Een mobile virtual network operator (MVNO) is een mobiel telecom bedrijf dat niet over een eigen radiospectrum licentie beschikt, maar onder eigen merknaam mobiele telefonie verkoopt over het netwerk van een andere mobile operator. Binnen de categorie zijn diverse gradaties te onderscheiden, te weten:
De reseller verkoopt enkel complete diensten van een Mobile Network Operator (MNO), de Light MVNO/SP verkoopt complete diensten en voorziet deze van eigen merk en marketing. Bij een reseller ligt het klanteigendom vaak bij de MNO en krijgt de reseller een kickback over de omzet van verkochte abonnementen.
De Hybrid MVNO bezit zelf enkele delen van de mobiele core infrastructuur, te denken valt aan facturering (BSS) en PBX. Kenmerkend voor een Hybrid MVNO is dat het klant-eigendom meestal bij de MVNO zelf ligt, men zelf verantwoordelijk is voor de propositie en tariefstelling van abonnementen. De Hybrid MVNO krijg zogenaamde 'wholesale CDRs' van de MNO aangeleverd welke een overzicht geven van het verbruikte verkeer en de inkoopsprijs, waarna de Hybrid MVNO middels eigen factureringssystemen hier een factuur mee produceert voor de eindgebruiker.
De Full MVNO bezit een volwaardig mobiel core netwerk zoals een Mobile network operator (MNO), maar koopt capaciteit op het Radio Access Network (RAN). Soms is een MVNO volwaardig onderdeel of is sterk gelieerd aan een MNO (een bekend voorbeeld is hollandsnieuwe, als onderdeel van VodafoneZiggo), maar vaak betreft het zelfstandige bedrijven.
Een Mobile Virtual Network Enabler is een bijzondere vorm van Full MVNO. De MVNE bezit ook een volwaardig mobiel core netwerk, maar onderscheidt zich door het feit dat het in staat is om haar infrastructuur deels of in zijn geheel whitelabel te verkopen aan andere Full of Hybrid MVNOs. Een MVNE kan ook als MVNO actief zijn in de markt.
De eerste succesvolle internationale MVNO was Virgin Mobile; deze startte in het Verenigd Koninkrijk in 1998.
In België was Telenet aanvankelijk ook een MVNO op het netwerk van Mobistar (het latere Orange België). Later kreeg Telenet een eigen mobiel netwerk door overname van de telecomaanbieder Base (KPN Belgium). Sinds het voorjaar van 2019 gebruikt Mobile Vikings er het netwerk van Orange, en sinds 2021 is er Youfone België, nu afgesplitst en rebranded naar Yoin op het Proximus netwerk.
MVNO's in Nederland zijn onder andere Simyo, Budget Mobiel, Youfone en Simpel. 50+ mobiel zit sinds augustus 2021 op het netwerk van Vodafone.
Een bekend voorbeeld in Nederland is Enreach, dat zowel als MVNE en als MVNO actief is en een breed scala aan zowel resellers, Light MVNOs en Hybrid MVNOs bedient.
Een mobiele virtuele netwerkoperator (MVNO) beschikt doorgaans niet over een eigen radionetwerk.
In plaats daarvan maakt de operator gebruik van de infrastructuur van een mobiele netwerkoperator (MNO), die zendmasten, radiofrequenties en het kernnetwerk beheert.
De MVNO biedt vervolgens mobiele diensten aan onder een eigen merknaam en staat doorgaans zelf in voor de commerciële dienstverlening en de klantenrelatie.
In België zijn naast mobiele netwerkoperatoren ook talrijke mobiele virtuele netwerkoperatoren actief.
Het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie (BIPT) publiceert regelmatig overzichten van mobiele operatoren en telecomaanbieders die op de Belgische markt actief zijn.
De aanwezigheid van zowel netwerkoperatoren als MVNO's draagt bij tot concurrentie en een grotere verscheidenheid aan abonnementen en diensten voor consumenten.
Wanneer een gebruiker een oproep plaatst, een bericht verstuurt of mobiele data gebruikt, wordt het verkeer via een zendmast doorgestuurd naar het netwerk van de hostoperator.
De fysieke verbinding verloopt via de infrastructuur van de mobiele netwerkoperator, terwijl de MVNO verantwoordelijk blijft voor de commerciële dienstverlening aan de klant.
Hierdoor kunnen virtuele operatoren mobiele diensten aanbieden zonder zelf een volledig nationaal radionetwerk uit te bouwen.
Aanvankelijk waren veel MVNO's beperkt tot toegang tot oudere generaties mobiele netwerken.
Tegenwoordig bieden steeds meer virtuele operatoren toegang tot 5G-netwerken van hun hostoperatoren.
Hierdoor worden de verschillen tussen de dienstverlening van traditionele netwerkoperatoren en virtuele operatoren voor consumenten kleiner.
Het MVNO-model verlaagt de toetredingsdrempel tot de markt voor mobiele telecommunicatie.
Nieuwe aanbieders hoeven geen eigen radionetwerk uit te rollen en kunnen zich concentreren op prijszetting, klantenservice, marketing of specifieke doelgroepen.
Daardoor kan het aantal marktspelers toenemen zonder dat bijkomende mobiele infrastructuur moet worden aangelegd.
Verschillende Belgische MVNO's maken gebruik van bestaande netwerken van nationale mobiele netwerkoperatoren.
Dit illustreert hoe mobiele diensten commercieel kunnen worden aangeboden zonder zelf een radionetwerk te bezitten of te exploiteren.
Het gebruik van een hostnetwerk laat virtuele operatoren toe om zich toe te leggen op dienstverlening en productontwikkeling, terwijl de technische netwerkexploitatie door de netwerkoperator wordt verzorgd.