Royal Air Force Fairford of RAF Fairford (IATA: FFD, ICAO: EGVA) is een "slapende" basis van de Royal Air Force (RAF) bij Fairford in Gloucestershire in Engeland die niet dagelijks wordt gebruikt. Zijn prominentste gebruik in de afgelopen jaren is als vliegveld van zware bommenwerpers van de United States Air Force (USAF).
Geschiedenis
De bouw van de basis begon in 1943 als onderdeel van een programma om 14 vliegvelden in Zuid-Engeland te openen voor gebruik door Britse en Amerikaanse troepentransportvliegtuigen en zweefvliegtuigen. Op 18 januari 1944 kwam de basis in gebruik. Troepentransportvliegtuigen en zweefvliegtuigen van RAF Fairford werden gebruikt voor Operatie Overlord in Normandië en de RAF gebruikte de basis om Britse troepen te vervoeren voor Operatie Market Garden.
In de beginjaren van de Koude Oorlog sloten de Britse en Amerikaanse regeringen een overeenkomst waarbij onderdelen van het Strategic Air Command (SAC) van de USAF in het Verenigd Koninkrijk zouden worden gestationeerd. Vier RAF-vliegvelden werden geselecteerd, waaronder RAF Fairford. In 1950 werd het vliegveld overgedragen aan de Amerikaanse luchtmacht voor strategische bommenwerperoperaties. Drie jaar later kwam een landingsbaan van 3000 meter (10.000 voet) gereed voor de langeafstandsbommenwerpers. Als eerste de Convair B-36 Peacemaker en later ook Boeing B-47 Stratojets vanwege de toegenomen spanningen met de Sovjet-Unie.
Vanwege de lange landingsbaan werd RAF Fairford in 1969 gekozen als het Britse testcentrum voor de Concorde. Hiervoor bleef de baan tot 1977 in gebruik.
Eind jaren 70 keerde de USAF keerde op de basis met tankvliegtuigen van het type Boeing KC-135 Stratotanker. Deze tankvliegtuigen werden ingezet bij USAF-operaties en bij NAVO-oefeningen. De tankvliegtuigen werden in 1990 teruggetrokken en het gebruik van de basis nam sterk af.
RAF Fairford is wel een vooruitgeschoven operationele locatie voor de USAF gebleven. Vanaf de basis zijn Amerikaanse B-52 Stratofortresses ingezet tijdens de Eerste Golfoorlog, Operatie Allied Force in 1999 en de Irakoorlog in 2003. Het is het enige Europese vliegveld van de USAF voor zware bommenwerpers. Sinds eind 2016 zijn er weer een aantal B-52 bommenwerpers vanaf de basis actief. In juni 2017 was er naast een aantal B-1 bommenwerpers ook een B-2 vanaf RAF Fairford actief. De precieze reden van de stationering van de drie belangrijkste bommenwerpers van de USAF, is (nog) niet bekend.
RAF Fairford was de enige landingsplaats voor de Space Shuttle in het Verenigd Koninkrijk. De basis heeft een voldoende lange landingsbaan voor een shuttlelanding (de baan is 3046 meter lang), en er waren ook de National Aeronautics and Space Administration (NASA) opgeleide brandweerlieden en medici gestationeerd op het vliegveld.
RAF Fairford is ook de thuisbasis van de Royal International Air Tattoo (RIAT), een jaarlijkse vliegshow. RIAT is een van de grootste vliegshows in de wereld; de show van 2003, waar 535 vliegtuigen aan deelnamen, wordt door het Guinness World Records erkend als de grootste militaire vliegshow ooit.
Op 17 augustus 2022 zijn weer vier B52H’s terug gekomen om de NAVO te versterken de komende tijd. Onder deze vier de Wise Guy, welke al in 2003 op haar laatste rustplaats werd gebracht, maar na een grote renovatie weer in gebruik is genomen.
De vliegbasis wordt gebruikt voor Amerikaanse bommenwerpers tijdens de Iranoorlog 2026. In de nacht van 26 op 27 september 2026 vond er een groot veiligheidsincident plaats nabij RAF Fairford. Na een melding over verdachte voertuigen arresteerde de Britse antiterreurpolitie vijf mannen in het nabijgelegen dorp Whelford op verdenking van het voorbereiden van een terroristische daad en overtredingen van de explosievenwetgeving. In een van de voertuigen werden brandbommen en chemicaliën aangetroffen. Uit voorzorg werd een veiligheidszone van 400 meter ingesteld en werden ongeveer 85 lokale huishoudens geëvacueerd. De Iraanse Revolutionaire Garde had de basis eerder dit jaar al expliciet als een legitiem militair doelwit bestempeld. Op 5 oktober werd bekend dat alle twaalf Amerikaanse bommenwerpers zijn vertrokken van RAF Fairford. De reden hiervoor zijn signalen van een nieuwe dreiging die volgens Amerikaanse media afkomstig is van Iran.
