Geschiedenis en selectieprocedure
In 1944 organiseerden de schrijfster Maria en haar echtgenoot Goffredo Bellonci voor het eerst een literair salon in hun huis in Rome. Hieraan namen al snel de meest notabele personen uit het Italiaanse culturele leven deel. De groep stond bekend onder de naam Amici della domenica (de Zondagse vrienden), naar de dag waarop ze voor de eerste maal bijeenkwamen: zondag 11 juni 1944, amper een week nadat Rome was bevrijd van de bezetting door de nazi's en daarmee ook van meer dan twintig jaar nazifascisme. In 1947 besloten de Belloncis, samen met Guido Alberti, de eigenaar van het bedrijf dat de likeur Strega produceert, om een literatuurprijs in het leven te roepen voor het beste Italiaanse fictieboek van het vorige jaar. Sinds de dood van Maria Bellonci in 1986 is de organisatie overgenomen door de Fondazione Maria e Goffredo Bellonci.
De jury telt niet minder dan 800 leden: 460 mensen uit de culturele wereld (schrijvers, journalisten, wetenschappers, kunstenaars, film- en theaterregisseurs), en ook alle voorgaande winnaars van deze prijs. Die groep wordt nog steeds Gli amici della domenica genoemd. Naast die 460 juryleden worden nog 340 mensen afgevaardigd uit 35 Istituti italiani di cultura in het buitenland (ook België en Nederland), en verder leden van leeskringen, professionelen uit de boekenwereld enzovoort.
Alle juryleden mogen één titel voordragen; het bestuurscomité reduceert dat aantal dan tot maximum twaalf. Uit die twaalf worden er in de loop van juni vijf finalisten geselecteerd. Maar omdat het reglement vereist dat er minstens één boek bij is van een kleine of middelgrote uitgeverij, zijn er uitzonderlijk zes finalisten, en eenmaal waren er zelfs zeven. De stemming gebeurt online.
De proclamatie vindt begin juli plaats in de tuin van Villa Giulia in Rome, in de regel op de eerste donderdag van juli, en wordt rechtstreeks uitgezonden door de openbare omroep Rai. In 2026, bij de 80ste uitreiking van de prijs, ging de proclamatie door op de Piazza del Campidoglio in Rome.
