Nevelpanter
| Nevelpanter IUCN-status: Kwetsbaar (2020) | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| Nevelpanter (Neofelis nebulosa) (dierentuin Rosamond, V.S.) | ||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Soort | ||||||||||||
| Neofelis nebulosa (Griffith, 1821) | ||||||||||||
 | ||||||||||||
| Verspreiding van de nevelpanter (anno 2016, IUCN) | ||||||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||||||
 Nevelpanter op Wikispecies | ||||||||||||
| ||||||||||||
.jpeg)
De nevelpanter (Neofelis nebulosa) is een katachtige die leeft in de bossen op het vasteland van Zuidoost-Azië. Het is een soort van het geslacht Neofelis.
Taxonomie
Voorheen werd de nevelpanter in de literatuur ook wel in het geslacht Panthera geplaatst in plaats van Neofelis. Gebaseerd op onderzoek van de IUCN/SSC Cat Specialist Group, gepubliceerd in januari 2017, zijn de eerdere ondersoorten komen te vervallen en wordt de soort als monotypisch beschouwd.
De soenda-nevelpanter (Neofelis diardi), die op de Soenda-eilanden (Sumatra, Borneo en de Batoe-eilanden in Indonesië) voorkomt, wordt als een apart soort beschouwd.
Kenmerken
Een nevelpanter heeft een schouderhoogte van 40 tot 50 cm. Deze middelgrote carnivoor heeft een stevige lichaamsbouw en weegt gemiddeld 15 tot 23 kg. Nevelpanters hebben een grijsbruine vacht met opvallende, onregelmatig gevormde rozetvlekken met een donkere rand. Ze hebben relatief de langste hoektanden van alle levende katachtigen, met 5 cm. Verhoudingsgewijs zou de tijger dan hoektanden moeten hebben van minstens 15 cm. In werkelijkheid heeft de tijger hoektanden van 7,5 tot 9 cm.
Korte, flexibele benen, grote poten en scherpe klauwen maken de nevelpanter tot een uitstekende bomenklimmer. Een dikke staart, die even lang kan worden als het lichaam, geeft de nevelpanter een nog betere behendigheid, vergelijkbaar met die van de margay in Zuid-Amerika.
Leefwijze
De stevige bouw van de nevelpanter leidde vroeger tot speculaties onder onderzoekers dat het dier op grote zoogdieren jaagt. Ondanks de geringe kennis over het gedrag van nevelpanters in het wild, wordt tegenwoordig echter aangenomen dat ze voornamelijk van boom- en landzoogdieren leven, zoals gibbons, makaken en civetkatten, aangevuld met andere kleine zoogdieren, hertachtigen, vogels, stekelvarkens en gedomesticeerd vee. In gevangenschap eten ze ook eieren en bepaalde planten.
De nevelpanter vangt als volgt een prooi:
- eerst klimt deze kat in een boom en blijft daar soms uren liggen, totdat deze een geschikte prooi op het oog heeft;
- dan wacht de nevelpanter tot het dier onder de boom staat, en springt dan naar diens nek;
- indien het een klein dier is, breekt de nevelpanter met de sterke kaakspieren en lange hoektanden in één beet de nek van het prooidier;
- een grotere prooi wordt in meerdere beten doodgebeten, nadat steeds de eerst beet in de nek plaatsvindt.
Vrouwtjes baren twee tot vier jongen per worp na een draagtijd van ongeveer 85 tot 93 dagen.
Bedreiging
De nevelpanter wordt tegen internationale handel beschermd in CITES bijlage I en de EU-verordening wilde dierenhandel bijlage A. De soort valt onder de categorie "kwetsbaar" op de Rode Lijst van de IUCN (2020).
Om de wilde populatie te beschermen worden nevelpanters uitgezet onder het Europese EAZA Ex-situ Programme (EEP), een samenwerkingsverband van fokprogramma's in dierentuinen en natuurbeschermingsorganisaties.
