Scelidosaurus

Schedel

De schedel is relatief klein met een lengte van twintig centimeter. Hij is langgerekt en smal met een plat bovenprofiel, zodat hij doet denken aan die van de Stegosauria. Achteraan wordt nog een aanzienlijke hoogte bereikt. In bovenaanzicht is de kop driehoekig met het breedste punt bij de jukbeenderen. Dit richt de oogkassen, die de vorm hebben van een afgeplatte ovaal, iets naar voren. Bovenop is de kop plat, vooraan gevormd door lange en brede neusbeenderen. De neusgaten zijn klein en lopen niet verbreed uit. In de schedel zijn verschillende schedelopeningen, de fenestra antorbitalis en het bovenste en onderste slaapvenster, niet gesloten of overgroeid, een basaal kenmerk. De fenestra antorbitalis is echter beperkt tot een kleine spleet achterin haar fossa. In de voorkant daarvan ligt nog een apart foramen dat uitloopt tot een spleet in het bovenkaaksbeen. Vooraan is de snuit geleidelijk afgerond, eindigende in een iets afgeronde tandeloze punt. De kop draagt een smalle hoornsnavel waarmee planten afgebeten konden worden. In de praemaxilla van de snuit is nog een half dozijn tanden aanwezig die vrij groot zijn en iets naar achteren gebogen. Paul Barrett telde er in 2001 zes, maar Norman stelde in 2004 dat het er vijf waren en bevestigde dit in 2019. De interne vleugels van de praemaxillae zijn niet gescheiden door een spleet. De opgaande takken van de praemaxillae kepen de neusbeenderen in in plaats van andersom zoals normaal is voor Ornithischia. Een CAT-scan heeft een foramen premaxillare anterior aangetoond dat met het blote oog niet te zien is. De praemaxilla heeft een lange achterste tak die het neusbeen en bovenkaaksbeen over een aanzienlijke afstand scheidt en bijna het traanbeen raakt. De kaakrand is tussen praemaxilla en maxilla niet ingesprongen of versprongen. Het bovenkaaksbeen of maxilla heeft de vorm van een afgeplatte driehoek met een licht holle onderrand. De maxillaire tanden zijn bladvormig en tamelijk lang. Het beschadigde neotype toont er achttien of negentien; uit andere vondsten blijkt dat er zo'n twee dozijn aanwezig moeten zijn geweest. Ze dienden voor een verder verknippen van het voedsel. In de maag werd dit verder vermalen door gastrolieten, maagstenen. De maxillaire tanden hebben wel een verdikte tandbasis, maar dat heeft niet de omvang van het cingulum bij latere vormen. De uitholling van de fenestra antorbitalis is niervormig met de holle kant naar beneden gericht. De fossa wordt alleen op een paar plaatsen echt doorboord. Achteraan loopt de doorboring door tot in de neusholte. Ook de bovenzijde wordt vooraan begrensd door een scherpe rand. Het bovenkaaksbeen is onderaan niet abrupt ingesprongen zodat het door Kenneth Carpenter betwijfeld is of er een echte vlezige wang was. Wel is het element op halve hoogte wat verdikt. Het bovenkaaksbeen heeft een recht contact met het neusbeen; deze beennaad wordt voortgezet door die tussen het traanbeen en het prefrontale. Dit laatste element, in bovenaanzicht een onregelmatige ovaal, overschaduwt de voorrand van de oogkas, zodat een soort voorste wenkbrauw gevormd wordt. De bovenkant van de oogkas wordt gevormd door een supraorbitale dat het voorhoofdsbeen helemaal van de rand dringt. Volgens een studie van Susannah Maidment uit 2009 bestaat dit supraorbitale eigenlijk uit drie elementen, een voorste, een achterste en een binnenste. Dit zou vooral bij de jonge dieren goed te zien zijn omdat daar deze beenderen nog niet vergroeid zijn. Volgens Norman is het voorste homoloog aan het palpebrale dat bij jonge exemplaren een middelste supraorbitale niet raakt, een kloof openhoudend. In beide interpretaties wordt de voorste rand dan eigenlijk niet gevormd door het prefrontale, maar Norman duidt de grens van het prefrontale toch als de voorste oogkasrand aan waar het palpebrale dan op ligt. Het achterste supraorbitale ziet Norman wel als een apart element, gescheiden van een verheffing van osteodermal tissue dat tegen het postorbitale aangeplakt zit. Verwarrend is dat hij het ook als een osteoderm aanduidt. Nog lager heeft de basis van de neergaande tak van het postorbitale een verruwing die Norman ziet als een aparte osteoderm. Juist hoger liggen eigenaardige 'eilandjes' van botuitgroeisels.

