| Sextarianism: Sovereignty, Secularism and the State in Lebanon | ||||
|---|---|---|---|---|
| Auteur(s) | Maya Mikdashi | |||
| ISBN | 978-1-5036-3156-4 | |||
| ||||
Sextarisme (Engels: Sextarianism) is een term geïntroduceerd door antropoloog en politicoloog Maya Mikdashi. Het begrip wordt ontwikkeld in haar boek, Sextarianism: Sovereignty, Secularism and the State in Lebanon, dat werdt gepubliceerd in 2022 door Stanford University Press. In dit werk onderzoekt auteur Maya Mikdashi de relatie tussen religieuze sekte (Engels: sect), sekse en seksualiteit binnen juridische en bureacratische structuren in Libanon.
Mikdashi betoogt dat het concept sektarisme niet op zichzelf bestudeerd kan worden, omdat de uitoefening van sektarisme altijd hand in hand gaat met de uitoefening van seksisme. Bovendien stelt ze dat de categorie 'sekte' ook al een patriarchale erfenis is. Om die reden stelt ze de term "sextarisme" voor. Geslacht, seksualiteit en sekte bepalen samen het burgerschap, en aangezien het burgerschap de basis vormt voor de moderne staat, vormt het sextarisme dus de basis voor de juridische en bureaucratische systemen voor de staat en daarmee ook voor de staatsmacht. Het benadrukt hoe de macht van de staat de seksuele verschillen bureaucratisch, ideologisch en juridisch verwoord, ontkracht en beheert. Om de dimensies te illustreren waarmee de dynamiek van het sextarisme in de Libanese samenleving kan worden gezien, verwijst Mikdashi naar twee voorbeelden: Evangelisch Secularisme en de Epidermale Staat.
Evangelisch secularisme (Engels: evangelical secularism) verwijst naar maatschappelijk activisme dat gericht is op het overstijgen van een sektarische cultuur, en het actief verspreiden van een cultuur van seculariteit (ook wel genoemd da'wa). Evangelisch secularisme functioneert als een ethische identiteit, waarin een hiërarchie tussen personen die hun seculiere status hebben bereikt als "echte" burgers worden gezien. Evangelisch secularisten bewaarden het gedachtegoed dat culturele en sociale verandering vooraf moet gaan aan politieke verandering. Evangelisch secularisten verzetten zich tegen het sektarisme. De drijfveer hierachter was het beschermen van staat en religie tegen de schadelijke invloed van het sektarisme.
Evangelisch seculiere initiatieven in Libanon richten zich voornamelijk op drie initiatieven:
Mikdashi onderscheidt twee vormen van secularisme. Het 'staatssecularisme' houdt in dat alle religieuze gemeenschappen middels het recht en de staat gelijk behandeld worden. Het evangelisch secularisme wilde het staatssecularisme juist hervormen. Het werd gezien als verouderd. Evangelisch secularisten wensten een sterkere staat, een staat die soeverein zou zijn met betrekking tot het leven van haar burgers en over het gebruik van- en het inzetten van geweld.
De epidermale staat (Engels: epidermal state) beschrijft hoe een staat zijn soevereiniteit uitoefent en zichtbaar maakt door de lichamen en seksualiteit van inwoners te disciplineren en securitiseren via geweld, het recht en medisch-juridische controle. De term 'epidermaal' verwijst naar de wijze waarop de staat het lichaam produceert en reguleert als een afgebakende, voelbare en zichtbare 'waarheid' over geslacht en seksualiteit.
Deze medisch-juridische controle wordt door specifieke lichamelijk onderzoeken uitgevoerd bij kwetsbare bevolkingsgroepen. Bijvoorbeeld, anale onderzoeken bij mannen en trans personen die beschuldigd werden van "tegennatuurlijk seks" (onder meer via artikel 534 van het Libanese strafrecht). Ook werden er maagdenvliesonderzoeken bij vrouwen geëist door autoriteiten in echtscheidingen of seksuele moraliteit van vrouwen vast te stellen.