Lijst van rijksmusea in Nederland

Dit is een lijst van rijksmusea in Nederland. Een rijksmuseum is in Nederland een museum dat als wettelijke taak een deel van de Rijkscollectie beheert. Deze taak is verspreid over 29 musea die gesubsidieerd worden vanuit de Erfgoedwet via de Regeling beheer Rijkscollectie en subsidiëring museale instellingen. De musea zijn verenigd in de Kring Rijksmusea binnen de Museumvereniging. Samen met andere musea van nationaal belang zijn ze verenigd in de Vereniging van Rijksgesubsidieerde Musea.

Geschiedenis

Voorheen waren deze musea onderdeel van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Met de Wet verzelfstandiging rijksmuseale diensten van 1993 werd het bestuur van de instellingen (16 musea, 5 verwante diensten) ondergebracht bij zelfstandige stichtingen. De musea zijn sindsdien op basis van zogeheten beheersovereenkomst verantwoordelijk voor het beheer van de objecten uit de Rijkscollectie. De rijksmusea werden opgenomen in de zogenoemde Basis Infrastructuur (BIS). Ze ontvangen subsidie van de rijksoverheid via de Regeling beheer rijkscollectie en subsidiëring museale instellingen. Sinds 2021 vallen ze volledig onder de Erfgoedwet.

In 2025 werd bekend dat er een dependance in Eindhoven komt. Voor het Rijksmuseum Eindhoven wordt een nieuw gebouw neergezet aan de oever van de rivier de Dommel, dichtbij het Station Eindhoven Centraal. De locatie ligt aan de John F. Kennedylaan tussen de Technische Universiteit Eindhoven, de Kamer van Koophandel en de BunkerToren. Het gebouw komt in handen van de gemeente en de opening wordt rond 2033 verwacht. Het Rijksmuseum gaat samenwerken met de TU Eindhoven, het Van Abbemuseum en de Design Academy Eindhoven. Chipmachinefabrikant ASML levert expertise en langdurige geldelijke bijdragen.

Lijst

In de Wet verzelfstandiging rijksmuseale diensten van 1993 worden de volgende rijksmusea ter verzelfstandiging genoemd:

  1. Rijksmuseum voor de geschiedenis van de natuurwetenschappen en van de geneeskunde "Boerhaave" te Leiden
  2. Rijksmuseum Het Catharijneconvent. Museum voor de christelijke Cultuur in Nederland te Utrecht
  3. Rijksdienst Kastelenbeheer te 's-Gravenhage, waarvan deel uitmaken:
    1. Rijksmuseum Gevangenpoort te 's-Gravenhage
    2. Rijksmuseum Muiderslot te Muiden
    3. Slot Loevestein (vanuit de Rijksdienst Kastelenbeheer)
    4. Kasteel Radboud te Medemblik
    5. Ruïne van Brederode te Santpoort
    6. Ruïne van de Jacobaburcht te Oostvoorne
    7. Ruïne van Strijen te Oosterhout
    8. Ruïne van Teylingen te Voorhout;
  4. Rijksmuseum Kröller-Müller te Otterlo
  5. Koninklijk Kabinet van Schilderijen "Mauritshuis" te 's-Gravenhage
  6. Rijksmuseum Meermanno te 's-Gravenhage
  7. Rijksmuseum Hendrik Willem Mesdag te 's-Gravenhage
  8. Nationaal Natuurhistorisch Museum te Leiden
  9. Rijksmuseum van Oudheden te Leiden
  10. Rijksmuseum Paleis Het Loo te Apeldoorn
  11. Rijksmuseum het Koninklijk Penningkabinet te Leiden
  12. Rijksmuseum te Amsterdam
  13. Rijksmuseum Nederlands Scheepvaartmuseum te Amsterdam
  14. Rijksmuseum Twenthe, museum voor kunst- en cultuurgeschiedenis te Enschede
  15. Rijksmuseum Vincent van Gogh te Amsterdam
  16. Wereldmuseum Leiden (Onderdeel van het Nationaal Museum van Wereldculturen sinds de fusie van het toenmalige Museum Volkenkunde met het Tropenmuseum en het Afrika Museum in april 2014)
  17. Rijksmuseum Het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen

Het Nederlands Openluchtmuseum werd al eerder verzelfstandigd in 1991.

MuseumPlaatsOpmerkingenFoto
Rijksmuseum Amsterdam Amsterdam Meestal het Rijksmuseum genoemd
Het Rijksmuseum aan de Stadhouderskade
Van Gogh Museum Amsterdam
Hoofdgebouw Van Gogh Museum
Het Scheepvaartmuseum Amsterdam
Het Scheepvaartmuseum
Nationaal Museum Paleis Het Loo Apeldoorn
Paleis Het Loo
Nederlands Openluchtmuseum Arnhem
Nederlands Openluchtmuseum
Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis Den Haag
Mauritshuis
Museum Meermanno Den Haag
Museum Meermanno
Zuiderzeemuseum Enkhuizen
Kalkovens uit Akersloot in het museum
Rijksmuseum Twenthe Enschede
Rijksmuseum Twente
Het Koninklijk Penningkabinet LeidenOpgegaan in het Geldmuseum
te Utrecht
Pand van het kabinet
Wereldmuseum Leiden LeidenSinds 2014 onderdeel van het Nationaal Museum van Wereldculturen
Museum gezien vanaf de Steenstraat
Rijksmuseum van Oudheden Leiden
Museumgebouw
Rijksmuseum Boerhaave Leiden
Gevel van het museum
Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis Leiden
Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis
Muiderslot Muiden
Muiderslot
Kröller-Müller Museum Otterlo

Ingang naar het museum
Slot Loevestein Poederoijen gem. Zaltbommel
Slot Loevestein
Museum Catharijneconvent Utrecht
Museum Catharijneconvent
Museum de Gevangenpoort Den Haag
De Gevangenpoort