Het traanbeen heeft bovenaan een hoofdlichaam in de vorm van een parallellogram. Onderaan wordt het begrensd door een smalle gebogen fenestra antorbitalis zodat een nauwe gebogen tak richting jukbeen ontstaat tussen deze schedelopening en de oogkas. Volgens Norman raakt deze tak de eigenlijke fenestra niet. Wel wikkelt hij zich rond de voorste tak van het jukbeen. Het jukbeen is lang en nauw; de achterste tak is laag en loopt ver schuin naar onderen door met een licht bolle onderrand. het zijvlak is bedekt door een verruwing. De tak past met een gevorkte punt in een L-vormig quadratojugale dat veel lager ligt dan de bovenkaaksrand. De achterste tak van het bovenkaaksbeen buigt op het eind naar boven richting de voorste tak van het jukbeen die doorloopt tot aan de fenestra antorbitalis. Daar die tak zelf naar achteren toe naar beneden loopt, ontstaat een diepe inkeping in de onderste schedelrand. Op de buiging van de maxilla staan nog wat kleine schuin naar achteren gerichte tandjes. De taps toelopende opgaande tak van het jukbeen is krachtig en wordt vooraan ingekeept door de onderste tak van een robuust postorbitale. Samen vormen die de brede beenstijl die de oogkas van een onderaan nauw toelopend verticaal onderste slaapvenster scheidt. De achterrand daarvan wordt gevormd door de smalle neergaande tak van het squamosum die de nauwe opgaande tak van het quadratojugale raakt, waarvan het hoofdlichaam een dunne driehoekige plaat is. Het onderste slaapvenster wordt dus niet geraakt door het nauwe verticale quadratum dat onderaan gedeeltelijk overlapt wordt door het quadratojugale en waarvan de achterrand hol is. In zijaanzicht en in de lengterichting gemeten is de achterkant van de schedel zo tamelijk kort. Het quadratum heeft een korte dikke tak richting jukbeen. De rand van deze tak is sterk verruwd voor een betere aanhechting met het quadratojugale; in het midden daarvan omvatten deze elementen een kleine deuk die overeenkomt met het foramen paraquadraticum. Het quadratum heeft ook een wat langere interne tak naar het pterygoïde van het verhemelte; het uiteinde daarvan is uitgehold, maar de bovenranden zijn verruwd waar ze het pterygoïde geraakt moeten hebben, een detail dat pas door het zuurbad onthuld werd. De bovenkant van het quadratum past in een holte in de onderkant van het squamosum waarvan een neergaande tak de voorkant van het quadratum gedeeltelijk overgroeit. Dit sluit een kinesis van voor naar achter vrijwel uit, maar Norman achtte het mogelijk dat het quadratum om de lengteas kon draaien. Het quadratum draagt ook het bovenste kaakgewricht in de vorm van een in de lengterichting lopende groeve tussen twee onderste cotylen waarvan de binnenste het langst is, het breedst en het meest naar onderen uitsteekt. Norman dacht dat het quadratum wellicht gepneumatiseerd was omdat sommige exemplaren een pneumatische opening lijken te hebben nabij het foramen paraquadraticum.

De naad tussen de neusbeenderen en de voorhoofdsbeenderen vormt een zigzag-lijn. De voorhoofdsbeenderen zijn vooraan tamelijk smal, verbreden achter de prefrontalia en versmallen dan weer als ze de wandbeenderen raken, opnieuw in een zigzaggende beennaad. De verruwingen op de voorhoofdsbeenderen vormen achteraan in het midden een verheven zone die naar voren en bezijden stervormig uitloopt in zeer fijne richeltjes. Het oppervlak lijkt hierdoor op dat van moderne zeeschildpadden waarvan de botten bedekt zijn met hoornplaten. Vlak voor de beennaad met de wandbeenderen loopt de zone uit in een dwarskam. De wandbeenderen zijn zandlopervormig in bovenaanzicht, middenin vernauwd door enorme min of meer ovale bovenste slaapvensters die duiden op een zeer krachtige musculatuur van de kauwspieren. Er zijn twee lengtekammen, ruw vanbuiten, maar glad vanbinnen, een vrij brede lengtetrog vormend die naar voren verbredend oploopt tot aan de dwarskam. De squamosa vormen slanke bogen achter deze schedelopeningen; deze beenranden gaan krommend over in de door de wandbeenderen gevormde zeer robuuste achterrand van het schedeldak dat zo sterk ingekeept wordt.

Het eigenlijke achterhoofd en de hersenpan waren nog volledig onbeschreven en de preparatie van het neotype had als belangrijk doel juist deze sectoren te onthullen. Norman ontdekte dat de hoge processus paraocipitalis aan de bovenste basis een klein evenwijdig vingervormig uitsteekseltje bezit dat om een smalle inkeping gekruld is, net de bovenrand niet opnieuw rakend. Hij stelde dat deze insparing, dienend als aderkanaal, het restant moet zijn geweest van het achterste slaapvenster. In het algemeen heeft de hersenpan verder een conservatieve vorm die weinig verschilt van die van andere basale Ornithischia. Het achterhoofdsgat is groot en van boven toegeknepen. De exocciptalia dringen het supraoccipitale van de bovenrand van het achterhoofdsgat, maar ontmoeten elkaar niet op de onderrand. De achterhoofdsknobbel is breed en niervormig met de holle zijde naar boven gericht. Hij steekt recht naar achteren. Het basioccipitale heeft twee bulten aan de zijkanten die naar boven uitlopen on voetstukken voor de opisthotica. Charig wist in de jaren zeventig na een zuurbad de staafvormige stapes van het oor los te maken. De laterosfenoïden vormen aan de voorkant van de hersenpan een venster waar de reuklobben uit moeten hebben gestoken. Er zijn verbeende orbitosfenoïden aangetroffen in de vorm van bijlvormige structuren waarvan de verbonden bladen de vloer van de reuklobben moeten hebben gevormd. Volgens Norman liepen deze naar onderen uit in een schot van kraakbeen tussen de oogkassen dat weer verbonden was met het voorste parasfenoïde, het dolkvormig uitsteeksel. Er is geen verbeend ethmoïde.

