| Progressief Nederland | ||||
|---|---|---|---|---|
| Personen | ||||
| Partijvoorzitter | Kitty Jong | |||
| Partijleider | Jesse Klaver | |||
| Fractieleider in de Tweede Kamer | Jesse Klaver | |||
| Fractieleider in de Eerste Kamer | Paul Rosenmöller | |||
| Delegatieleider in het Europees Parlement | Mohammed Chahim | |||
| Zetels | ||||
| Tweede Kamer | 20 / 150 | |||
| Eerste Kamer | 14 / 75 | |||
| Europees Parlement | 8 / 31 | |||
| Provinciale Staten | 101 / 572 | |||
| Gemeenteraad | 1.067 / 8.610 (plus 176 samen) | |||
| Waterschappen | ||||
| Geschiedenis | ||||
| Opgericht | 1 juli 2026 | |||
| Ontstaan uit | GroenLinks-PvdA | |||
| Fusie van | GroenLinks en PvdA | |||
| Algemene gegevens | ||||
| Actief in | ||||
| Hoofdkantoor | Sint Jacobsstraat 12, Utrecht | |||
| Aantal leden | 108.588 (september 2026) | |||
| Richting | Links | |||
| Ideologie | Progressivisme, sociaaldemocratie, groene politiek, Facties: Ecosocialisme | |||
| Kleuren | Groen Rood | |||
| Afkorting | PRO | |||
| Jongerenorganisatie | PROTEST | |||
| Wetenschappelijk bureau | Wetenschappelijk Instituut voor Solidariteit | |||
| Europese fractie | Groenen/EVA en S&D | |||
| Europese organisatie | PES | |||
| Officiële website | ||||
| ||||
Progressief Nederland (PRO) is een Nederlandse linkse politieke partij, met een sociaaldemocratische en groene signatuur. De partij is op 1 juli 2026 opgericht als fusie van GroenLinks en de Partij van de Arbeid (PvdA), nadat deze hiertoe op 13 juni dat jaar besloten.
PRO heeft 108.588 leden, waarmee het de grootste ledenpartij van Nederland is. Jesse Klaver is de politiek leider. In een aantal organen is de partij nog vertegenwoordigd onder de naam GroenLinks-PvdA.
Na de Tweede Kamerverkiezingen 2017, waar de PvdA instortte en veel kiezers verloor aan GroenLinks, vatte fractievoorzitter Jesse Klaver het plan op om de PvdA "leeg te eten". De PvdA bleek echter veerkrachtiger dan gedacht door de Europese Parlementsverkiezingen 2019 te winnen. Hierna schakelde GroenLinks over op een strategie van fuseren.
Naar aanleiding van de voor links teleurstellende uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen 2021, zochten GroenLinks en de PvdA elkaar op voor nauwe samenwerking, aangevoerd door de ledengroep RoodGroen. Dit leidde in 2023 tot een gezamenlijke fracties in de Eerste en Tweede Kamer, en gezamenlijke deelnames aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2023 en het Europees Parlement in 2024.
In een online-referendum in juni 2025 stemde bij zowel GroenLinks als de PvdA bijna 90 procent voor het voornemen om in 2026 te gaan fuseren. Op 26 maart 2026 werd de naam "Progressief Nederland" bekendgemaakt, waarbij tevens het "Progressief Pleidooi" werd gepresenteerd, waarin de uitgangspunten van de fusiepartij beschreven werden.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 deden GroenLinks en PvdA in sommige gemeentes apart mee, waar de fracties tot maart 2030 apart blijven.
Op 13 juni 2026 vond het oprichtingscongres van Progressief Nederland plaats, in de vorm van een dubbel congres van GroenLinks en de PvdA. De leden van beide partijen stemden voor het hele pakket van het beginselprogramma, de statuten en het huishoudelijk reglement, waarna de nieuwe partij op 1 juli 2026 officieel werd opgericht.
Op 18 september 2026 had PRO 108.588 leden. Hiermee is zij de grootste ledenpartij van Nederland. Vanaf 1 oktober 2026 is er een bestuur dat wordt voorgezeten door Kitty Jong.
De jongerenorganisatie van PRO heet PROTEST. Het wetenschappelijk bureau heet het Wetenschappelijk Instituut voor Solidariteit (WIS). De internationale stichting van de partij heet PRO International.
PRO is in veel gemeenten vertegenwoordigd, en kent daarom een groot aantal lokale afdelingen. Landelijk kent de partij verschillende netwerken, die kunnen worden opgedeeld in themanetwerken en communitynetwerken. Waar themanetwerken zich richten op een bepaald thema, zoals cultuur, duurzaamheid of onderwijs, zijn communitynetwerken algemener en gericht op leden met een gedeelde achtergrond of positie.
PRO presenteert zich als een progressieve, sociaaldemocratische en groene partij. In het beginselprogramma stelt de partij de solidariteitsgedachte centraal. PRO richt zich op bestaanszekerheid, gelijke rechten, eerlijke verdeling van welvaart en bescherming van de natuur. Ook is de partij voor het beschermen van de democratische rechtsstaat.
