| Proud Mary | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Single van: Creedence Clearwater Revival | |||||||
| Van het album: Bayou Country | |||||||
| B-kant(en) | Born on the Bayou | ||||||
| Uitgebracht | januari 1969 | ||||||
| Soort drager | Vinyl | ||||||
| Opname | 1968 | ||||||
| Genre | Rootsrock, swamprock | ||||||
| Duur | 3:07 | ||||||
| Label | Fantasy Records | ||||||
| Schrijver(s) | John Fogerty | ||||||
| Producent(en) | John Fogerty | ||||||
| Hoogste positie(s) in de hitlijsten | |||||||
| |||||||
| Creedence Clearwater Revival | |||||||
| |||||||
| (en) MusicBrainz-pagina | |||||||
| |||||||
Proud Mary is een nummer van de Amerikaanse rockband Creedence Clearwater Revival (CCR), geschreven door zanger en gitarist John Fogerty. Het verscheen in januari 1969 op het album Bayou Country en werd in dezelfde maand als single uitgebracht. Het nummer groeide uit tot een van de bekendste composities van Fogerty en werd door talrijke artiesten opnieuw opgenomen.
De oorspronkelijke uitvoering bereikte de tweede plaats in de Amerikaanse Billboard Hot 100 en de elfde plaats in de Nederlandse Top 40. In 1971 werd het nummer opnieuw een internationale hit door een sterk afwijkende uitvoering van Ike & Tina Turner, die er een Grammy Award mee wonnen.
John Fogerty schreef Proud Mary in 1968, kort nadat hij eervol was ontslagen uit de Amerikaanse militaire reserve. Volgens Fogerty voelde hij zich door dat ontslag bevrijd en kon hij zich volledig op zijn muziek richten. Toen hij thuis zijn gitaar pakte, ontstond het begin van het nummer vrijwel onmiddellijk.
De oorspronkelijke tekst was niet direct bedoeld als een verhaal over een boot. Fogerty werkte aanvankelijk met verschillende tekstideeën, waaronder een verhaal over een hardwerkende vrouw. Tijdens de ontwikkeling van het nummer ontstond het beeld van een raderstoomboot op de Mississippi.
Volgens latere verklaringen van Fogerty speelde ook bassist Stu Cook een rol bij het ontstaan van dit idee. Cook had belangstelling voor de raderboten die voorkwamen in de Amerikaanse westernserie Maverick. Het beeld van een rivierboot werd uiteindelijk het centrale onderwerp van de compositie.
De tekst beschrijft iemand die zijn werk in de stad achter zich laat en langs de rivier een eenvoudiger bestaan vindt. Het voortdurend draaiende schoepenrad van de boot is een terugkerend motief. Hoewel er soms werd gesuggereerd dat het lied over marihuana ging, heeft Fogerty die interpretatie tegengesproken.
Creedence Clearwater Revival nam Proud Mary in 1968 op voor het tweede studioalbum Bayou Country. De groep bestond uit zanger en gitarist John Fogerty, gitarist Tom Fogerty, bassist Stu Cook en drummer Doug Clifford.
Het nummer werd geproduceerd door John Fogerty. De opname combineert een karakteristieke gitaarpartij met een rustig, voortstuwend ritme. De invloeden uit Amerikaanse blues, country en rock-'n-roll zijn kenmerkend voor de muziekstijl die later vaak als swamprock werd aangeduid.
De single verscheen in januari 1969 bij Fantasy Records, met Born on the Bayou als B-kant. Beide nummers stonden op het album Bayou Country.
Proud Mary werd de eerste grote internationale hit van Creedence Clearwater Revival. In maart 1969 bereikte het de tweede plaats van de Amerikaanse Billboard Hot 100. Het was de eerste van vijf singles van de band die op de tweede plaats van deze hitlijst eindigden.
In het Verenigd Koninkrijk bereikte Proud Mary de achtste plaats van de officiële singleshitlijst. De single stond daar dertien weken genoteerd.