Van het verhemelte zijn de verschoven ploegschaarbeenderen bij Owen geïllustreerd; ze zijn klein, overdwars afgeplat en verticaal gepositioneerd tussen het niveau van de maxillaire tanden en de neusholte. Het zuurbad openbaarde dat bij het neotype het hele verhemelte bewaard is gebleven. De achterste takken van de driehoekige in het midden verbonden ploegschaarbeenderen blijken onder de oogkassen de pterygoïden te raken. De laatste zijn, zoals meestal, complexe vormen die het verhemeltebeen, de hersenpan en de quadrata verbinden. Volgens Norman hebben de ploegschaarbeenderen aparte hogere verbredingen die hij de epivomeres noemt. Het bestaan en de positie daarvan zijn echter onzeker. Norman geeft aan dat een ongenoemde paleoichthyoloog de schedel beschadigde en stukken ervan daarna verzameld zijn. Daaronder bevonden zich vleugelvormige platen waarvan hij de positie heeft proberen te bepalen aan de hand van een schets die hij nog voor het onfortuinlijke incident gemaakt had, in de late jaren zeventig. Indertijd dacht hij dat het delen van de pterygoïden waren, maar in 2019 meende hij dat het driehoekige nieuwvormingen moeten zijn geweest in het plafond van de neusholte. Geen enkel ander dier bezit zulke platen dus. Geen nieuwvormingen, maar wel zelden teruggevonden zijn de epipterygoïden, kleine driehoekige elementen die spits omhoog steken van de platen uit die de pterygoïden met de quadrata verbinden. Wellicht raakten de epipterygoïden de hersenpan.

Onderkaken

De onderkaak is ook langwerpig en tamelijk fors. Als geheel is het een hoge rechte structuur. Het beschadigde neotype heeft zestien dentaire tanden; de nieuwe exemplaren tonen dat er twee dozijn geweest moeten zijn. Over de lengte van de voorste vijf à zes tandkassen buigen de dentaria van de onderkaken naar elkaar toe zodat in combinatie met een lichte insnoering in het midden het profiel van de onderkaak in bovenaanzicht licht golvend wordt. De voorste raakvlakken van de onderkaken zijn verruwd en licht naar voren gekeerd. Een predentarium is niet aangetroffen; gezien het feit dat er nog premaxillaire tanden zijn, heeft Norman in 1985 betwijfeld of er überhaupt een hoornsnavel aanwezig was. Tegenwoordig wordt deze echter als oorspronkelijk gezien voor de dinosauriërs als geheel en dus in beginsel aan te nemen, hoewel het geen grote structuur zal zijn geweest. De binnenzijde van het dentarium wordt bekleed door een driehoekig os spleniale dat na de veertiende tand schuin oploopt en zich onderaan om het angulare wikkelt zodat een stukje van buitenaf zichtbaar is.

De onderkaak heeft in de buitenste zijkant geen venster. De tandenrij ligt dieper ten opzichte van de rest van het zijvlak wat toch op een vlezige wang lijkt te duiden. Het achterste naar boven gerichte uitsteeksel van de onderkaak, de hier relatief lage processus coronoides, wordt voornamelijk door het surangulare gevormd, waar het haaks ten opzichte van het vlak van het kaakgewricht omhoog draait. Volgens Norman is er echter een klein apart coronoïde. Het surangulare heeft een opvallende zeer grote opening in de binnenste bovenkant waardoorheen de sluitspieren tot in het binnenste van de onderkaak reikten, boven een horizontale richel die vanaf het kaakgewricht naar voren loopt. Het kaakgewricht wordt begrensd door twee uitstulpingen. Onder de voorste daarvan, een opvallende ronding, ligt een foramen surangulare met ervóór nog een tweede foramen. Het angulare dat de onderste helft van de achterkant van de onderkaak vormt, is wigvormig. Het is lang en sluit naar boven onregelmatig bij het surangulare aan. Het heeft een dunne tak onder het dentarium. Op het hoofdlichaam bevindt zich aan de buitenzijde een uitgroeisel van bot omringd door een halo van fijne richels. Het spleniale vormt hier een nauwe splinter op de achterste onderkant. Het onderste kaakgewricht wordt aan de achterkant en binnenkant gevormd door het articulare, aan de buitenkant en voorkant door het surangulare. Het onderste kaakgewricht wordt omgeven door een richel die vooral uitsteekt aan de achterste binnenkant. Het vlak van het kaakgewricht wordt verdeeld door een diagonale verheffing die van de achterste buitenhoek tot de voorste binnenhoek loopt. Zo ontstaan twee kleinere troggen, waarvan de voorste en buitenste de kleinste is. De achterste trog is wat dieper en het oppervlak ervan is wat naar buiten gericht. Het geheel weerspiegelt de vorm van de cotylen van het quadratum van de schedel, die precies in de troggen passen, de middelste in de voorste trog. Voor een voorwaartse beweging van de onderkaak is dus geen ruimte aanwezig. Het articulare vormt achteraan een klein retroarticulair uitsteeksel. Het prearticulare is een dunne plaat aan de binnenzijde van het articulare.

