De NarcoFiles: The New Criminal Order is een grote verzameling documenten van het Colombiaans Openbaar Ministerie die in 2023 naar de internationale pers gelekt werden. De berichten leggen de hele cocaïnehandel naar Europa bloot, en vormen het grootste internationale journalistieke onderzoek naar drugs ooit. Meer bepaald onthullen de documenten zowel de innerlijke werking van transnationale criminele bendes als de inspanningen van wetshandhaving om ze te ontmantelen.
Om de gegevens te verifiëren, werden identificatiegegevens vergeleken met openbare registers van rechtszaken, bedrijven en ambtenaren. Aanvullend werden honderden openbare en privédocumenten geraadpleegd, en interviews gehouden met politie, veroordeelde criminelen, experts en slachtoffers van de drugshandel. Er werden ook maatregelen genomen om derden te beschermen en lopende onderzoeken niet te doorkruisen.
De bal ging aan het rollen na het hacken van een laattijdig geüpdate Microsoft Exchange Server van het Colombiaans Openbaar Ministerie door Guacamaya, een groep “hacktivisten” die het gemunt hadden op instellingen die in hun ogen corruptie en georganiseerde misdaad mogelijk maakten. De hack leverde een groot lek op met meer dan 7 miljoen e-mails, telefoontaps, rekenbladen en onderzoeksverslagen, samen zowat 5 terabytes, die werden doorgespeeld naar twee hacking-organisaties, Distributed Denial of Secrets en Enlace Hacktivista. Deze twee groepen deelden het lek met het Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) en het Centro latinoamericano de investigacion periodistica (CLIP). De gegevens hadden betrekking op de periode 2017-2022.
OCCRP en CLIP gaven meer dan 40 mediakanalen in Latijns-Amerika en Europa toegang tot de database, in België Knack en De Tijd. Journalist Lars Bové van De Tijd werkte eerder al mee aan onderzoeken zoals SwissLeaks, Panama Papers, Paradise Papers en LuxLeaks. In Nederland werd het Het Parool erbij betrokken.
Het onderzoek leverde onder meer volgende inzichten op:
Tijdens de betrokken periode, 2017 tot 2022, voerden ook politie en parket in verschillende landen acties uit. Het gerechtelijk onderzoek was in 2020 en 2021 in een stroomversnelling gekomen toen het gerecht de versleutelde telefoons van Encrochat en SkyECC kon kraken. Het dossier, onder de codenaam “Eureka”, leidde op 3 mei 2023 tot een golf van arrestaties in België, Italië, Brazilië en Panama.
De Belgische betrokkenheid is een essentieel element in het dossier, vanwege de rol van de Limburgse familie Aquino (Lucio, Silvio, Donato) als drugshandelaars en -importeurs. Zij werden beschouwd als kopstukken van de 'ndrangheta in België. Ook de positie van de Haven van Antwerpen als draaischijf van de trafiek versterkt nog de “Belgische connectie”.