Plein 1813

Plein 1813
voorheen Willemsplein
Plein 1813 met het monument
Plein 1813 met het monument
Locatie
Land Vlag van Nederland Nederland
Plaats Willemspark, Den Haag
Begin Alexanderstraat
Eind Sophialaan
BAG-informatie 0518300000202284
Tijdlijn
Aangelegd in 1863-1869
Genoemd naar 1813, landing van de Prins
Bestrating en bebouwing
Bebouwing Villa's
Openbaar vervoer
OV-lijnen door straat Tram

Plein 1813 is een plein in de wijk Willemspark in Den Haag. Het vormt een ovale rotonde op de kruising van de Alexanderstraat en de Sophialaan. Midden op het plein staat het in 1869 onthulde Nationaal Monument. Bij de eerstesteenlegging in 1863 kreeg het plein zijn huidige naam. Daarvoor heette het Willemsplein. Rond om het plein staan vier eclectische villa's, die uit dezelfde periode dateren.

In samenhang met het gereedmaken van enkele gebouwen aan het plein voor gebruik als Israëlische ambassade in 2019 werd het plein heringericht.

Nationaal Monument

Het Nationaal Monument op het midden van het plein herinnert aan de overwinning op Napoleon, het einde van de Franse tijd in Nederland, de onafhankelijkheid en de stichting in 1813 van het Soeverein Vorstendom der Verenigde Nederlanden, de voorloper van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en het huidige Koninkrijk der Nederlanden. Het monument werd onthuld op 17 november 1869 door Prins Frederik der Nederlanden. Het geheel is een ontwerp van architect W.C. van der Waeyen Pieterszen en beeldhouwer Jean-Joseph Jaquet.

De villa's

Om het Plein 1813 staan vier grote villa's, gebouwd in de periode 1860-1864 in de bouwstijl van het Eclecticisme. Al deze villa's zijn rijksmonumenten.

De paardenkastanjes

Om het plein staan 36 paardenkastanjes. De oudste zijn in 1936 als ongeveer 25 jaar oude bomen geplant. In de Tweede Wereldoorlog werden ze omwikkeld met prikkeldraad om te voorkomen dat ze gekapt zouden worden.

Openbaar vervoer

Sinds 1864 wordt het Plein 1813 aangedaan door de Haagse tram. Aanvankelijk was dit de 'rode lijn' van de paardentram via de Scheveningseweg naar Scheveningen. Tot 1876 werd gereden via Sophialaan en Zeestraat. Deze oudste tramlijn van Nederland werd in 1905 geëlektrificeerd, zodat er sindsdien bovenleiding rondom het Plein 1813 hangt. Bijna een eeuw lang, tot 2003, reed hier tramlijn 8. In de loop der jaren passeerden ook onder andere lijn 1 (2e), 2 (2e), 7 (2e), 10(3e), 15 (4e), 16, 17 (5e), 21 en A het Plein 1813. Sinds 2003 rijdt hier HTM-lijn 1 en sinds 2025 lijn 10. Alleen staduitwaarts kan om het monument worden gekeerd. Voorts de buslijnen 22, 24 en 28. Het plein ligt tussen de haltes Mauritskade en Javastraat.

Zie de categorie Plein 1813 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.