Tanden

De premaxilliare tanden hebben een stevige cilindervormige wortel die rondom wat versmalt en overdwars afplat op het punt waar hij versmelt met de gezwollen basis van de tandkroon. Het spits daarvan is iets naar achteren gebogen en overdwars afgeplat. Ze zijn iets langer, meer kegelvormig, puntiger en gekromd dan de maxillaire tanden. De achterste twee premaxillaire tanden gaan in vorm geleidelijk in de maxillaire tanden over doordat hun snijranden vertandingen krijgen: bij de vierde tand alleen op de voorrand, bij de vijfde ook op de achterrand. Opvallend is dat de vertandingen van de voorrand veel kleiner zijn dan die van de achterrand; zulke kleine vertandingen hebben alleen de premaxillaire tanden. Bij sommige exemplaren heeft ook de eerste tand kartelingen, op de voorste snijrand, net onder het spits. Bij het spits zijn de tanden glad, vermoedelijk vanwege een polijstende werking van het plantenmateriaal dat afgebeten werd. Verder ontbreken slijtfacetten.

Het bovenkaaksbeen draagt bij bekende exemplaren achttien of soms zeventien tanden. Norman nam echter aan dat de volgroeide dieren niet minder dan tweeëntwintig maxillaire tanden bezaten. In de onderkaak varieert het bewaarde aantal tussen de zeventien en eenentwintig. Norman stelde dat volwassen individuen minstens zesentwintig dentaire tanden moeten hebben gehad voor een totaal van 106 in de kop als geheel. In de maxillaire rij tonen de tanden opvallend weinig variatie: slechts de laatste twee zijn meer gekromd en de allerlaatste is duidelijk kleiner. De maxillaire en dentaire tanden zijn overdwars afgeplat, verbreden per tand van achter naar voren, en zijn driehoekig in zijprofiel. Hun basis is iets gezwollen. De gladde binnenkant van de tand heeft middenin een verticale afgeronde hoofdrichel die uitloopt in het spits. De buitenkant is vrij plat. Beide zijden hebben email, in ongeveer gelijke dikte. Er zijn zes tot negen enkelvoudige vertandingen per snijrand, soms een minder aan de voorrand dan aan de achterrand. De onderste daarvan gaan in de gezwollen basis over. De dentaire tanden hebben typisch een maximum van zeven vertandingen per snijrand. De tanden overlappen elkaar grotendeels niet, maar raken elkaar soms, waarbij door slijtage deuken kunnen ontstaan. De bases echter worden vooraan overlapt door het cingulum van de voorgaande tand. Vooral de dentaire tanden hebben soms grote slijtfacetten aan hun buitenzijde, die de hele kroonlengte kunnen beslaan. In dat geval zijn er echter typisch grote individuele verschillen tussen de tanden die moeilijk verklaarbaar zijn. De microscopisch kleine slijtagegroeven lopen verticaal. De tandwortels liggen in het verlengde van de tandkroon en zijn lang en recht, met een ovale dwarsdoorsnede, overdwars afgeplat. De maxillaire en dentaire tanden zijn iets naar binnen gekromd, waardoor een verdikking aan de basis van de buitenkant ontstaat.

De tanden werden continu vervangen en de fossielen tonen vaak vervangingstanden in verschillende stadia van uitkomen.

Postcrania

Wervelkolom

Het neotype heeft volgens Norman in 2001 zes halswervels, zeventien ruggenwervels, vier sacrale wervels en vijfendertig staartwervels bewaard. De nieuwe vondsten tonen dat, zoals Owen in 1863 al dacht, er vermoedelijk acht halswervels zijn. In 2019 stelde Norman een aantal van zestien ruggenwervels vast. Het werkelijke aantal staartwervels ligt boven de veertig. Een eigenaardigheid van de wervels van de nek en de rug is een schuine groeve of trog achter de diapofyse.

De nek is matig lang. Bij het neotype ontbreken twee halswervels zodat de nek veel korter lijkt dan hij was. Norman meldde als eerste een mogelijk stuk proatlas, een element dat verder van Thyreophora en basale Ornithischia onbekend is. Norman beschreef als eerste de atlas. Die bestaat uit meerdere elementen die niet versmolten zijn. Het intercentrum vormt geen gesloten beenring met de helften van de wervelbogen zoals de ankylosauriden die wel bezitten. De complexe vormen wijken niet duidelijk af van wat men bij basale Ornithischia zou verwachten. Het tandvormig uitsteeksel is versmolten met het intercentrum van de draaier. Verbindingen met de draaier worden verder verzord door pezen zoals diepe inkepingen tonen. De draaier is gekield en amfiplat met epipofysen. Deze staan af van het vrij lage doornuitsteeksel en vormen een tunnelachtige structuur die de achterzijde overhangt. Er is geen bewijs voor een parapofyse. De opvolgende halswervels zijn amfiplat. Ze hebben een parapofyse en een richel op de zijkant die uitloopt in een diapofyse met verruwingen voor sterke peesverbindingen tussen de wervels. De doornuitsteeksels worden over de reeks heen smaller in zijaanzicht. De atlas heeft een rib. De eerste drie nekribben zijn staafvormig, de volgende vijf gekromd. Dit zorgt ervoor dat de vierde nekrib korter is dan de derde.

