Metzo College

Ontwerp

Het schoolgebouw werd ontworpen door architectenbureau Erick van Egeraat associated architects (EEA), met Van Egeraat — destijds opgenomen in de top van de Phaidon Atlas of Contemporary World Architecture — als hoofdverantwoordelijke. Het ontwerp is geconcipieerd in de vorm van een afgeknotte piramide (truncated pyramid) van zes verdiepingen, oprijzend uit een compact, vierkant grondplan. De gevels lopen schuin omhoog, wat het gebouw — naar de woorden van de Britse vakpers — laat lijken op een ziggurat met een uitgehold hart. Het bruto vloeroppervlak van het complex bedraagt circa 16.000 m². Aan de buitenzijde staat het Metzo College in een licht glooiend landschap met losse boomgroepen, en wordt door waarnemers vergeleken met een burcht op een motte boven het Achterhoekse landschap.

In de patio in het hart van het gebouw is een hangende daktuin aangelegd, bedoeld als plek voor rust en bezinning, terwijl de aula, omschreven als een "arena voor bruisende interactie", als sociaal middelpunt van de school dient. In de "buik" van het gebouw bevindt zich een sportzaal die buiten schooltijden ook voor publieke sportactiviteiten wordt gebruikt. Het ontwerp gaat uit van een "barrière-loze" indeling met weinig vaste muren, in lijn met de onderwijsfilosofie van openheid die de school beoogde uit te dragen.

De bouwkosten bedroegen circa 23 miljoen euro. De bouw werd uitgevoerd door aannemer Schutte Bouw uit Zwolle.

Scholenbouwprijs 2006

In januari 2007, tijdens de Nationale Onderwijs Tentoonstelling (NOT), werd aan het Metzo College de Scholenbouwprijs 2006 toegekend in de categorie voortgezet onderwijs. De jury beoordeelde het ontwerp als "gedurfd en fraai" en prees vooral de samenwerking tussen schoolbestuur en architect, die "jarenlang in bestaande en functioneel verouderde gebouwen heeft toegewerkt naar een vernieuwende onderwijskundige visie voor het vmbo-onderwijs", die volgens de jury was vertaald naar "een gedurfde en uitdagende architectuur op een prominente plek in Doetinchem". De Scholenbouwprijs is een tweejaarlijkse opdrachtgeversprijs die destijds door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap werd georganiseerd ter bevordering van professioneel opdrachtgeverschap in de scholenbouw. Onder de acht genomineerde projecten in 2006 sprong het Metzo College er volgens de jury duidelijk uit. In datzelfde jaar werd het gebouw genomineerd voor de Architectuurprijs Achterhoek.

Oververhitting (vanaf 2007)

Vrijwel direct na de opening van het gebouw bleek dat de leslokalen bij zonnig weer onhanteerbare temperaturen bereikten. Als vermoedelijke oorzaak werd een combinatie van de schuine gevels van het gebouw en het toegepaste glas aangewezen: in het oorspronkelijke bouwplan was zonwering opgenomen die in de uitvoering nooit was geplaatst, waardoor het uiteindelijk gekozen glas niet bestand was tegen de zoninstraling. In 2008 ontwikkelde Poly-Ned Textielarchitectuur een geïmproviseerd tornadodak boven de inpandige daktuin, om de binnentemperatuur enigszins binnen de perken te houden. In het jaar daarop bleek dat de school 240.000 euro uit het personeelsbudget moest verschuiven naar energiekosten en gebouwonderhoud.

Lekkende gevels en schikking

Naast de oververhitting bleek bij regenval water het gebouw binnen te dringen via de schuine gevels. Het probleem was vanaf de opening in 2007 zichtbaar maar bleek bouwtechnisch hardnekkig. De Raad van Arbitrage voor de Bouw kende uiteindelijk aan het Metzo College een schadevergoeding van 2,3 miljoen euro toe; aannemer Schutte Bouw werd verweten opdrachtgever Achterhoek VO onvoldoende te hebben gewezen op het lekkagerisico van de schuine gevels. Vanwege de scheve waterintrede liep het regenwater binnenshuis tot een meter ver het lokaal in, waardoor in praktijklokalen onder meer machines moesten worden verplaatst.

Definitieve oplossing (2024–2026)

Bijna twintig jaar na de oplevering werd in maart 2024 aangekondigd dat een definitieve oplossing voor de lekkende gevels was gevonden. Volgens schooldirecteur Hans Baan was daarvoor "een diepe analyse" nodig. De gekozen aanpak houdt in dat de losse delen van de gevel worden uitgenomen, met rubbers worden afgedicht en daarna teruggeplaatst; bepaalde elementen aan de buitenzijde worden uitgefreesd. Een proefstuk werd succesvol uitgevoerd, waarna de hele gevel onder handen wordt genomen. De volledige restauratie wordt gericht op afronding in de zomer van 2026; de geraamde kosten bedragen circa twee miljoen euro. Volgens Baan heeft het achttien jaar slepende probleem het onderwijs zelf niet aangetast — wel had het invloed op de inrichting van de praktijklokalen — en is het personeel ondanks de gebouwklachten "erg tevreden" met het pand, met name vanwege de "schitterende praktijkruimtes" en de sporthal.