Wapen van het Dordtsche regentengeslacht Repelaer, voor de verheffing in den Nederlandschen Adel: van sinople, beladen met eenen staanden lepelaar van zilver, de sneb en de pooten van goud. Wapen van Balthasar Repelaer, behorend bij de kaart van de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden van 1716
Repelaer (ook: Repelaer van Driel en Van de Wall Repelaer) is een Nederlands geslacht waarvan leden sinds 1814 tot de Nederlandse adel behoren.
Geschiedenis
De stamreeks begint met Anthonis Adriaensz. Repelaer, poorter en wijnkoper te Dordrecht, die vanaf 1547 wordt vermeld en in 1574 of 1575 overleed. Zijn zoons Adriaen en Hugo gingen deel uitmaken van het Dordtse stadsbestuur. Vanaf 1585 tot in de Franse tijd maakte vrijwel onafgebroken een lid van de familie deel uit van de achtraad of veertigraad, of bekleedde het ambt van schepen of burgemeester. Telgen trouwden met andere Dordtse regentenfamilies en bleven in de zeventiende eeuw daarnaast werkzaam als koopman en brouwer.
In 1702 sloten burgemeester Hugo Repelaer (1655-1713) en burgemeester Dirk Hubert Stoop (1658-1731), leiders van de twee voornaamste facties binnen het Dordtse stadsbestuur, een zogenoemd contract van correspondentie over de verdeling van stedelijke ambten. Daardoor behoorden de Repelaers in de achttiende eeuw tot de machtigste regentenfamilies van Dordrecht. In de tweede helft van die eeuw verwierf de familie verschillende heerlijkheden in de omgeving van Dordrecht.
Bij Soeverein Besluit van 28 augustus 1814 werd mr. Ocker Repelaer van Driel (1759-1832) benoemd in de ridderschap van Holland. Bij Koninklijk Besluit van 24 november 1816 werden zijn broers Johan en Paulus Repelaer verheven in de Nederlandse adel.
Vanaf jhr. Ocker Jan Adriaan Repelaer van Driel (1849-1920) wordt de naam Repelaer van Driel door hem en zijn nageslacht gevoerd.
Bij Koninklijk Besluit verkreeg jhr. Pieter Hendrik Repelaer (1854-1920) in 1856 als erfgenaam van zijn oom jhr. mr. Pieter Hendrik van de Wall, heer van Puttershoek (1795-1853), naamswijziging tot Van de Wall Repelaer. In 1923 verkreeg diens neef jhr. Pieter Hendrik Repelaer (1895-1972) op dezelfde wijze naamswijziging tot Van de Wall Repelaer.
Enkele telgen
Anthonis Repelaer (1591-1652), door Jacob Gerritsz. Cuyp (1647)Emerentia van Driel (1598-1660), echtgenote van Anthonis Repelaer, door Jacob Gerritsz. Cuyp (1647)
Hugo Repelaer (1556-1622), brouwer, achtraad en schepen van Dordrecht; trouwde op 12 februari 1588 te Dordrecht met Margaretha Jansdr. Brouwer, dochter van Jan Gerritsz. Brouwer, brouwer in De Sleutel en stadssecretaris van Dordrecht
Anthonis Repelaer (1591-1652), brouwer, raad, schepen en burgemeester van Dordrecht en bewindhebber van de Oost- en de West-Indische Compagnie; trouwde op 7 februari 1616 te Dordrecht met Emerentia van Driel (1598-1660), dochter van Johan Dirksz. van Driel, brouwer in De Ruijt
Johanna Repelaer (1631-1701); trouwde op 13 augustus 1652 te Dordrecht met Henrik Bartholomeusz. van den Santheuvel (1631-1702), regent van het Sacramentsgasthuis te Dordrecht
Hugo Repelaer (1620-1669), raad, schepen en burgemeester van Dordrecht
Mr. Hugo Repelaer (1655-1713), raad en burgemeester van Dordrecht
Ocker Repelaer (1699-1748), raad en schepen van Dordrecht
