Teletijdmachine

Teletijdmachine
Algemene informatie
Komt voor in Suske en Wiske
Fictieve uitvinder(s) Professor Barabas
Functie(s) tijdreizen
Basisprincipe(s) activatie middels een knop, waardoor een lichtflits verschijnt
Portaal  Portaalicoon   Sciencefiction

De teletijdmachine is een fictief apparaat uit de stripserie Suske en Wiske. De teletijdmachine werd uitgevonden door professor Barabas. Ook in de stripreeksen Jerom, Amoras en De Kronieken van Amoras speelt de teletijdmachine een rol.

De teletijdmachine kan bij de eerste verschijning, in het verhaal Het eiland Amoras (1945), nog niet worden gebruikt om door de tijd te reizen. Men kon alleen gebeurtenissen uit het verleden zien via het beeldscherm. Het reizen in tijd kan pas in het verhaal De tuf-tuf-club (1952). Willy Vandersteen liet overigens al eerder personen door de tijd reizen in de teletijdmachine, namelijk in Tanjar de Viking dat verscheen in Ons Volk (1950).

Jerom doet zijn intrede in de verhalen door toedoen van de teletijdmachine. Dit gebeurt in De dolle musketiers (1953). De vrienden lezen in dit verhaal het boek De drie musketiers en Suske, Wiske en tante Sidonia hebben een verrassing voor Lambiks verjaardag. Ze hebben de teletijdmachine geregeld en worden naar de omgeving van Parijs (in het jaar 1603) geflitst. Aan het eind van het verhaal reist Jerom met de vrienden mee naar de toekomst. Het kan zijn dat Vandersteen werd geïnspireerd door Alley Oop, waarin een oermens naar de huidige tijd wordt gehaald door middel van een machine (1939).

Reizen naar andere plaats en tijd

Zoals alle tijdmachines wordt ook de teletijdmachine (het voorvoegsel tele- betekent "ver") gebruikt om door de ruimte te reizen. Dit gebeurt niet alleen om in een andere tijd terecht te komen, maar bijvoorbeeld ook om van België naar Mexico te springen in het heden. Toch reizen de vrienden vaker met de gyronef of per vliegtuig naar verre bestemmingen.

Het apparaat is af en toe stuk, waardoor de vrienden niet naar een andere dimensie kunnen reizen, of juist niet kunnen terugkeren naar hun eigen tijd. De belevenissen in de andere dimensie kunnen dan vaak nog wel via het beeldscherm van de teletijdmachine worden gevolgd. Vaak lukt het de professor om de teletijdmachine te herstellen, zodat hij de vrienden alsnog kan terugflitsen.

Professor Barabas laat anderen niet altijd gebruikmaken van zijn laboratorium en is ook weleens op reis. Dan gaan de vrienden vaak zelf naar het laboratorium om van de teletijdmachine gebruik te maken. Hierbij weten ze het laboratorium vaak via een raam binnen te komen. Ook reizen ze dan weleens op een andere, alternatieve manier naar het verleden, bv. door gebruik te maken van een middel dat anderen al hebben gebruikt.

Soms wordt de teletijdmachine stiekem gebruikt, hoewel de professor dit nadrukkelijk heeft verboden. Ook wordt er weleens onbedoeld mee gereisd, zoals door Lambik in Het wondere Wolfje (1991) of de heks Antanneke die zich heeft verstopt in het lunchpakket van de vrienden in De zeven snaren (1968).

Voordat de teletijdmachine een vast thema in de verhalen werd, reisden de vrienden soms ook al door tijd en ruimte. Dit gebeurde dan met behulp van een object of een speciale gebeurtenis, zoals het inslaan van bliksem (bijvoorbeeld in een heilige eik), doordat ze in een hypnotische slaap gebracht worden of het drinken van een "toverdrankje". Ook na de komst van de teletijdmachine zijn er andere manieren om in een andere tijd of op een andere plaats terecht te komen.

Het komt ook weleens voor dat een van de vrienden op een of andere manier al dan niet onverwachts naar het verleden wordt gestuurd. Dan vragen de andere vrienden professor Barabas vaak om hulp omdat ze weten dat hij mensen naar het verleden kan sturen. Hij kan degene die naar het verleden is gegaan met het scherm van de teletijdmachine opsporen en dan de anderen meteen naar het juiste tijdperk flitsen om degene die daar al eerder is aangekomen te helpen en/of terug te halen.