De fracties van GroenLinks en de PvdA in de Tweede Kamer gingen samen op 27 oktober 2023. Deze fractie wijzigde haar naam naar Progressief Nederland op 10 juni 2026, drie dagen voor het oprichtingscongres. Sinds november 2025 wordt de Tweede Kamerfractie voorgezeten door Jesse Klaver.
| Verkiezingsjaar | Lijsttrekker | Kandidatenlijst | Aantal stemmen | % van de stemmers | Aantal behaalde zetels | Opmerking |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | Frans Timmermans | Kandidatenlijst | 1.643.073 | 15,75% | 25 / 150 | Als GroenLinks-PvdA |
| 2025 | Kandidatenlijst | 1.352.163 | 12,79% | 20 / 150 |
De fracties van GroenLinks en de PvdA in de Eerste Kamer gingen samen op 13 juni 2023, na de verkiezingen op 30 mei dat jaar. De fractie is op 9 september 2026 hernoemd naar Progressief Nederland. De Eerste Kamerfractie van PRO wordt voorgezeten door Paul Rosenmöller.
Bij de Europese verkiezingen van 6 juni 2024 deden GroenLinks en PvdA mee met een gezamenlijke lijst. Na de verkiezingen gingen GroenLinksers naar de Groenen/EVA-fractie en de PvdA'ers naar de S&D-fractie. PRO-delegatieleider is sinds juni 2026 Mohammed Chahim. In september 2026 werd via een ledenreferendum het besluit genomen dat PRO zich aansluit bij Partij van de Europese Sociaaldemocraten (PES). De acht Europarlementariërs besloten hun lidmaastchap voor PRO op te zeggen om zodoende de subsidie voor hun oude politieke groep veilig te stellen en pas bij de verkiezingen van 2029 daadwerkelijk op te gaan in de PES.
| Verkiezingsjaar | Lijsttrekker | Kandidatenlijst | Aantal stemmen | % van de stemmers | Aantal behaalde zetels | Opmerking |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | Bas Eickhout | Kandidatenlijst | 1.314.428 | 21,09% | 8 / 31 | Als GroenLinks-PvdA |
In Zeeland deden PvdA en GroenLinks bij de Provinciale Statenverkiezingen 2023 al mee met een gezamenlijke lijst. In Zuid-Holland en Flevoland zijn de afzonderlijke fracties tussentijds gefuseerd. In de overige negen provincies zijn er nog afzonderlijke PvdA- en GroenLinks-fracties.
In de gemeenteraden is Progressief Nederland na het CDA de grootste partij, met ruim duizend zetels. In een aantal gemeenten is PRO deel van lokale progressieve samenwerkingsverbanden, met name met D66 en lokale partijen. In een beperkt aantal gemeenten zijn er nog afzonderlijke GroenLinks- en PvdA-fracties.
Bij eerdere waterschapsverkiezingen deed de PvdA in veel waterschappen met een eigen kandidatenlijst mee, terwijl GroenLinks doorgaans de onafhankelijke waterschapspartij Water Natuurlijk steunde. Ook D66 en Volt steunen Water Natuurlijk.
Voor de waterschapsverkiezingen 2027 op 17 maart 2027 kozen de regionale afdelingen van Progressief Nederland (PRO) verschillende vormen van deelname. Naast een eigen PRO-lijst en een gezamenlijke kandidatenlijst met Water Natuurlijk, D66 en Volt werd in sommige waterschappen gekozen voor voortzetting van de steun aan Water Natuurlijk zonder eigen PRO-lijst. Bij een gezamenlijke lijst kunnen de partijen deelnemen onder een samenvoeging van aanduidingen, waarbij één kandidatenlijst wordt ingediend met een combinatie van partijnamen op het stembiljet.
De aangekondigde deelname per waterschap was als volgt:
| Waterschap | Voorgenomen deelname van PRO in 2027 |
|---|---|
| Waterschap Noorderzijlvest | Eigen PRO-lijst |
| Wetterskip Fryslân | Eigen PRO-lijst |
| Waterschap Hunze en Aa's | Eigen PRO-lijst |
| Waterschap Drents Overijsselse Delta | Steun aan Water Natuurlijk, zonder eigen PRO-lijst |
| Waterschap Vechtstromen | Steun aan Water Natuurlijk, zonder eigen PRO-lijst |
| Waterschap Vallei en Veluwe | Gezamenlijke lijst met Water Natuurlijk, D66 en Volt |
| Waterschap Rijn en IJssel | Eigen PRO-lijst |
| Waterschap Amstel, Gooi en Vecht | Eigen PRO-lijst |
| Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier | Eigen PRO-lijst |
| Hoogheemraadschap van Rijnland | Eigen PRO-lijst |
| Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden | Gezamenlijke lijst met Water Natuurlijk, D66 en Volt |
| Hoogheemraadschap van Delfland | Eigen PRO-lijst |
| Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard | Eigen PRO-lijst |
| Waterschap Rivierenland | Gezamenlijke lijst met Water Natuurlijk, D66 en Volt |
| Waterschap Hollandse Delta | Gezamenlijke lijst met Water Natuurlijk, D66 en Volt |
| Waterschap Scheldestromen | Niet bevestigd |
| Waterschap Brabantse Delta | Eigen PRO-lijst |
| Waterschap De Dommel | Gezamenlijke lijst met Water Natuurlijk, D66 en Volt |
| Waterschap Aa en Maas | Eigen PRO-lijst |
| Waterschap Limburg | Gezamenlijke lijst met Water Natuurlijk, D66 en Volt |
| Waterschap Zuiderzeeland | Eigen PRO-lijst |