| Staandemastroute | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Van | Westerschelde of Roompotsluis of Goereesesluis of Nieuwe Waterweg | |||
| Naar | Robbengatsluis bij Lauwersoog of Eems bij Farmsum | |||
| Loopt/Liep door | Zeeland, Noord-Brabant, Zuid-Holland, Noord-Holland, Friesland, Groningen | |||
| ||||
De Staandemastroute (SMR) is een vaarroute van het zuidwesten naar het noordoosten van Nederland over binnenwater. Hij is vooral bedoeld voor zeilschepen met een mast van maximaal dertig meter, die niet gestreken kan worden. De maximum scheepsbreedte in de westelijke route via Haarlem wordt bepaald door de Kaagbrug in de A44, die een wijdte heeft van 8,00 meter en in gesloten stand een doorvaarthoogte van KP +4.36 meter.
De route loopt van de Zeeuws-Zuid-Hollandse delta via het IJsselmeer naar de Waddenzee bij Lauwersoog of de Eems in de provincie Groningen. De route is ook van belang voor het transport van hoge, uitzonderlijke deklasten, zoals installaties en constructies. Op de route tussen Breskens en Delfzijl liggen zeven sluizen en 37 bruggen, waarbij de afspraken over bedieningstijden een wezenlijk onderdeel zijn van de route.
Het zuidelijk deel gaat van de Westerschelde of de Oosterschelde naar het Hollands Diep en via Dordrecht, Gouda en Alphen aan den Rijn naar Amsterdam. Door Amsterdam vaart men alleen 's nachts: het nachtkonvooi. Het noordelijk deel gaat van het IJsselmeer via Lemmer, Leeuwarden, Dokkum en Groningen naar Delfzijl. Door Zuid- en Noord-Holland lopen alternatieve routes.
De route is anno 2026 grotendeels gestremd; hoge schepen wordt aangeraden via de Noordzee om te varen.
Voor de actuele sluitingstijden en doorvaarthoogtes is het raadzaam EuRIS te raadplegen.