| Draadsporige viltmollisia | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||
| Belonopsis filispora (Cooke) Nannf. (1936) | ||||||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||||||
|
Mollisia filispora | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
De draadsporige viltmollisia (Belonopsis filispora) is een schimmel uit de familie Mollisiaceae. De soort leeft saprotroof op afgestorven stengels van grassen en andere grasachtigen. Hij vormt kleine, schotelvormige vruchtlichamen en wordt gekenmerkt door zijn opvallend lange, draadvormige ascosporen.
De apotheciën zijn klein, zittend en schotel- tot schijfvormig. Ze hebben doorgaans een diameter van ongeveer 1 mm, maar kunnen volgens Oostenrijkse waarnemingen een breedte van 2 mm bereiken. De kleur varieert van okergeel tot bruin. De vruchtlichamen kunnen een lichtere, soms witachtige rand hebben. Aan de onderzijde bevinden zich bruine, straalsgewijs uitlopende hyfen waarmee ze op het substraat zijn verankerd.
De ascosporen zijn lang, smal, cilindrisch en hyaliene. Ze meten doorgaans ongeveer 38–45 × 3–3,5 µm. Bij rijpheid hebben ze meestal drie septen (dwarswanden), waardoor vier cellen ontstaan.
In Oostenrijk zijn ook sporen van meer dan 50 µm lang beschreven. De combinatie van de grote lengte, geringe breedte en drievoudige septatie is een belangrijk determinatiekenmerk.
De soort kan worden verward met Belonopsis graminea, die eveneens langwerpige, bij rijpheid viercellige sporen vormt. De sporen van die soort zijn echter duidelijk korter en meten ongeveer 20–30 × 3–4 µm.
Voor een zekere determinatie van de draadsporige viltmollisia is microscopisch onderzoek noodzakelijk.
De draadsporige viltmollisia is een saprotrofe soort die groeit op dode stengels van grassen en andere grasachtigen. In Nederland wordt hij vooral aangetroffen in loofbos op kalkrijke leemgrond.
De soort is onder meer bekend van afgestorven stengels van boskortsteel (Brachypodium sylvaticum). Daarnaast zijn vondsten beschreven op grassen uit de geslachten Festuca (zwenkgras) en Holcus (witbol). De vruchtlichamen ontwikkelen zich op afgestorven plantenmateriaal en dragen zo bij aan de afbraak daarvan.
Volgens Britse determinatieliteratuur kunnen de vruchtlichamen van mei tot november op dode, op de grond liggende grasstengels worden aangetroffen.
De draadsporige viltmollisia is bekend uit verschillende Europese landen. De soort is onder meer vastgesteld in Groot-Brittannië, Frankrijk en Oostenrijk.
In Oostenrijk werd de soort in 2013 voor het eerst gemeld uit de deelstaat Karinthië. De vondst werd gedaan op 30 mei bij Flattachberg, op afgestorven grasresten.
In Nederland komt de draadsporige viltmollisia zeer zeldzaam voor. Deze zeldzaamheidsclassificatie is gebaseerd op gevalideerde waarnemingen uit de periode 2004–2023. Voor de soort is microscopische controle vereist om een waarneming met zekerheid te kunnen determineren.
De soort werd in 1874 door de Britse mycoloog Mordecai Cubitt Cooke oorspronkelijk beschreven onder de naam Peziza filispora. In 1936 plaatste de Zweedse mycoloog John Axel Nannfeldt de soort in het geslacht Belonopsis, waarmee de combinatie Belonopsis filispora ontstond.
De taxonomische plaatsing van de soort verschilt per databank. In 1989 werd de combinatie Niptera filispora (Cooke) Svrček gepubliceerd. In 2008 bracht Hans-Otto Baral de soort onder in het geslacht Mollisia, als Mollisia filispora (Cooke) Baral.
Species Fungorum beschouwt Niptera filispora als de geaccepteerde naam. De combinatie Mollisia filispora (Cooke) Baral wordt door deze databank als nomenclatorisch onwettig aangemerkt wegens het bestaan van het oudere homoniem Mollisia filispora Velen. uit 1934. De Nederlandse Verspreidingsatlas gebruikt daarentegen Belonopsis filispora als wetenschappelijke naam.