In Nederland kwam het nummer op 22 maart 1969 binnen op de 35e plaats van de Nederlandse Top 40. De hoogste notering was de elfde plaats. Het nummer bleef acht weken in de lijst staan.
| Datum | 22 mrt | 29 mrt | 5 apr | 12 apr | 19 apr | 26 apr | 3 mei | 10 mei |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Positie | 35 | 26 | 12 | 11 | 14 | 18 | 21 | 29 |
In Vlaanderen kwam Proud Mary op 12 april 1969 binnen in de toenmalige BRT Top 30. Het nummer bereikte de zevende plaats, waarop het twee weken bleef staan. In totaal stond de single elf weken in de lijst.
| Datum | 12 apr | 19 apr | 26 apr | 3 mei | 10 mei | 17 mei | 24 mei | 31 mei | 7 jun | 14 jun | 21 jun |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Positie | 15 | 14 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 7 | 13 | 15 | 17 |
Proud Mary van Creedence Clearwater Revival verscheen in 2000 voor het eerst in de NPO Radio 2 Top 2000. De onderstaande tabel geeft de noteringen tot en met 2025 weer.
| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '00 | '01 | '02 | '03 | '04 | '05 | '06 | '07 | '08 | '09 | '10 | '11 | '12 | '13 | '14 | '15 | '16 | '17 | '18 | '19 | '20 | '21 | '22 | '23 | '24 | '25 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Proud Mary | 256 | 426 | 406 | 569 | 520 | 450 | 481 | 586 | 500 | 733 | 568 | 712 | 958 | 861 | 998 | 1227 | 1177 | 1075 | 1078 | 1010 | 1046 | 999 | 1183 | 1187 | 1140 | 1472 |
In 1969 nam de Amerikaanse soulzanger Solomon Burke een eigen uitvoering van Proud Mary op. Zijn versie verscheen bij Bell Records en werd ook de titel van zijn gelijknamige album.
Burke gaf de compositie een meer uitgesproken soularrangement. Zijn versie bereikte de vijftiende plaats van de Amerikaanse Billboard-rhythm-and-blueshitlijst.
Daarmee was hij een van de eerste artiesten die het nummer buiten de rockmuziek onder de aandacht brachten. De opname verscheen ruim vóór de bekendere bewerking van Ike & Tina Turner.
| Proud Mary | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Single van: Ike & Tina Turner | |||||||
| Van het album: Workin' Together | |||||||
| B-kant(en) | Funkier Than a Mosquita's Tweeter | ||||||
| Uitgebracht | januari 1971 | ||||||
| Soort drager | Vinyl | ||||||
| Opname | 1970 | ||||||
| Genre | Soulmuziek, rhythm-and-blues, funk | ||||||
| Duur | 2:45 (singleversie) | ||||||
| Label | Liberty Records | ||||||
| Schrijver(s) | John Fogerty | ||||||
| Producent(en) | Ike Turner | ||||||
| Hoogste positie(s) in de hitlijsten | |||||||
| |||||||
| Ike & Tina Turner | |||||||
| |||||||
| (en) MusicBrainz-pagina | |||||||
| |||||||
De bekendste andere uitvoering van Proud Mary is die van Ike & Tina Turner. Het duo nam het nummer in 1970 op voor het album Workin' Together. In januari 1971 verscheen een verkorte versie als single.
De bewerking week aanzienlijk af van het oorspronkelijke nummer. Het arrangement van Ike Turner begint met een langzaam, soulachtig gedeelte waarin Tina Turner de tekst zingt. Daarna volgt een plotselinge versnelling naar een ritmische uitvoering met krachtige blazers, achtergrondzang en een nadrukkelijke dansbeat.
Deze overgang tussen een langzaam en snel gedeelte werd kenmerkend voor de live-uitvoeringen van het duo. De achtergrondzangeressen van The Ikettes vervulden daarbij een belangrijke rol.
De albumversie duurt ongeveer 4 minuten en 48 seconden, terwijl de single werd ingekort tot ongeveer 2 minuten en 45 seconden.
De versie van Ike & Tina Turner bereikte de vierde plaats van de Amerikaanse Billboard Hot 100 en de vijfde plaats van de Amerikaanse rhythm-and-blueshitlijst.
In Nederland kwam de single tot de zesde plaats in de Top 40 en tot de vijfde plaats van de toenmalige Nederlandse singleshitlijst. In Vlaanderen bereikte het nummer de zestiende plaats van de BRT Top 30.
De opname werd in 1972 bekroond met de Grammy Award voor Best R&B Vocal Performance by a Group. Het was de enige Grammy die Ike en Tina Turner als duo wonnen.
