| Tarbeladam | ||
|---|---|---|
 | ||
De dam (2010) | ||
| Algemene gegevens dam | ||
| Plaats | Khyber-Pakhtunkhwa, Pakistan | |
| Type | aarden dam | |
| Hoogte | 143 m | |
| Lengte | 2743 m | |
| Vermogen | 10x 175 MW 4x 432 MW 3x 510 MW Totaal: 4887MW | |
| Beheerder | Water & Power Development Authority | |
| Bouw | ||
| Bouwperiode | 1968 - 1976 | |
| Bouwjaar | 1976 | |
| Stuwmeer | ||
| Belangrijkste bronnen | Tarbela Reservoir | |
| Belangrijkste uitlopen | Indus | |
| Oppervlakte | 260 km² | |
| Volume | bij aanvang: 14,3 km³ | |
 | ||
Luchtfoto dam en deel reservoir | ||
 | ||
Landkaart met reservoir ten opzichte van Islamabad en grens met India | ||
De Tarbeladam ligt in de Indus in het noordoosten van Pakistan. De dam, stuwmeer en centrale liggen op zo’n 50 kilometer ten noordwesten van de hoofdstad Islamabad.
De stuwdam ligt op de grens van het Himalaya en het Pothohar-plateau. De dam reikt tot 143 meter boven de rivierbedding en is 2,7 kilometer lang. Het stuwmeer achter de dam heeft een oppervlakte van 260 km² en had bij aanvang een capaciteit van 11,6 km³ water, waarvan 9,7 km³ effectief was te gebruiken. Het niet-effectieve deel van het water zit onder de laagste wateruitstroompunt. In de loop der jaren is door de aanvoer van slib en zand de capaciteit afgenomen tot 6,4 km³, waarvan 5,8 km³ nog altijd de benutten is. Bij een vol reservoir ligt de waterspiegel op 1550 voet, dat is ongeveer 460 meter, boven zeeniveau.
Het water wordt gebruikt voor de opwekking van stroom en irrigatie en dient tevens om het overstromingsgevaar verder stroomafwaarts te reduceren. Stroomopwaarts van de dam beslaat het stroomgebied een oppervlakte van 168.000 km², naast regen komt er smeltwater van sneeuw en gletsjers op de zuidelijke hellingen van de Himalaya. Met de bouw van de dam werd in 1968 een aanvang gemaakt en in 1978 waren dam en de eerste fase van de centrale gereed.
Het is de grootste zwaartekrachtdam van de wereld, gemaakt van zand en rots. Het gewicht van de dam houdt het water tegen. Verder zijn er twee kleinere dammen, elk met een overlaat om een eventueel overschot aan water snel en veilig af te voeren.
De primaire taak was een betere verdeling van het water over het jaar. De hoogste aanvoer van regen- en smeltwater correspondeerde niet met de grote behoefte aan water in het groeiseizoen. In de periode 1975-2024 werd gemiddeld jaarlijks 10 miljard m³ aan water geleverd voor irrigatiedoeleinden.
De secundaire taak is de opwekking van elektriciteit. De geïnstalleerde capaciteit van de waterkrachtcentrale was 3478 megawatt (MW). Er stonden in totaal zeventien turbines. In de periode van juli 2019 tot en met juni 2024 lag de gemiddelde productie op 16.500 GWh per jaar.
In mei 2026 kwam een verdere uitbreiding gereed. Drie turbines van elk 510 MW zijn in bedrijf gekomen, die gezamenlijk jaarlijks 4000 GWh aan elektriciteit kunnen produceren. De totale capaciteit is daarmee gekomen op 5008 MW.
De dam en centrale staan onder beheer van de Pakistan Water and Power Development Authority (WAPDA). Tarbela is veruit de meest belangrijke centrale van het land. Per 30 juni 2024 heeft WAPDA in totaal 21 waterkrachtcentrales onder beheer met een totaal opgesteld vermogen van 8490 MW. De jaarlijkse levering aan het net was 33.259 GWh. Het aandeel van Tarbela is hiervan de helft.
- 1 2 3 4 (en) Annual report 2023-24. WADPA. Geraadpleegd op 24 juni 2026.
- 1 2 3 (en) Tarbela Dam Project, Haripur District. Power Technology (15 april 2012). Geraadpleegd op 24 juni 2026.
- ↑ (en) Tarbela 5th extension. WAPDA. Geraadpleegd op 24 juni 2026.