Er zijn enkele verhalen (waarvan er twee oorspronkelijk verschenen in de blauwe reeks) die zich simpelweg in hun geheel afspelen in een bepaald tijdperk in het verleden zonder dat ergens duidelijk wordt via welk medium de hoofdpersonen zijn gereisd: Het geheim van de gladiatoren (1955), Het gouden paard (1958), De verloren van Eyck (2020), De Keizerkop (2024) en De stenen samoerai (2025). Het geheim van de gladiatoren en De Keizerkop spelen zich af in de Romeinse tijd, De verloren van Eyck in de 15e eeuw, in de tijd van Jan van Eyck en De stenen samoerai in het jaar 1600 (de tijd van de samoerai).

In De Krimson-crisis (1988) blijkt professor Barabas ambtenaar te zijn geworden bij het Technologisch Instituut. Hij werkt er onder streng toezicht. Hij heeft alleen zijn teletijdmachine weten te verstoppen vóór de inval in zijn laboratorium. De teletijdmachine wordt gebruikt om enkele volkshelden uit het verleden naar het heden te flitsen (Jan Breydel, Pieter Breughel de Oude, Ambiorix en zijn mannen, Tijl Uilenspiegel, De Geuzen, Peter Paul Rubens en Jozef van Gansen (uit de Boerenkrijg)). Samen komen ze in opstand tegen Krimson.

In De ongelooflijke Thomas (2001) wil Lambik een demonstratie geven met de nep-miniteletijdmachine en veroorzaakt kortsluiting. Suske en Wiske ontmoeten Thomas, die zegt uit 2020 te komen, en ze worden naar zijn tijd meegenomen via een digitale telefooncel. Ze ontmoeten professor Barabas, die hen vertelt dat zijn teletijdmachine is ingevorderd door de belastinginspectie na de verdwijning van Suske en Wiske. De vrienden worden met een digitale megatijdscabine teruggebracht naar hun eigen tijd.

In De rillende rots (2010) legt professor Barabas uit dat iemand die bewusteloos is, niet door de tijd mag reizen. Hierdoor kan Wiske niet teruggeflitst worden uit een Gallisch dorp nadat haar glijscherm is geraakt door de bliksem. Professor Barabas maakt een verwijzing naar project Rainbow (een experiment met magnetische velden). De vrienden reizen met de teletijdmachine naar het verleden om Wiske te redden.

De teletijdmachine en de draagbare teletijdmachine gaan stuk in De watersater (2010). De vrienden kunnen niet weg uit de toekomst. Het blijkt echter dat de watersater oude boeken las over de beroemde professor Barabas. De watersater ontdekte tijdens duiktochten het laboratorium van professor Barabas en maakte een teletijdfoon op basis van deze ontdekkingen. Met deze teletijdfoon konden de vrienden toch teruggeflitst worden naar hun eigen tijd. In De zappende ziel komt Lambik vast te zitten in de flitsruimte als hij "29 februari 2011" intoetst op de teletijdarmband; dit is namelijk een niet-bestaande datum.

In Barabas de Balorige (2013) maakt professor Barabas al zijn uitvindingen stuk, ook de teletijdmachine en teletijdarmbanden zijn onbruikbaar. De vrienden proberen aan een zombieplaag te ontkomen en moeten naar het huis van Lambik, die daar nog één exemplaar van de teletijdarmbanden heeft liggen om de professor naar het heden terug te halen.

In Het verloren verleden raakt de teletijdmachine stuk na het wegflitsen van Snoeffel en Gaffel. De batterijen van de teletijdarmbanden blijken leeg, er is nog maar één exemplaar dat werkt en de vrienden reizen Snoeffel en Gaffel achterna. Deze teletijdarmband valt stuk in het verleden, waardoor de vrienden niet terug kunnen reizen naar het heden.

In De Zwijgende Lier (2026) worden Suske en Wiske met de teletijdmachine naar de Griekse godenwereld geflitst, waarna deze ineens verandert in een groot metalen vel dat bovenop professor Barabas terechtkomt en hem bijna laat bezwijken. Sidonia wist de teletijdmachine weer normaal te krijgen door de stekker uit het stopcontact te halen en deze er weer in te doen, zodat Suske en Wiske teruggeflitst konden worden.

Varianten

In een aantal verhalen is de tijdmachine aangepast of vervangen door alternatieve middelen om te kunnen tijdreizen:

Verhalen

Suske en Wiske

De teletijdmachine speelt in de volgende verhalen een rol:

Jerom

Ook in Jerom, een van de spin-offseries die er van Suske en Wiske zijn gemaakt, speelt de teletijdmachine geregeld een rol:

Amoras

Ook in de stripreeks Amoras speelt de teletijdmachine een rol:

De Kronieken van Amoras

In De Kronieken van Amoras wordt de teletijdmachine met een 3D-printer nagebouwd op het luxejacht van Krimson. Deze tijdmachine heeft nog wat kinderziektes.

Trivia