Tepe Guran
| Tepe Guran Tappeh Goran | ||||
|---|---|---|---|---|
  | ||||
| Situering | ||||
| Land |  Iran | |||
| Locatie | Lorestan | |||
| Coördinaten | 32° 35′ NB, 47° 20′ OL | |||
| Informatie | ||||
| Datering | 7e millennium v.Chr. | |||
| Periode | Neolithicum | |||
| Cultuur | Jarmocultuur | |||
| ||||
Tepe Guran (ook geschreven als Tappeh Goran) is een archeologische vindplaats in het Zagrosgebergte, in de provincie Lorestan, ten zuiden van de stad Kermanshah in het westen van Iran. Samen met de site Ali Kosh, die iets zuidelijker ligt, vormt het een belangrijke vroeg-neolithische vindplaats in dit gebied, een van de plaatsen waar landbouw en veeteelt zijn ontstaan. De site werd in 1963 onderzocht door een Deense expeditie.
Vroege periode
In totaal zijn er 18 bewoningslagen ontdekt in Tepe Guran. De lagen T, U en V van de vroege periode (rond 6450 ± 200 v.Chr.) behoren tot de Jarmocultuur. In tegenstelling tot andere dorpen van deze cultuur, waar rechthoekige huizen van leemsteen werden gebouwd, was Tepe Guran een halfjaarlijkse nederzetting met vierkante houten gebouwen die in de winter bewoond werd. In de zomer leefde men waarschijnlijk als rondtrekkende herders. Guran lag iets hoger dan Kal'at Jarmo en was meer een pastorale nederzetting, waar geiten werden gehouden. De meeste hier tot nu toe gevonden botten waren echter afkomstig van bejaagde wilde dieren.
In laag H (5810 ± 150 v.Chr.) werd in Tepe Guran een permanent dorp gesticht, waarvan een deel van de bevolking in koudere tijden met de kuddes naar geschiktere weiden trok. Er werd gerst verbouwd.
Aardewerk
De aardewerkproductie in Tepe Guran gaat vier lagen vooraf aan het aardewerk van de Jarmo-stijl. Het oudste aardewerk is grijsbruin, ongedecoreerd en relatief zacht, gevolgd door beschilderd aardewerk, kommen en kopjes met geschilderde, ineengestrengelde lijnen van rode oker, waarschijnlijk imitaties van vlechtwerkpatronen. Ongedecoreerd geel aardewerk overheerst echter. Deze tradities werden overgenomen door de Jarmocultuur. De Guran-stijl kenmerkt zich door decoratie met driehoeken en matachtige patronen. Ten slotte volgde rood aardewerk met een gepolijst oppervlak. Dit aardewerk liep vooruit op de latere Sialkcultuur, die iets jonger was dan de Noord-Iraakse Hassunacultuur.
Brons
De site is ook bekend vanwege het grote aantal daar gevonden bronzen voorwerpen uit de vroege ijzertijd, zogenaamd Lorestan-brons.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Tepe Guran op de Tsjechischtalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.