Pinetum Birkhoven
| Pinetum Birkhoven | ||
|---|---|---|
 | ||
Doorkijkje in pinetum Birkhoven met 2 Lawsoncipressen (Chamaecyparis lawsoniana 'Columnaris'), 2005 | ||
| Type | Arboretum | |
| Locatie |  Nederland | |
| Coördinaten | 52° 9′ NB, 5° 20′ OL | |
| Oppervlakte | 1,5 ha | |
| Opening | jaren 30 | |
| Beheerder | Het Utrechts Landschap | |
| Detailkaart | ||
  | ||
Het pinetum Birkhoven is een circa 1,5 ha groot deel van het bos Birkhoven bij Amersfoort, dat ingericht is als naaldbomentuin. Het is een gespecialiseerd arboretum waarin uitheemse coniferen zijn aangeplant.
Het pinetum is vrij toegankelijk.
Geschiedenis
Het pinetum is aangelegd in de jaren dertig van de twintigste eeuw, samen met de bosvijver en het Bosbad. Met het vrijgekomen zand is de uitzichtheuvel gemaakt.
In 1932 en 1933 vond in het kader van de werkverschaffing het grondwerk voor de aanleg van het pinetum plaats. In 1934 werden een groot aantal jonge bomen geplant en van naambordjes voorzien.
In 1983 werd het pinetum door de gemeente Amersfoort grondig opgeknapt. Er werd allerlei opslag verwijderd, een grondige inventarisatie van het bomenbestand vond plaats, een aantal nieuwe bomen en heesters werden aangeplant en er kwamen nieuwe bordjes.
In de jaren negentig raakte het pinetum enigszins in verval. Sinds de stichting Het Utrechts Landschap in januari 2005 eigenaar werd van Birkhoven, is het achterstallig onderhoud aangepakt.
Soorten
Tot de soorten die in pinetum Birkhoven geplant zijn, behoren onder andere:
- Sequoiadendron giganteum, de mammoetboom - één exemplaar uit 1982 en enkele kleinere exemplaren die na 2014 zijn aangeplant.
- Chamaecyparis lawsoniana, de Lawsoncipres - waaronder een groepje met inmiddels ruim zeventigjarige exemplaren; ook drie fraaie exemplaren van de cultivar 'Columnaris'.
- Callitropsis nootkatensis, de Nootkacipres in groepen van 4 à 5 geplant. Eén groep is van de blauwe variëteit.
- Cryptomeria japonica, de Japanse ceder, waaronder een ouder exemplaar aan de oostkant van het pinetum.
- Pinus wallichiana, de tranenden of Himalayaden; een prachtig vrijstaand exemplaar uit 1934 is in 2018 doodgegaan. Twee kleine tranendennen zijn elders in het pinetum geplant.
- Pinus strobus, de Weymouthden; een groep van drie ruim zeventigjarige exemplaren.
- Pinus peuce, de Macedonische den; De zeventigjarige Macedonische den is in 2020 omgewaaid. Enkele jongere exemplaren zijn er nog te vinden.
- Picea omorika, de Servische spar; Er was een grote groep van deze smalle sparrensoort, maar na de droge zomer van 2018 zijn er veel doodgegaan. Een enkele oude Servische spar is in 2025 nog in het pinetum te vinden. Vele jonge exemplaren zijn her en der geplant.
- Abies nordmanniana, de Nordmann-spar.
- Thuja plicata, de reuzenlevensboom.
- Larix decidua, de Europese lariks.
- Calocedrus decurrens, de wierookceder; drie exemplaren, aangeplant in de jaren tachtig van de twintigste eeuw.
- afbeeldingen
Externe links
- Pinetum Birkhoven op de site van Het Utrechts Landschap
- Gegevens over de mammoetbomen in pinetum Birkhoven
- blog van de Veldwerkgroep Birkhoven, die het pinetum onderhoudt