Onder de nek bewaren sommige exemplaren lange staafvormige tongbeenderen.

De ruggengraat is stevig met tamelijk hoge en plaatvormige doornuitsteeksels die overdwars afgeplat zijn. Het bovenprofiel van de rug is vrij vlak. De romp is langwerpig en hoger dan breed. De wervellichamen van de ruggenwervels zijn rond in doorsnede, spoelvormig en missen, op de eerste drie na, een kiel op de onderzijde. Sommige achterste wervels hebben een lage kiel. Hun zijden zijn bedekt met in de lengterichting lopende ondiepe groeven. De laatste drie ruggenwervels hebben geen parapofysen, onderste ribgewrichten, en de allerlaatste heeft helemaal geen rib meer. Overeenkomstig hebben de laatste ribben slechts enkelvoudige ribkoppen. De laatste wervels zijn niet versmolten tot een sacrale staaf; evenmin zijn ribben aan de wervels vergroeid. Zijn detailbeschrijving van de wervels bracht Norman tot de conclusie dat verschillende van het lectotype fout geïdentificeerd en geplaatst waren. Een speciaal probleem vormt de laatste wervel in de rug van specimen CAMSM X39256. Deze D16 is of door David Costin opgebouwd uit twee wervels of het gaat om een gesacraliseerde dorsosacraal die kenmerken toont van het heiligbeen, maar niet met een sacrale rib verbonden is.

Er zijn vermoedelijk vier spoelvormige sacrale wervels. Sommige verwanten hebben er vijf. Het kan zijn dat de vierde wervel een "ingevangen" staartwervel is. Bij volwassen exemplaren zijn alle vier wervels vergroeid; bij wat jongere individuen alleen de voorste drie. De naar achter hellende doornuitsteeksels van de sacrale wervels raken elkaar, maar zijn niet vergroeid. De sacrale ribben zijn robuust, maar niet met hun uiteinden vergroeid tot een sacraal juk. Ze waren wel verbonden via een kapsel, een syndesmosis en soms via de bases van de ribben. De eerste sacrale wervel heeft een lage kiel; de verdere niet.

Hoewel relatief veel van de staart is teruggevonden, is het niet mogelijk gebleken duidelijke grenzen aan te geven tusen een voorste, middelste of achterste staart. De staart is vergeleken met latere thyreoforen nogal lang en maakt meer dan de helft uit van de lichaamslengte. Vergeleken met nog basalere thyreoforen is de staart echter verkort. De staartbasis is niet al te breed en de staart versmalt naar achteren toe snel tot een dunne structuur, vooral overdwars: de middelste staartwervels zijn opvallend smaller dan hoog en daarbij amfiplat. De achterste staartwervels zijn lang en slank. De voorste staartwervels zijn cilindervormig afgeplat met een lichte insnoering. Ze hellen iets naar voren wat de staartbasis doet afhangen. Hun doornuitsteeksels zijn lang en hellen naar achteren. Bij de tweede staartwervel is het voorste facet hol. Bij BRSMG LEGL 0004 past daar een bolle achterzijde van de eerste staartwervel in maar die ontbreekt bij alle andere bekende specimina. Norman wist niet wat hij daarvan moest denken. De middenstaart draagt de grootste osteodermen. De chevrons onder de staartwervels zijn dun en hellen sterk naar achter; ze lopen tot minstens de achtentwintigste staartwervel door. De eerste staartwervel heeft geen chevron. De chevrons hebben niet de buisvormige structuur als bij ankylosauriden. de haemaalkanalen zijn hoog en smal. De vrij lange staartribben zijn versmolten met de centra. Ze lopen door tot en met de tweeëntwintigste wervel. De staart is bij middelgrote exemplaren sterker verbeend dan andere delen van de wervlkolom, een teken dat de versmelting van achternaar voren voortschreed.

Over de rug, de heup en wellicht de voorste staart zijn zowel bij het neotype als de jonge dieren grote hoeveelheden verbeende pezen aangetroffen die de wervelkolom in deze sectoren moeten hebben verstijfd. Owen zag deze aan voor verplaatste ribben. De pezen liggen in de lengterichting op de zijden van de doornuitsteeksels of op de zijuitsteeksels van alle wervels van de rug en het heiligbeen. Er is geen bewijs voor zulke pezen op de nek of staart. De pezen zijn gefossiliseerd als bundels maar Norman vermoedde dat ze bij leven kruisten.

De ribben nemen tot en met de tiende in lengte toe. Er is geen bewijs dat de achterste ribben verbonden zijn met het darmbeen. Wel zijn er aanwijzingen dat ze onderling verbonden waren door uncinate of intercostale kraakbeenplaten.