Mr. Hugo Repelaer (1730-1804), oud-raad, schepen-commissaris, schepen, gecommitteerde raad en burgemeester van Dordrecht
Jhr. mr. Hugo Repelaer (1804-1878), rijksbetaalmeester
Jhr. ir. Ocker Jan Adriaan Repelaer van Driel (1849-1920), ingenieur en lid van de gemeenteraad van 's-Gravenhage
Jhr. Hugo Jacques Repelaer van Driel, heer van Driel (1878-1967), oud-kapitein der artillerie en administrateur van het Kroondomein
Jkvr. Catharina (Cato) Georgina Wilhelmina Elisabeth Repelaer van Driel (1880-1962), schilder, tekenaar en etser van historische figuren en stillevens, werkzaam in Den Haag, directrice van een kleermakerij
Jhr. Ocker Adriaan Widodara Repelaer van Driel (1893-1979), diplomingenieur, bedrijfsdirecteur, lid van de gemeenteraad en wethouder van Baarn; trouwde in 1919 met Wilhelmina Adolfine van der Willigen (1896-1988), dame du palais van koningin Juliana en honorair dame du palais van koningin Beatrix
Jhr. Ocker Jacob Adriaan Repelaer van Driel (1921-2006)
Jhr. dr. Ocker Jan Repelaer van Driel (1950), chirurg, chef de famille
Jhr. drs. Hugo Willem Arent Repelaer van Driel (1954)
Jhr. Ocker Repelaer, heer van Molenaarsgraaf (1888-1975), sinds 1951 drager van het Legioen van eer vanwege zijn activiteiten voor de padvinderij en drager van de zilveren medaille van de stad Parijs
Jkvr. Maria Repelaer, vrouwe van Broekhuizen (1863-1939); trouwde in 1886 met mr. Maarten Iman ridder Pauw van Wieldrecht, heer van Wieldrecht en Darthuizen (1860-1913), burgemeester en telg uit het geslacht Pauw; haar kleindochter jkvr. Agnies Pauw van Wieldrecht (1927-2013) schreef in haar publicaties regelmatig over haar grootmoeder en het leven op Broekhuizen
Jkvr. Maria Jacoba Repelaer (1802-1862); trouwde in 1823 met jhr. mr. Pieter Hendrik van de Wall, heer van Puttershoek (1795-1853), rechtbankpresident en lid van Provinciale Staten van Zuid-Holland, enige adellijke telg van het geslacht Van de Wall
Jhr. mr. Paulus Repelaer, heer van Spijkenisse (1810-1871), penningmeester van de polders Nieuw-Bonaventura, Mookhoek en Trekdam
Jhr. Adriaan Johan Hugo Repelaer, heer van Spijkenisse en Braband (1845-1884)
Jhr. Johan Adriaan Paulus Repelaer, heer van Spijkenisse (1847-1913)
Jhr. Ocker Arnold Repelaer (1849-1922)
Jhr. Paulus Johan Repelaer, heer van Spijkenisse (1878-1941), directeur van Cocaïnefabriek Cheiron te Naarden
Jhr. Ocker Siegfried Repelaer, heer van Spijkenisse (1936)
Jhr. Volker Günther Friedemann Repelaer (1938-2014), bewoner van Deelerwoud
Jhr. Pieter Hendrik van de Wall Repelaer, heer van Puttershoek (1854-1920), viceconsul der Nederlanden te Montreux
Jhr. Paulus Jacob Johan Repelaer (1859-1908), dijkgraaf
Jhr. Pieter Hendrik van de Wall Repelaer, heer van Puttershoek (1895-1972), dijkgraaf en wethouder van Dubbeldam
Jhr. Ocker Rienk van de Wall Repelaer, heer van Puttershoek (1968-1992)
Jhr. Roeland Christiaan van de Wall Repelaer, heer van Puttershoek (1970), beeldend kunstenaar
Jhr. mr. Paulus Repelaer, heer van Waalre, Valkenswaard, Spijkenisse, Hekelingen, Vriesland en Braband (1766-1844), maire en burgemeester van Dordrecht, lid van het Wetgevend Lichaam en lid van Provinciale Staten van Holland; trouwde in 1793 met Cornelia Arnoldina Repelaer, vrouwe van Spijkenisse (1775-1814), dochter van Pieter Pompejus Repelaer, heer van Spijkenisse (1736-1782), en Margaretha Backus, vrouwe van Waalre, Valkenswaard, Spijkenisse, Braband, Hekelingen en Vriesland (1747-1783)
