Skeletonema
| Skeletonema | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| Skeletonema costatum | ||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Geslacht | ||||||||||||
| Skeletonema Greville, 1865 | ||||||||||||
 | ||||||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||||||
 Skeletonema op Wikispecies | ||||||||||||
| ||||||||||||
Skeletonema is een wereldwijd veelvoorkomend geslacht van diatomeeën in de familie Thalassiosiraceae. Ze komen voornamelijk voor in kustwateren. De cellen zijn cilindrisch gevormd, met een verkiezeld frustule. De cellen groeien vaak in een rijtje achter elkaar (filamenteuze groeivorm).
Het geslacht werd beschreven in 1865 door Robert Kaye Greville voor een enkele fossiele soort, S. barbadense. Deze soort werd later overgeplaatst naar Skeletonemopsis. De typesoort werd Skeletonema costatum.
Ecologie
Skeletonema komt zeer algemeen voor in zee, met name in kustwateren (sublittoraal) maar ook in brak water. Het geslacht wordt beschouwd als kosmopolitisch en vertoont een brede tolerantie voor verschillen in zoutgehalte en temperatuur. De soorten komen ook voor in Nederlandse wateren, zoals de Oosterschelde en het Veerse Meer.
Skeletonema costatum kan zich in het voorjaar explosief vermenigvuldigen in gematigde en subtropische zeeën. De bloei is niet giftig voor de mens, maar kan wel indirect schadelijk zijn voor het ecosysteem.
Omdat S. costatum heel makkelijk en snel groeit, is het relatief goed onderzocht voor biotechnologische doeleinden, bijvoorbeeld als producent voor biobrandstof. Ook zijn er veel fysiologische onderzoeken gedaan.
Soorten
- Skeletonema costatum (Greville) Cleve, 1873
- Skeletonema dohrnii Sarno & Kooistra, 2005
- Skeletonema grethae Zingone & Sarno, 2005
- Skeletonema grevillei Sarno & Zingone, 2005
- Skeletonema japonicum Zingone & Sarno, 2005
- Skeletonema marinoi Sarno & Zingone, 2005
- Skeletonema menzelii Guillard, Carpenter & Reimann, 1974
- Skeletonema mirabile Grunow ex Van Heurck, 1882
- Skeletonema munzelii Guillard, Carpeuter & Reimann, 1974
- Skeletonema potamos (C. I. Weber) Hasle, 1976
- Skeletonema probabile A. P. Jousé
- Skeletonema pseudocostatum L. K. Medlin, 1991
- Skeletonema stylifera Brun
- Skeletonema subsalsum (Cleve-Euler) Bethge, 1928
- Skeletonema tropicum Cleve, 1900
- ↑ (en) AlgaeBase. University of Galway. Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ (en) Sims PA. (1994). Skeletonemopsis, a new genus based on the fossil species of the genus Skeletonema Grev.. Diatom Research 9 (2): 387-410. DOI: 10.1080/0269249X.1994.9705316.
- ↑ (en) Sarno D, Kooistra WHCF, Balzano S, Hargraves PE, Zingone A. (2007). Diversity in the genus skeletonema (bacillariophyceae): iii. phylogenetic position and morphological variability of skeletonema costatum and skeletonema grevillei, with the description of skeletonema ardens sp. nov. Journal of Phycology 43 (1): 156-170. DOI: 10.1111/j.1529-8817.2006.00305.x.
- ↑ (en) Popovich CA, Damiani C, Constenla D, Leonardi PI. (2012). Lipid quality of the diatoms Skeletonema costatum and Navicula gregaria from the South Atlantic Coast (Argentina): evaluation of its suitability as biodiesel feedstock. Journal of Applied Phycology 24 (1): 1-10. DOI: 10.1007/s10811-010-9639-y.
- ↑ (en) Gallo C, D’Ippolito G, Nuzzo G, Sardo A, Fontana A. (2017). Autoinhibitory sterol sulfates mediate programmed cell death in a bloom-forming marine diatom. Nature Communications 8 (1). DOI: 10.1038/s41467-017-01300-1.
- ↑ (en) Johansson ON, Töpel M, Egardt J, Pinder MIM, Andersson MX, Godhe A, Clarke AK. (2019). Phenomics reveals a novel putative chloroplast fatty acid transporter in the marine diatom Skeletonema marinoi involved in temperature acclimation. Scientific Reports 9 (1). DOI: 10.1038/s41598-019-51683-y.