Schoudergordel

Het schouderblad is vrij kort met een gaffelvormig licht verbreed bovenste uiteinde; het ondereinde is niet sterk ingesnoerd. Het bovenste uiteinde is verruwd wat wijst op de aanwezigheid van een kraakbeenuiteinde, een parascapula. Het bovenste uiteinde heeft een wat bol gekromde buitenzijde. Daarin bevindt zich een lage inzinking. Verschillende exemplaren laten zien dat daarop een osteoderm lag. Die had overigens niet de vorm van een parascapulaire stekel als bij stegosauriërs. De voorrand loopt via een lage richel uit in een laag gelegen processus acromialis in de vorm van een korte punt. Het schoudergewricht is schuin naar beneden gericht. Volwassen individuen hebben boven het schoudergewricht een ovale inzinking op de buitenzijde. Onderaan vormt het buitenvlak een gladde driehoekige zone. De tegenoverliggende binnenzijde is ook driehoekig maar heeft groeven aan de onderkant. Die heeft een ruwe verbinding met het ravenbeksbeen.

Het ravenbeksbeen is een cirkelvormige schijf. Het is niet versmolten met het schouderblad. Het wordt doorboord door een groot foramen coracoideum dat uitkomt in de beennaad aan de binnenzijde. Op de achterrand ligt een klein tuberculum.

Bij BRSMG LEGL 0004 zijn twee sleutelbeenderen bewaard. Het zijn twee eenvoudige staven, aan de uiteinden taps toelopend en in de lengterichting gegroefd. De uiteinden verbinden de processus acromiales met de ravenbeksbeenderen. Deze elementen verbeenden zelden bij de Ornithischia. Van nodosauriden en ankylosauriden zijn ze geheel onbekend.

Owen meldde tussen de achterkanten van de ravenbeksbeenderen van het neotype een donkere ruitvormige massa waarvan hij dacht dat het om de borstbeenderen ging. Meer naar voren lag een kleinere lichtere vlek. Wat hiervan ook zij, de resten zijn door het zuur vernietigd. Bij BRSMG LEGL 0004 ligt er achter de ravenbeksbeenderen een dunne lichtbruine vlek. Norman gaf toe dat het om resten van gepaarde borstbeenderen zou kunnen gaan maar het zou ook materiaal van een ander organisme kunnen zijn of zelfs een toevallige verkleuring. Nodosauriden en ankylosauriden hebben in ieder geval wel borstbeenderen.

Voorpoot

Eerst waren er weinig gegevens over de voorste ledematen. De hand was van geen enkel voor 2004 gevonden exemplaar bekend. BRSMG LEGL 0005 onthulde de bouw van de voorpoot.

Het opperarmbeen is tamelijk recht met slechts een lichte buiging en matig lang met een driehoekig naar voren uitstekende deltopectorale kam die tot ongeveer het midden van de schachtlengte reikt. Het is robuuster dan de humeri van basale Ornithischia maar lang niet zo zwaargebouwd als de bovenarmen van nodosauriden of ankylosauriden. Het neotype lijkt een zeer smalle schacht te hebben maar dat is een illusie veroorzaakt door erosie. De binnenzijde van de kop van het opperarmbeen toont vele kuiltjes terwijl de buitenzijde glad is. Dat betekent dat de binnenzijde bedekt wordt door een kraakbeenkap die het gewicht van het voorste lichaam draagt; de binnenzijde is via kapsels verbonden met spieren waarmee het dier zich afzette. De deltopectorale kam heeft een ruwweg rechthoekig profiel. De voorrand is licht hol en loopt via een smalle richel naar onderen uit in een vrij groot ovaal hol facet op de voorzijde. De achterzijde heeft op dezelfde hoogte een schuine richel met erboven een grote verruwing voor spieraanhechting. De schacht is weinig gewrongen.

De onderarm is stevig, maar de precieze lengte was onbekend en werd pas geopenbaard door BRSMG LEGL 0005. De onderarm zonder pols en hand is korter dan de bovenarm. De ellepijp en het spaakbeen zijn recht en cilindervormig. Hun ongeveer even grote onderste uiteinden hebben een rond gewrichtsvlak. De ellepijp heeft bij het neotype geen duidelijke processus olecrani, het uitsteeksel voor de musculus triceps bracchii. Het olecranon bleek inderdaad zwak gevormd. Dat is wel gezien als een aanwijzing, aangezien het de kracht van de afzet vermindert, dat Scelidosaurus soms op alleen de achterpoten liep maar dat is niet Normans interpretatie. Het bovenuiteinde is hoog en het element loopt, als bij de Eurypoda, taps toe naar een ovaal contact met de pols. Een dikke opstaande richel vormt een plateau voor het contact met het spaakbeen.

Het spaakbeen is wat korter dan de ellepijp en slanker omdat een contactplateau ontbreekt. Het onderste gewrichtsvlak is bol, rond en wat groter dan dat van de ellepijp. Het spaakbeen is iets gebogen. Het is bij viervoetige dinosauriërs altijd de vraag in hoeverre van pronatie sprake was, het naar voren richten van de handpalm. Die is een voorwaarde voor het met enige snelheid op vier poten lopen. Volgens Norman zijn de ellepijp en het spaakbeen vrij los verbonden wat pronatie bevordert. Bovenaan waar het spaakbeen op de ellepijp rust, is er geen duidelijk gewrichtsfacet. Ook onderaan is er geen duidelijke verbinding maar een verzameling vage peesgroeven.

