Roubaix

Roubaix
Robaais
Gemeente in Frankrijk Vlag van Frankrijk
Roubaix (Frankrijk)
Roubaix
Situering
Regio Hauts-de-France
Departement Noorderdepartement (59)
Arrondissement Rijsel
Kanton hoofd van 2 kantons: Roubaix-1 en Roubaix-2
Coördinaten 50° 41′ NB, 3° 11′ OL
Algemeen
Oppervlakte 13,23 km²
Inwoners
(1 januari 2023)		 98.286
(7.429 inw./km²)
Hoogte 17 - 52 m
Burgemeester Guillaume Delbar
Overig
Postcode 59100
INSEE-code 59512
Website www.ville-roubaix.fr
Detailkaart
Roubaix (Nord)
Roubaix
Locatie in Frankrijk Nord
Foto's
Stadhuis
Stadhuis
Portaal  Portaalicoon   Frankrijk

Roubaix (in de Frans-Belgische grensstreek soms nog: Robaais of Roebeke) is een Franse industriestad met op 1 januari 2023 98.286 inwoners. Roubaix vormt met de Franse steden Rijsel en Tourcoing en met de Belgische stad Moeskroen één grote stedelijke agglomeratie en maakt deel uit van de Europese metropool van Rijsel (ruim 1 miljoen inwoners) en de grensoverschrijdende Eurometropool Rijsel-Kortrijk-Doornik (ruim 2 miljoen inwoners).

Roubaix was door de eeuwen heen een bekend textielcentrum. Grote textielfabrieken zorgden bij de intrede van de stoommachine voor een explosieve groei van het voordien bescheiden stadje. Door de teloorgang van de textielindustrie heeft Roubaix dit karakter van industriestad verloren, maar het telt thans vele textielwinkels.
De stad is bekend als aankomstplaats van de wielerklassieker Parijs-Roubaix.

Naam

De oudste benaming stamt uit 863, waarin de plaats op een kaart wordt weergegeven als Robacum. Uit 881 of 887 dateert de vermelding (villa) Rusbaci. Dit zijn mogelijk gelatiniseerde afleidingen van een Oudnederfrankisch rausa (riet) + baki (beek). Volgens andere etymologen kan het eerste woorddeel ook zijn afgeleid van het Germaanse woord ros(s), 'een moerassige of groene vlakte'. Latere middeleeuwse vermeldingen zijn Rubais in 1047 en 1106, Rosbays in 1122, en Robais in 1127. Deze naam kan als de oudste Vlaamse gelden. Zij evolueerde in het Frans tot Roubaix, zoals te zien op een Mercatorkaart uit 1540.

In Nederland en Vlaanderen wordt doorgaans Roubaix gebruikt. Volgens de lijst Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands van de Nederlandse Taalunie is Robaais in beperkte mate in de Frans-Belgische grensstreek in gebruik. De vorm Robaais komt ook voor in de Vlaamse familienaam Van Robaeys en verdere verbasteringen zoals vb de familienaam Rabaey.

Als Vlaams equivalent werd vroeger Ro(ode)be(e)ke gepropageerd, met name door Jean-Marie Gantois, de belangrijkste figuur van de 20e-eeuwse Vlaamse Beweging in Frans-Vlaanderen. Deze naam is voor de stad Roubaix echter niet authentiek, maar een terugvertaling van de Franse naam. De plaatsnaam Robeke (Frans: Robecq) bestaat echter wel. Het is de naam van een kleine gemeente met 1131 inwoners (2004), eveneens gelegen in het Franse departement Pas-de-Calais (regio Hauts-de-France). Dit dorp maakt deel uit van het arrondissement Béthune.

In de middeleeuwen bestond het adellijke geslacht van Souverain-Moulin en Robeke.

Geschiedenis

Het dorp Roubaix maakte vanouds deel uit van het graafschap Vlaanderen, en wel van het sinds de 12e eeuw Franssprekende Rijsels-Vlaanderen. Vanaf de 9e eeuw begon men hier schapen te fokken om de wol te produceren die in lokale spinnerijen en weverijen verwerkt werd.
In 1414 verwierf Roubaix stadsrechten. Tijdens het Bourgondische en Habsburgse bewind maakte de stad deel uit van de Bourgondische Kreits. In 1564 kreeg zij het monopolie om wol te produceren. In het midden van de 16e eeuw waren er veel textielfabrieken en weverijen en in de zeventiende eeuw ontwikkelde de stad zich als een belangrijke concurrent van de Engelse textielindustrie.
Frans-Vlaanderen werd door Frankrijk ingelijfd in 1677 en door de Vrede van Nijmegen definitief Frans. Tijdens de Spaanse Successieoorlog was Roubaix tijdelijk in handen van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1708-1714).