Uitgestorven Taiwanese nevelpanter
De populatie Taiwanese nevelpanters nam in de 20ste eeuw aanzienlijk af. Uit een enquête gehouden in 1986 onder inheems Taiwanese jagers bleek dat zij in 1983 voor het laatst een nevelpanter hadden waargenomen, in het Tawoe-gebergte. In 1989 werd de huid van een jong exemplaar gevonden in het nationaal park Taroko, wat de laatste bevestigde waarneming is. In een groots opgezet wildcamera-onderzoek, uitgevoerd tussen 1997 en 2012 in verschillende Taiwanese natuurgebieden, zijn geen nevelpanters waargenomen. In totaal is er tussen 2000 en 2025 met meer dan 10,000 wildcamera's verspreidt over Taiwan gezocht naar het dier, waarbij meer dan een miljoen uren aan beeldmateriaal is verzameld, desalniettemin zonder gewenst resultaat. De populatie staat op de Rode Lijst van de IUCN vermeld als uitgestorven. Zijn uitsterven is te wijten aan vernieling van het leefgebied en de illegale jacht op hun pels, beenderen, organen en vlees.
Beeldgalerij
Schedel
(Museum Wiesbaden)
♂
(Nationaal park Kaeng Krachan, Thailand)
Inheemse Rukai draagt een nevelpantervel
(ca.1900, Taiwan)
.jpg)
- 1 2 3 (en) Nevelpanter op de IUCN Red List of Threatened Species.
- 1 2 (en) Kitchener, A. C., Breitenmoser-Würsten Ch., Eizirik E., Gentry A., Werdelin L., Wilting A., Yamaguchi N., Abramov A. V., Christiansen P., Driscoll C., Duckworth J. W., Johnson W., Luo S.-J., Meijaard E., O’Donoghue P., Sanderson J., Seymour K., Bruford M., Groves C., Hoffmann M., Nowell K., Timmons Z. & Tobe S. (2017). A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN/SSC Cat Specialist Group. CATnews winter 11. ISSN:1027-2992
- 1 2 Felid TAG Clouded Leopard Factsheet. Smithsonian National Zoological Park. Geraadpleegd op 6 juni 2009.
- ↑ Big Cats Online: Clouded Leopard. Geraadpleegd op 15 februari 2010.
- ↑ Neofelis diardi. speciesplus.net.
- ↑ Europese Commissie, Verordening (EU) 2026/1383 van de Commissie van 22 juni 2026 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad om rekening te houden met de op de 20e vergadering van de Conferentie van de Partijen aangenomen wijzigingen van de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (Cites) en andere door de wetenschappelijke studiegroep overeengekomen wijzigingen. eur-lex.europa.eu (22 juni 2026). Geraadpleegd op 31 augustus 2026.
- ↑ (en) EEP page - Clouded leopard. eaza.net. EAZA. Geraadpleegd op 17 augustus 2026.
- ↑ (en) Rabinowitz, Alan (1988-01). The clouded leopard in Taiwan. Oryx 22 (1): 46–47. ISSN:0030-6053. DOI:10.1017/S003060530002740X.
- ↑ Anonymous (1996). The mystery of the Formosan clouded leopard. Cat News (24).
- ↑ (en) Chiang, Po-Jen, Pei, Kurtis Jai-Chyi, Vaughan, Michael R., Li, Ching-Feng, Chen, Mei-Ting (2015-04). Is the clouded leopard Neofelis nebulosa extinct in Taiwan, and could it be reintroduced? An assessment of prey and habitat. Oryx 49 (2): 261–269. ISSN:0030-6053. DOI:10.1017/S003060531300063X.
- ↑ Environmental Impact Assessment: Can Taiwan bring back the clouded leopard? - Taipei Times. www.taipeitimes.com (25 maart 2026). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
- ↑ Clouded Leopard Declared Extinct in Taiwan. LiveScience (1 mei 2012). Geraadpleegd op 2 mei 2012.
- ↑ (en) Nuwer, Rachel, The Only Clouded Leopard Left in Taiwan Is Stuffed on a Museum Shelf. Smithsonian Magazine. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
· 
· 
