Nostoc

Nostoc
Nostoc commune
Taxonomische indeling
Rijk: Bacteria Stam: Cyanobacteria Klasse: Cyanophyceae Orde: Nostocales Familie: Nostocaceae
Geslacht
Nostoc Vaucher ex Bornet & Flahault (1888)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Nostoc op Wikispecies
Portaal    Biologie

Nostoc is een geslacht van cyanobacteriën, die bolvormige of huidachtige kolonies vormen uit lange, onvertakte linten (filamenten) in een gelatineuze omhulling. Ze bevatten groene pigmenten in het cytoplasma en zijn daardoor in staat tot fotosynthese. Gespecialiseerde heterocysten binnen de cellen kunnen stikstof binden.

Voorkomen

Er zijn Nostoc-soorten die in water leven, bijvoorbeeld op de bodem van zoetwatervijvers en -bronnen (zie bijvoorbeeld de "vijverpruim", Nostoc pruniforme). Ze worden zeer zelden aangetroffen in zout water. Nostoc-kolonies zijn ook buiten het water te vinden, op paden en stenen. Als ze droog zijn, zijn de kolonies flinterdun. Als er water wordt toegevoegd, bijvoorbeeld na een regenbui, zwellen ze op tot een gelatineuze massa.

Veel Nostoc-soorten leven in symbiose met planten of schimmels. Ze komen bijvoorbeeld voor als fotobiont in korstmos. Bovendien kunnen ze leven in de watervaren Azolla en in hauwmossen. Verschillende Nostoc-stammen leven in symbiose met vertegenwoordigers van het tropische plantengeslacht Gunnera (mammoetblad). De symbiosepartners profiteren van het vermogen van de cyanobacteriën om atmosferische stikstof te binden tot voedingsstof (stikstoffixatie).

Soorten

Nostoc behoort tot de familie Nostocaceae. Er zijn 113 soorten en daarnaast nog ecologische varianten. Hier is een selectie van enkele soorten:

Bronnen

• Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Nostoc op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
• Heiko Bellmann/Klaus Hausmann/Klaus Janke/Bruno P. Kremer/Heinz Schneider: Einzeller und Wirbellose. Ohne Weichtiere und Gliederfüßer. Steinbachs Naturführer, Mosaik-Verlag, München 1991, ISBN 3-576-06495-8
• Walter K. Dodds, Dolly A. Gudder, Dieter Mollenhauer The Ecology of Nostoc. In: Journal of Phycology. Band 31, Nr. 1, 1995, S. 2–18.