BRSMG LEGL 0005 bewaart aan de rechterhand vijf kleine schijfvormige botjes. Het moeten de polsbeenderen zijn. Hun precieze positie bij het fossiel werd niet vastgelegd en later werden ze min of meer op grootte gerangschikt. Dat hun identificatie twijfelachtig is, blijkt volgens Norman uit het feit dat de linkerhand ook vijf van zulke carpalia toont maar in een andere volgorde. Ze zijn in dit jonge individu in ieder geval niet onderling, met de middenhand of de onderarm vergroeid.

In de hand is het tweede middenhandsbeen het langste en het meest zwaargebouwde. Het derde middenhandsbeen is iets korter. De middenhendbeenderen lijken niet hecht verbonden te zijn door een gezamenlijk kapsel. De putjes voor de gewrichtskapsels zijn zwak gevormd. Hun bovenvlakken zijn plat of licht hol maar bij het eerste middenhandsbeen is het licht bol. Hun onderste uiteinden zijn licht bol maar ook hier is het eerste middenhandsbeen afwijkend want het toont onderaan een licht scharniergewricht. Dat kan erop duiden dat de duim een grijpende functie heeft. De onderste gewrichtsknobbels lopen door over de vlakken voor de pezen van de strekkende spieren. Dat is een teken dat de vingers sterk gestrekt konden worden, kennelijk voor een krachtige afzet. Op de randen bevinden zich echter geen peesbultjes zoals roofsauriërs en heterodontosauriden die wel bezitten. De vingers zijn dus niet geoptimaliseerd voor een klauwende beweging. Het vijfde middenhandsbeen is het kortste. De gebogen schacht ervan duidt erop dat de vijfde teen afstond van de vierde.

De formule van de vingerkootjes is 2-3-4-3-2. De kootjes zijn ingesnoerd. Zoals wellicht bij alle vijfvingerige dinosauriërs dragen de vierde en vijfde vinger geen echte klauwen. De vierde vinger heeft een stompje, de vijfde niets. De eerste drie voetklauwen zijn tongvormig met een scherpe punt. Ze hebben dus geen hoefvorm. De eerste klauw is de grootste. Er xijn goed ontwikkelde gewrichtskapsels. Onderaan hebben ze grotendeels scharniergewrichten. Het derde kootje van de vierde vinger heeft echter een bol ondervlak en het kleine tweede kootje van de vijfde vinger is cilindervormig. Norman achtte het onwaarschijnlijk dat de vingers rustten op een gezamenlijk handkussen maar de hend als geheel liep wel op de vingers.

Achterpoot

Het dijbeen is in zijaanzicht recht, in vooraanzicht iets naar buiten gebogen, dit laatste meer in jongere exemplaren. De kop van het dijbeen, hoewel naar binnen gericht, is niet van de schacht gescheiden door een echte nek, een teken dat een lichte spreidstand mogelijk was. De trochanter major ligt op dezelfde hoogte als de kop. De trochanter minor is van beide gescheiden door een kloof en steekt sterk naar voren uit. De achterrand toont op middelste hoogte een goed ontwikkelde en sterk afhangende vierde trochanter, een teken voor sterke retractorspieren die naar de staartbasis liepen. De onderste gewrichtsknobbels zijn goed ontwikkeld, de buitenste iets meer dan de binnenste. Ze zijn aan de voorkant niet gescheiden door een groeve, maar aan de achterzijde ligt juist wel een diepe sleuf. Boven de binnenste knobbel ligt in de lengterichting een opvallende richel.

Het scheenbeen is iets korter dan het dijbeen. De crista cnemialis, de kam waarmee het onderbeen gestrekt werd, steekt sterk naar voren uit. Anders dan bij veel dinosauriërs maakt dit het bovenoppervlak niet smal; dit is ook overdwars verbreed. Het geheel resulteert in een zeer robuuste bouw. De lijn tussen de onderste gewrichtsknobbels is ten opzichte van het bovenvlak zeventig graden rond de lengteas naar buiten gedraaid, voor een stabielere stand. De buitenste onderste gewrichtsknobbel is veel kleiner dan de binnenste; het kuitbeen sluit er gedeeltelijk op aan. Onderaan vormt de binnenkant van de schacht, welke zijde langer dan de buitenkant, een scherpe rand.

Het kuitbeen is langer en vooral middenin wat slanker, maar onderaan aanzienlijk verbreed. Het aldus tamelijk krachtige onderbeen gaat over in een stevige voet. Ertussen ligt een groot en niet met het scheenbeen vergroeid sprongbeen. Ook het calcaneum is fors, alsmede twee onderste tarsalia. De enkel moet een grote beweeglijkheid bezeten hebben.

Er zijn vijf middenvoetsbeenderen. De eerste digitus is verkort; de vijfde bestaat slechts uit een rudimentair middenvoetsbeen. Het tweede tot en met vierde middenvoetsbeen zijn echter zwaargebouwd. De teenkootjes zijn trapeziumvormig, kort en afgeplat; het uiterste kootje is een afgeplatte wat naar binnen gekromde hoefvormige klauw met alleen een zijgroeve aan de binnenkant. De formule van de teenkootjes is 2-3-4-5-0. De vierde teen is geplaatst op een verkort middenvoetsbeen waarvan het gewrichtsvlak schuin naar buiten gekeerd is zodat deze vrij lange teen breed gespreid kon worden.