Jhr. Pieter Pompejus Repelaer, heer van Spijkenisse (1802-1862)
Galerij wapens familie Repelaer
Wapen van het geslacht Repelaer in Wapenboek van den Nederlandschen Adel, 1883
Wapen van de tak Van de Wall Repelaer in Wapenboek van den Nederlandschen Adel, 1883
Wapen van de tak Van de Wall Repelaer
De familie Repelaer en Spijkenisse
Spijkenisse en de aangrenzende polder Braband behoorden vanaf de 13e eeuw tot de heerlijkheid Putten. Vanaf 1581 kwam deze heerlijkheid in handen van de Staten van Holland, die het bestuur ervan overlieten aan ruwaards. In de 18e eeuw hadden de Staten geldgebrek en om aan geld te komen hielden zij 'uitverkoop' van heerlijkheden en ambachtsheerlijkheden. Twee van de rechten van de ambachtsheren waren het voeren van een titel en, tot 1851, het voordragen van nieuwe burgemeesters. De kandidaat moest daarvoor echter een "geldelijke opoffering" brengen, waardoor niet altijd de meest geschikte kandidaat de post kreeg. Een van de ambachtsheerlijkheden die werd verkocht, was die van Spijkenisse en Braband in 1731.
In 1768 werd Margareta Backus (1747-1783) ambachtsvrouwe van Spijkenisse en Braband. Zij trouwde in 1769 met de Dordtse Pieter Pompejus Repelaer (1736-1782). Ter gelegenheid van dit huwelijk kwam hun wapen boven de herenbank in de Dorpskerk van Spijkenisse. Na het overlijden van Margareta Backus in 1783 ging de heerlijkheid Spijkenisse en Braband over op haar zoon Ocker Repelaer (1772-1791) en na diens overlijden op zijn achterneef jhr. mr. Paulus Repelaer (1766-1844). De familie Repelaer behield de heerlijkheid vervolgens, met een onderbreking gedurende de Franse tijd.
Jkvr. Maria Jacoba Repelaer (1802-1862), een kinderloos nichtje van Paulus Repelaer, schonk in de 19e eeuw verschillende kostbaarheden aan de Dorpskerk in Spijkenisse. In 1857 schonk zij een zilveren avondmaalstel en een doopschaal met koperen voet, die zijn versierd in een voor die tijd kenmerkende neorococostijl. Dit avondmaalservies wordt nog steeds gebruikt. Op de grootste pijp van het in 1860 gebouwde orgel stond de inscriptie: ".... ten geschenke gegeven door de Hoogwelgeb. vrouw Maria Jacoba Repelaer ...". Het orgel werd in 1970 vervangen; de betreffende orgelpijp is niet bewaard gebleven.
In 1891 bestond in Spijkenisse een muziekvereniging met de naam "De Repelaer". Van 1963 tot 1979 was er een buurthuis met deze naam. De in 1959 opgerichte plaatselijke tafeltennisvereniging draagt eveneens de naam De Repelaer. Tegenover de voormalige locatie van het buurthuis ligt tegenwoordig de straat De Repelaer.
Galerij familie Repelaer en Spijkenisse
Wapen boven de herenbank in de Dorpskerk van Spijkenisse, aangebracht ter gelegenheid van het huwelijk van Margareta Backus en Pieter Pompejus Repelaer (1769)
Repelaers verheven in de adelstand in 1816
Maria Jacoba Repelaer (1802-1862)
Zilveren avondmaalskan met bekers, geschonken door Maria Jacoba Repelaer aan de Dorpskerk van Spijkenisse
Muziekvereniging De Repelaer in Spijkenisse, 1891
Voormalig buurthuis De Repelaer in Spijkenisse, 1970
J. de Baan (samenst.), Spijkenisse en zijn oude kerk: monument, ontmoetingsplaats in een groeiend delta-dorp: een overzicht na de restauratie in 1969, 1980, p. 17.