Multifocaal brillenglas

Beeld door een multifocaal brillenglas op enige afstand. Bij normaal gebruik zit het glas veel dichter bij het oog, zodat een veel kleiner gedeelte wordt gebruikt en de vertekening veel kleiner is.
(Deze foto is gemaakt met een gewone camera, en een losse leesbril („lookover”) van 3 dpt ervoor bij wijze van voorzetlens. Dit illustreert tevens het effect van een leesbril.)

Multifocale brillenglazen – ook wel varifocale of varifocus-brillenglazen, en in Vlaanderen ook doorvloeiglazen, genoemd (Engels: progressive lenses, of progressive addition lenses (PAL)) – zijn brillenglazen waarmee men niet alleen veraf en dichtbij maar ook op alle tussenliggende afstanden goed kan zien. Een multifocaal glas heeft, in tegenstelling tot een bifocaal glas, geen abrupte overgang tussen het leesgedeelte en het verafgedeelte. Als iemand een leesbril nodig heeft (presbyoop is) en daarbij ook hypermetroop (verziend) of myoop (bijziend) is, kan deze persoon in plaats van bifocale glazen desgewenst multifocale glazen nemen.

Multifocale glazen kenmerken zich door een van boven naar beneden geleidelijk toenemende sterkte. De sterkte aan de bovenzijde van het glas is die voor veraf zien (in het ideale geval dus nul of minimaal) en is aan de onderzijde die voor lezen (maximaal).

Historie

Het Varilux-glas was het eerste moderne multifocale brillenglas. Het werd ontwikkeld door Bernard Maitenaz, gepatenteerd in 1953 en in 1959 geïntroduceerd door de Société des Lunetiers (later onderdeel van Essilor).

Moderne multifocale glazen zijn inmiddels volledig geaccepteerd en omvatten speciale ontwerpen, die rekening houden met de vele verschillende soorten van gebruik. Zo kunnen glazen speciaal worden ontworpen voor een breder gezichtsveld dichtbij en bij tussenliggende afstanden, zoals voor bij computergebruik, of specifieke types van glazen om te sporten.

Tegenwoordig kunnen de complexe oppervlakken van multifocale glazen gegoten, gesneden en gepolijst worden door computergestuurde machines, die elke gewenste vorm toestaan. Dit in tegenstelling tot het vroegere mechanische fabricageproces.

Werking

De diameter van de oogpupil – afhankelijk van de verlichtingsomstandigheden ca. 3 tot 9 mm – is veel kleiner dan de diameter van het brillenglas. Daardoor wordt telkens maar een klein gedeelte van het glas werkelijk gebruikt. Door het hoofd licht op of neer te bewegen en daarbij naar hetzelfde punt te blijven kijken, kijkt men telkens door een ander gedeelte van het glas, met een andere sterkte. Men „probeert” in feite met welk gedeelte men op dat moment het beste kan zien. Op den duur, als men geheel aan het glas is gewend, doet men dit vrijwel automatisch. Veraf ziet men scherp door het bovenste deel van het glas. Hoe lager het gedeelte waar men door kijkt, des te dichterbij kan men scherp zien.

Voordelen

Nadelen

Verdere opmerkingen

Speciale soorten

Piloten gebruiken soms een speciale multifocale bril met bovenin weer een gedeelte voor dichterbij. Hiermee kunnen zij de instrumenten boven het cockpitvenster goed aflezen. (Dit dient niet verward te worden met een „pilotenbril”, waaronder gewoonlijk een bepaald model zonnebril wordt verstaan.)

Zie ook