Groei van de osteodermen

Norman stelde een groeitraject van de osteodermen vast, gebruikmakende van bewaarde hoornresten en huidafdrukken. Het groeipatroon is hetzelfde als bij andere Archosauria met osteodermen. Ze ontstaan aan de voorste zijkanten van de hals en ontwikkelen zich dan naar boven en binnen. Eerst ontwikkelen zich basisplaten in de huid in de vorm van een web van kruisende verbeende vezels. Die werden daarna bedekt door koepels van sponsachtig bot. Bovenop iedere basisplaat groeit een enkelvoudige tentvormige osteoderm met een opstaande kiel. De basisplaat en de osteoderm zijn verbonden door een goed doorbloede laag weefsel. Dat weefsel zou uiteindelijk ook verbenen zodat plaat en osteoderm vergroeien. Op de hals vergroeien typisch de basisplaten overdwars tot een beenband. Het weefselkussen wordt uiteindelijk dunner, maar de basisplaat juist dikker en krijgt verticale groeven in de zijkanten; via die groeven worden de platen uiteindelijk verbonden. De kiel van de osteoderm wordt tijdens de groei steeds hoger en kromt daarbij naar achter met een bolle voorkant en holle achterkant, het profiel van een haaienvin.

Op de bovenrand van het achterhoofd en eraan verbonden door een beenkussen bevindt zich een paar grote gekromde beenhoorns. Daarachter ligt in het midden een gerichelde nekosteoderm, verzonken in de huid, op de doornuitsteeksels van de atlas, ondersteund door een cirkelvormige symmetrische basisplaat. Schuin boven en bezijden van deze centrale osteoderm ligt een paar van "driehoeken", ieder bestaande uit een basisplaat met in het midden een hoge gekielde osteoderm en links en rechts schuin uitstekende kleinere scherpe kielen.

Afgezien van deze structuren verbreden en verdikken de basisplaten zich naar binnen en achteren toe, diep in elkaar grijpend totdat ze uiteindelijk vergroeien. Hierdoor ontstaan gewelfde banden overdwars over de bovenkanten en zijkanten van de nek. Het kan zijn dat zich zo bij volwassen exemplaren de "halfringen" vormden die van meer afgeleide ankylosauriërs bekend zijn. Op de vergrote basisplaten kunnen nog meer osteodermen groeien. Zelfs als een osteoderm overeenkomt met een enkele basisplaat, hoeven beiden niet hetzelfde profiel te hebben. Osteodermen kunnen uitgroeien tot een veelheid van vormen. Het begint meestal met wat Norman een primordia noemt, in de embryologie de eerste celaanleg van het weefsel, die in dit geval de grens tussen dermis en epidermis overspant. Hij wil daarmee niet noodzakelijkerwijs suggereren dat de osteodermen al in het ei aanwezig waren. Dit is typisch de lange osteoderm met richel. De "primordia" kan hoog worden met een kegelvormige stekel of een lang zaagvormig blad ontwikkelen of groot met een breed blad of ovaal klein met een lage richel. Het hangt allemaal af van de positie op het lichaam of de individuele ouderdom. Bij meer afgeleide Thyreophora zou zich nog een grotere variabiliteit voordoen.

Het patroon op de romp met drie horizontale rijen per zijde waarvan de onderste de grootste platen omvatten suggereert dat die als eerste "uitkwamen" waarna de groei naar achteren en binnen werd voortgezet, maar niet tot een middenlijn op de rug. Echte basisplaten zijn hier niet. Tussen de hoofdrijen bevonden zich vermoedelijk kleinere osteodermen, maar het is onzeker of die op een rij lagen. Op de onderzijde van staart groeide een middelste rij van zeer grote en hoge osteodermen die wel op de platen van Stegosauria lijken.

Interne structuur van de osteodermen

Pas in 2004 werd door Scheyer de interne structuur van een osteoderm van Scelidosaurus onderzocht, een hoge plaat van de staart. De dissectie toonde dat de kern bestond uit sponsachtig bot. De kern wordt bovenop bedekt door een gelaagde botwand van een millimeter dikte. Aan de holle onderzijde is de wand 0,2 millimeter dik. Ankylosauriden tonen een vergelijkbaar patroon, maar Nodosauridae missen de botlaag op de onderzijde.

In de onderste wand liggen verbeende vezeltjes. In het midden maken die een hoek van 30° tot 40° met het buitenvlak; aan de rand zijn ze haaks gericht. De vezeltjes verbonden de osteoderm vermoedelijk met de onderliggende huid. Onzeker is of de osteodermen zich metaplastisch uit al aangelegde vezels in de huid ontwikkelen of neoplastisch volledige nieuwvormingen zijn. In de osteodermen liggen soms "pijpen" waarvan vermoed wordt dat die bloed transporteerden. Victoria Arbour stelde in 2014 dat de osteodermen van Scelidosaurus uitzonderlijk glad waren. Norman wierp tegen dat dit afhankelijk zou zijn van de ouderdom en de precieze locatie op het lichaam. Wel was hij het met haar eens dat de vorm en het patroon soortspecifiek waren en de platen dus niet willekeurig het lichaam overgroeiden, maar voor iedere soort uniek waren. Norman betreurde de gewoonte van populairwetenschappelijke illustratoren om maar een fantasierijke invulling te geven van het pantser.