreren in vliegtuigontwerpen.

• Fokker F.XX (Zilvermeeuw): Onder zijn leiding werd de F.XX ontwikkeld, het eerste Fokker-toestel met een intrekbaar onderstel en landingskleppen. Met een snelheid van 300 km/u was dit een technologische sprong voorwaarts voor de KLM.

• Fokker G.I (Jachtkruiser): Beelings bekendste ontwerp. De G.I met zijn dubbele staartboom maakte in 1936 grote indruk op de Luchtvaartsalon van Parijs. Het toestel beschikte over een innovatieve mitrailleurkoepel waardoor de schutter een optimaal gezichtsveld had.

• Fokker D.XXIII: Een uniek jachtvliegtuig met een "push-pull" motorconfiguratie (één motor voor, één achter), wat destijds als een geniale constructie werd gezien.

• Fokker F27 Friendship: Tussen 1956 en 1962 was Beeling de vertegenwoordiger van Fokker bij het Amerikaanse Fairchild, dat de F27 in licentie bouwde voor de Amerikaanse markt.

Betrokkenheid bij toestellen

Beeling had een belangrijk aandeel in de ontwikkeling van nagenoeg alle Fokker-vliegtuigen tussen 1923 en 1960, waaronder: B.II, B.III, C.v, D.XII, S.IV, D.XIV, T.IV, C.vII, C.vIII, C.X, C.XIw, S.IX, C.XIVw en T.IX.

• Verkeersvliegtuigen: F.VII, F.VIII, F.XII, F.XVIII, F.XX, F.XXXVI en de Fairchild / F.27.

• Militaire toestellen: C.V, D.XVI, D.XVII, C.IX, D.XXI, G.1, T.V, T.VIIIw en de D.XXIII.

Onderscheidingen

In 1973 ontving Beeling het Diplôme Paul Tissandier, een internationale onderscheiding van de Fédération Aéronautique Internationale (FAI), uitgereikt aan personen die zich op bijzondere wijze verdienstelijk hebben gemaakt voor de luchtvaart.

Publicaties

• Postma, Thijs. Fokker: Bouwer aan de wereldluchtvaart.
• "Ir. M. Beeling 25 jaar bij Fokker", De Telegraaf, 19-12-1938.
• "In memoriam Ir. M. Beeling", Leeuwarder Courant, 24-08-1985.