People mover
People movers zijn automatisch bestuurde voertuigen (bijvoorbeeld zelfrijdende busjes, kabelbanen en monorails) die rijden op een eigen infrastructuur. Wanneer de voertuigen of cabines ervan erg klein zijn (geschikt voor twee tot zes passagiers) kan gesproken worden over personal rapid transit-systemen (PRT).
Typen
Er zijn drie soorten automatische people-moversystemen (APM-systemen), namelijk: rail, kabel (fixed grip of detachable) en systemen zonder geleiderail:
- Railsysteem: de voertuigen van een railsysteem rijden op een elektrische eenrichtingsbaan. Deze kan zowel op een verhoogde baan als ondergronds aangelegd worden, zoals het van oorsprong Franse Véhicule Automatique Léger.
- Kabelgetrokken systemen: deze systemen worden door middel van een centrale kabel voortgetrokken. De kabel heeft een constante snelheid en de voertuigen bewegen zich voort op rubber banden. Bij de 'detachable' oplossing wordt elk voertuig dat een station nadert losgekoppeld van de voortdurend voortbewegende kabel. Het voertuig passeert de halte met behulp van geleidewieltjes om daarna weer aan te haken op de centrale kabel.
- Elektronisch geleide people movers: dit systeem kenmerkt zich doordat het voertuig zich zonder geleiderail voortbeweegt en de baan zich op maaiveldniveau kan bevinden.
België
In 2019 is een contract getekend met LM Industries Group voor de levering van een people mover als verbinding tussen de tramhalte en het AZ Maria Middelares in Gent. De people mover -genaamd Olli- werd als shuttle ingezet op een traject van ruim 500 meter. In 2024 is de people mover opgevolgd door een elektrische bus.
Nederland
Phileas
In Eindhoven reed tot 2017 een 18 meter lange bus onder de naam Phileas als openbaar vervoer. Deze bus reed tussen 2004 en 2008 met geleiding tussen Eindhoven Centrum, Meerhoven, Eindhoven Airport en Veldhoven. Daarna is de bus echter als reguliere bus bestuurd. Er bestond ook een 24 meter lange variant.
ParkShuttle
Tussen 1999 en 2002 reed een ParkShuttle van metrostation Kralingse Zoom in Rotterdam naar kantoorpark Rivium in Capelle aan den IJssel. Op 1 december 2005 werd ParkShuttle II officieel in gebruik genomen door premier Balkenende. Sinds september 2008 is deze verbinding weer in dienst na een periode van stilstand. In totaal gaat het om 6 Parkshuttles en 5 haltes op een lineair tracé van 1800 meter. Dit was tot lange tijd het enige permanente autonome vervoerssysteem ter wereld dat zonder safety steward aan boord op maaiveld niveau opereert en kruisingen heeft met ander verkeer. Sinds 3 juni 2019 is de dienst buiten gebruik gesteld in verband met vernieuwing en uitbreiding van baan en materieel. De herindienststelling van de ParkShuttle vond op 5 december 2022 plaats, waarbij de route werd gehandhaafd.
ParkingHopper
De ParkingHopper was met vier voertuigen tussen 1997 en 2004 in werking op grote parkeerterrein P3 op Schiphol. De ParkingHopper reed over de parkeerplaats P3 en overbrugde de afstand tussen de geparkeerde auto en de toegangspoort van het parkeerterrein. Vanaf de toegangspoort reed een pendelbus (een reguliere autobus) naar de aankomst- en vertrekhallen. Sinds 2004 is het project niet meer operationeel, de baan voor de peoplemover wordt gebruikt als parkeerruimte.
WEpod
In Wageningen werd in 2016 de zelfrijdende WEpod, ontworpen door de Technische Universiteit Delft, onthuld. De WEpod zou over de campus van de Wageningen Universiteit en naar Station Ede-Wageningen gaan rijden. Al snel bleek het niet te lukken zelfstandig over de openbare weg te rijden en in 2019 werden de voertuigen verkocht aan Flughafen Weeze in Duitsland.
Overige landen
Tot nu toe zijn people movers vooral veel toegepast als intern vervoermiddel op luchthavens. Deze kunnen we echter niet tot het openbaar vervoer rekenen.
Een aantal voorbeelden van openbaar toegankelijke people movers in andere landen:
- Düsseldorf, Duitsland (SkyTrain op luchthaven Düsseldorf International)
- Serfaus, Oostenrijk (Dorfbahn Serfaus)
- Laon, Frankrijk (Poma 2000 van Laon, gesloten sinds augustus 2016)
- Venetië, Italië (People Mover)
- Detroit, Verenigde Staten (Downtown People Mover)
- Jacksonville, VS (Skyway)
- Miami, VS (Metromover van Miami)
- Morgantown, VS (bijna een PRT-systeem)
- New York, VS (AirTrain JFK, in gebruik vanaf december 2003)
- Newark, VS (AirTrain Newark)
- Atlanta, VS (The Plane Train)
- Singapore (Bukit Panjang Lightrail en Changi Airport Skytrain)
- Shanghai, China (Bund Sightseeing Tunnel)
Zie ook
- ↑ Zelfrijdend busje ‘Olli’ overbrugt vanaf 2020 afstand tramhalte - ingang AZ Maria Middelares, geraadpleegd op 2026-05-06.
- ↑ Onderscheiding voor mobiliteitsplatform Olympus Mobility, geraadpleegd op 2026-05-06.
- ↑ Zelfrijdend busje ‘Olli’ van Gents ziekenhuis komt niet meer terug: dit is zijn vervanger die de 600 meter gaat afleggen, geraadpleegd op 2026-05-06.
- ↑ Parkshuttle rijdt weer. MRDH Metropoolregio Rotterdam Den Haag (5 december 2022). Geraadpleegd op 5 december 2022.
- ↑ Airport Schiphol, 2getthere (via Wayback Machine)
- ↑ WEpod. TU Delft. Gearchiveerd op 25 februari 2024. Geraadpleegd op 7 september 2026.
- ↑ Zelfrijdende WEpod hobbelt door de straten van Wageningen. www.gld.nl (4 april 2016). Geraadpleegd op 7 september 2026.
- ↑ Zelfsturende WEpod kan het nog lang niet zelf. de Gelderlander (9 juni 2017). Geraadpleegd op 7 september 2026.
- ↑ Zelfrijdende busjes uit mislukte proef Wageningen gaan de grens over. nos.nl (21 februari 2019). Geraadpleegd op 7 september 2026.