Het Middellandplein is een plein in de Rotterdamse wijk Middelland, in het stadsdeel Delfshaven. Het ligt op de overgang van de 1e Middellandstraat naar de 2e Middellandstraat. Ook de Claes de Vrieselaan en de Joost van Geelstraat sluiten op het plein aan. Het plein vormt samen met de beide Middellandstraten een langgerekte winkel-, horeca- en verkeersas door Rotterdam-West.
De bebouwing rond het plein bestaat grotendeels uit woonhuizen uit het begin van de twintigste eeuw, met winkels en horeca op de begane grond. Het Middellandplein heeft daardoor nog in belangrijke mate het karakter van een vooroorlogs Rotterdams stadsplein.
Geschiedenis
Aanleg en naamgeving
De wijk Middelland werd aangelegd tijdens de sterke uitbreiding van Rotterdam aan het einde van de negentiende eeuw. In 1893 werd de hoofdstructuur van de nieuwe wijk door de gemeenteraad vastgelegd. Het Middellandplein ontstond rond 1900 als schakel in de doorgaande route van de Middellandstraat en kreeg op 7 maart 1900 zijn naam.
De naam verwijst, evenals die van de beide Middellandstraten en de wijk zelf, naar het historische Middelland. Dit gebied lag tussen de vroegere ambachten Schoonderloo en Beukelsdijk en werd vanaf de late middeleeuwen bedijkt en ontgonnen.
Stratenplan voor Middelland uit 1890, vóór de aanleg van het plein
De huidige gevelwanden kwamen in de eerste decennia van de twintigste eeuw tot stand. De oudste nog bestaande panden rond het plein dateren uit 1903; de meeste bebouwing werd vóór de jaren twintig voltooid.
Veranderende inrichting
De inrichting van het Middellandplein veranderde in de loop van de twintigste eeuw meerdere malen. In de jaren twintig lag op een deel van het plein een plantsoen. Een foto uit 1928 toont het groene plein met op de achtergrond de Joost van Geelstraat en de 2e Middellandstraat.
Het plantsoen op het Middellandplein in 1928
In de jaren dertig kreeg het plein een sterkere verkeersfunctie. Bij de aansluiting van de Claes de Vrieselaan en de 2e Middellandstraat kwam een benzinestation. Dit bleef ook na de Tweede Wereldoorlog bestaan; in 1959 was er op deze plaats een tankstation van Shell gevestigd.
Het Middellandplein in 1938, met rechts de Claes de Vrieselaan en rechtdoor de 1e Middellandstraat
In de tweede helft van de twintigste eeuw veranderde de inrichting opnieuw. In de jaren zeventig stond op het plein onder meer wijkgebouw Middelland. Het plein bleef tegelijkertijd onderdeel van de drukke verbinding tussen het centrum en Rotterdam-West.
Winkel- en horecaplein
Het Middellandplein en de aangrenzende 1e en 2e Middellandstraat zijn al decennialang bekend als winkel- en uitgaansgebied. Woningen boven winkels en horecagelegenheden bepalen het straatbeeld.
Na een periode waarin een deel van het winkelgebied achteruitging, zetten ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente vanaf ongeveer 2020 sterker in op vernieuwing van het gebied. Het gemeentelijke beleid richt zich op een gevarieerder winkelaanbod en een betere combinatie van winkels, horeca en wonen. Daarbij kreeg het Middellandplein steeds meer een functie als verblijfs- en horecaplein met terrassen. In gemeentelijke plannen wordt een gedeelte rond het plein aangeduid als een zogenoemd foodplein.
De historische panden rond het plein vragen daarnaast regelmatig om bouwkundig herstel. Zo werden vanaf 2024 verschillende woningen en bedrijfsruimten aan het plein gerenoveerd en van nieuwe funderingen voorzien.
Kunst en poëzie
In 2018 werden in de wijk Middelland verschillende kunstwerken en gevelgedichten aangebracht in het kader van het programma Mooi, Mooier, Middelland. Op de hoek van het Middellandplein en de Joost van Geelstraat kwamen twee dichtregels op de gevel, een van de Oudgriekse dichteres Sappho en een van de zeventiende-eeuwse Rotterdamse dichter en schilder Joost van Geel.
Het ontwerp werd gemaakt door Bart Oppenheimer. De teksten maken deel uit van een reeks kunst- en poëzieprojecten in de wijk, waartoe ook werken van Jules Deelder en Derek Otte in de directe omgeving behoren.
Huidige plein
Het Middellandplein vormt tegenwoordig het scharnierpunt tussen de 1e en de 2e Middellandstraat. De combinatie van vooroorlogse woonbebouwing, winkels, restaurants, cafés en terrassen geeft het plein zowel een buurtfunctie als een functie voor bezoekers uit andere delen van Rotterdam.
Over het plein loopt de trambaan van de Middellandstraat. De tramlijnen 1, 7 en 11 verbinden het gebied met het centrum en andere delen van Rotterdam-West. Het plein ligt nabij de tramhalte 1e Middellandstraat.
.jpg)
Nederland