De plaats verstedelijkte in de 19e eeuw, voornamelijk door de textielindustrie. Roubaix was daarvan aan het begin van de 20e eeuw het wereldcentrum. Tussen 1851 en 1906 groeide de bevolking van Roubaix met meer dan 350%. De grootste Franse postorderbedrijven (La Redoute en 3 Suisses) zijn hier gesticht.

Bezienswaardigheden

Afbeeldingen

Geografie

De oppervlakte van Roubaix bedroeg op 1 januari 2023 13,23 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 7.429 inwoners per km².

De onderstaande kaart toont de ligging van Roubaix met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

Grafiek inwonertal gemeente
Grafiek inwonertal gemeente

Roubaix heeft een zeer jonge bevolking, de jongste van Frankrijk zelfs. De bevolking is multi-etnisch, met een grote Maghrebijnse gemeenschap. 20 % van de bevolking is moslim. (tegenover 8% nationaal). Vroeger had Roubaix een grote Belgische gemeenschap. De textielfabrieken trokken immers veel Vlaamse arbeiders aan.

Verkeer en vervoer

Roubaix wordt bediend door de tram en metro van Rijsel. Deze diensten worden verzorgd door Ilévia, dat instaat voor het openbaar vervoer in de agglomeratie van Rijsel. Roubaix heeft bovendien een treinverbinding met Kortrijk en Rijsel.

Economie

Een aantal bedrijven hebben hun wortels in Roubaix en sommigen hebben er nog hun hoofdkantoor : 3 Suisses, Damart, La Redoute, Auchan, Cofidis. Roubaix kent echter een hoge werkloosheidgraad (30%); zowat 43% van de bevolking leeft onder de armoedegrens, wat de stad een van de armste van Frankrijk maakt.

Sport

De wereldberoemde wielerklassieker Parijs-Roubaix finisht in Roubaix op de wielerbaan Vélodrome André Pétrieux. Op deze wielerbaan was ook de finish van de veldritwedstrijd Grand Prix Lille Métropole, die tussen 2006 en 2012 werd verreden en die in 2009, 2010 en 2012 deel uitmaakte van de wereldbeker veldrijden. Naast deze openluchtwielerbaan staat sinds 2012 een indoorwielerbaan Vélodrome Jean Stablinski, waar in oktober 2021 de wereldkampioenschappen baanwielrennen werden verreden. Daarnaast is Roubaix 26 keer etappeplaats geweest in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. De laatste keer was in 2018 toen de Duitser John Degenkolb er de rit won.

Geboren

Verbonden

Partnersteden

Roubaix onderhoudt vriendschapsbanden met de volgende steden:

Referenties

  1. 1 2 Populations de référence 2023.
  2. ↑ Roubaix : Robeke of Robaais?. Gearchiveerd op 21 december 2014. Geraadpleegd op 20 december 2014.
  3. ↑ Buitenlandse Aardrijkskundige Namen
  4. ↑ Zo in Bataviaasch Nieuwsblad, 28 oktober 1914, en nog in: Jozef van Overstraeten (1969), De Nederlanden in Frankrijk.
  5. ↑ "Margaretha van Halewijn, erfdame van Souverain-Moulin en Robeke, huwt Philip van Viefville, staatsraad en kamerheer van Koning Philips I en Keizer Karel den V. Omtrent 1530." Bron: 'Geslachtregister van het aaloude en doorluchtige huis der Hertogen van Halewijn, Hallewijn of Halluin, (Fransch: ‘Ducs d'Halwin’) Markiezen of Markgraven van Peene of Piennes (Marquis de Piennes)', in: Dietsche Warande. Nieuwe reeks. Deel 3. C.L. van Langenhuysen, Amsterdam 1881.
  6. ↑ Geschiedenis van Roubaix. Gearchiveerd op 23 december 2014. Geraadpleegd op 23 december 2014.
  7. ↑ (fr) Christian Grataloup (2020). Atlas historique de la France. Les Arènes - L'Histoire, p. 181. ISBN 979-10-375-0261-2.
  8. ↑ (fr) Territoires
  9. ↑ La Gazette
  10. ↑ (fr) Les villes jumelles, partenaires / Les accords de coopération et d'amitié
  11. ↑ De eerste overeenkomst tussen de twee steden werd op 21 november 1993 ondertekend. URL : http://www.sosnowiec.pl/
Zie de categorie Roubaix van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.