De single kwam op 27 februari 1971 binnen in de Nederlandse Top 40, nadat hij drie weken in de Tipparade had gestaan. In die laatste lijst steeg het nummer van plaats 24 naar plaats 5.
In de Top 40 bereikte de single de zesde plaats en stond hij achttien weken genoteerd.
| Datum | 27 feb | 6 mrt | 13 mrt | 20 mrt | 27 mrt | 3 apr | 10 apr | 17 apr | 24 apr | 1 mei | 8 mei | 15 mei | 22 mei | 29 mei | 5 jun | 12 jun | 19 jun | 26 jun |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Positie | 31 | 24 | 19 | 17 | 15 | 15 | 12 | 12 | 12 | 10 | 7 | 6 | 6 | 8 | 9 | 17 | 24 | 30 |
In de toenmalige Nederlandse singleshitlijst, een voorganger van de latere Single Top 100, stond Proud Mary zestien weken genoteerd. De single kwam op 6 maart 1971 binnen op de negentiende plaats en bereikte uiteindelijk de vijfde plaats.
De laatste notering, op 19 juni 1971, was de 24e plaats.
| Datum | 6 mrt | 13 mrt | 20 mrt | 27 mrt | 3 apr | 10 apr | 17 apr | 24 apr | 1 mei | 8 mei | 15 mei | 22 mei | 29 mei | 5 jun | 12 jun | 19 jun |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Positie | 19 | 16 | 14 | 12 | 12 | 13 | 10 | 9 | 7 | 10 | 6 | 5 | 7 | 10 | 15 | 24 |
In Vlaanderen kwam de single op 20 maart 1971 binnen op de 25e plaats van de BRT Top 30. De hoogste positie was nummer 16, waarop het nummer drie weken bleef staan. De single stond acht weken in de hitlijst.
| Datum | 20 mrt | 27 mrt | 3 apr | 10 apr | 17 apr | 24 apr | 1 mei | 8 mei |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Positie | 25 | 17 | 16 | 16 | 16 | 20 | 21 | 27 |
De versie van Ike & Tina Turner staat sinds het begin van de NPO Radio 2 Top 2000 in 1999 vrijwel onafgebroken hoog genoteerd. In de eerste editie bereikte het nummer plaats 114.
| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '99 | '00 | '01 | '02 | '03 | '04 | '05 | '06 | '07 | '08 | '09 | '10 | '11 | '12 | '13 | '14 | '15 | '16 | '17 | '18 | '19 | '20 | '21 | '22 | '23 | '24 | '25 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Proud Mary | 141 | 132 | 168 | 144 | 136 | 114 | 139 | 139 | 223 | 138 | 205 | 193 | 182 | 225 | 224 | 202 | 268 | 277 | 250 | 180 | 172 | 158 | 161 | 194 | 142 | 174 | 248 |
Na het uiteenvallen van Ike & Tina Turner in 1976 bleef Tina Turner Proud Mary uitvoeren tijdens haar soloconcerten.
Het nummer groeide uit tot een vast onderdeel van haar repertoire. Ook tijdens haar internationale tournees in de jaren tachtig en negentig voerde zij het uit in het ritmische arrangement dat zij met Ike Turner had ontwikkeld.
Daarmee bleef Proud Mary zowel verbonden met haar gezamenlijke werk met Ike als met haar latere succesvolle solocarrière. De combinatie van een rustig begin en een uitbundige afsluiting werd een herkenbaar element van haar concerten.
Naast Creedence Clearwater Revival, Solomon Burke en Ike & Tina Turner namen verschillende andere artiesten Proud Mary op. De compositie werd uitgevoerd in uiteenlopende stijlen, waaronder rock, soul, country en gospel.
Tot de artiesten die het nummer opnamen behoren Elvis Presley, Tom Jones en Status Quo.
Elvis Presley nam het nummer op in zijn concertrepertoire. Een live-uitvoering verscheen in 1970 op het album On Stage. Ook later bleef Presley het nummer tijdens concerten zingen.
De vele uitvoeringen van het nummer illustreren hoe de compositie uitgroeide van een Amerikaanse rootsrocksingle tot een veelgebruikt onderdeel van het internationale pop- en soulrepertoire.