Supercontinent

Een supercontinent is de situatie waarin vrijwel alle landmassa op Aarde bij elkaar ligt, om zo één groot continent te vormen. Dit is door de geologische geschiedenis meerdere malen het geval geweest, maar onderzoekers verschillen van mening over hoe vaak, en over wat precies als supercontinent gezien moet worden. Een ruime definitie is simpelweg dat sprake is van "een aaneensluiting van voorheen gescheiden continenten"; wat veel ruimte laat voor interpretatie. Volgens deze definitie vallen er veel landmassa's uit het geologische verleden onder de noemer "supercontinent".

De term slaat op grote prehistorische landmassa's als Pangea, maar ook op hypothetische grote aaneengesloten landmassa's die in de toekomst zouden kunnen ontstaan. Volgens de nauwe definitie is er op Aarde op dit moment geen supercontinent. De grootste aaneengesloten landmassa op dit moment is die van Afrika-Eurazië. De laatste keer dat vrijwel al het land op Aarde aaneengesloten was, was ongeveer 175 miljoen jaar geleden (Pangea).

Supercontinenten door de tijd heen

Naam supercontinentPeriode (in miljoenen jaren geleden)Opmerkingen en referenties
Vaalbara3.636–2.803Ook wel gezien als gewoon een continent.
Ur2.803–2.408Ook wel gezien als gewoon een continent.
Kenorland2.720–2.114
Columbia1.820–1.350
Rodinia1.130–750
Pannotia633–573
Gondwana550–175Vanaf ongeveer 336 miljoen jaar geleden deel van Pangea. Wordt niet altijd gezien als supercontinent.
Pangea336–175

Zie ook