Tollembeek
Deelgemeente in België .svg){kind=small} | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Situering | |||
| Gewest |  Vlaanderen | ||
| Provincie |  Vlaams-Brabant | ||
| Gemeente | Pajottegem | ||
| Fusie | 1977 | ||
| Coördinaten | 50° 45′ NB, 4° 0′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 13,94 km² | ||
| Inwoners (1/1/2025) |
3.172 (228 inw./km²) | ||
| Overig | |||
| Postcode | 1570 | ||
| NIS-code | 23023(C) | ||
| Detailkaart | |||
 | |||
| Foto's | |||
 | |||
| de Sint-Maartenskerk van Tollembeek | |||
| |||
Tollembeek is een deelgemeente van Pajottegem, gelegen in het Pajottenland en ligt met station Tollembeek op de spoorlijn 123. Tot de deelgemeente behoort ook nog het gehucht Herhout. Tollembeek was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977. Daarna was het deel van de gemeente Galmaarden tot aan de fusie met Gooik en Herne tot Pajottegem op 1 januari 2025.
Geschiedenis
Tot aan de Franse Revolutie behoorde Tollembeek tot het Land van Edingen en het graafschap Henegouwen. Het grondgebied maakte deel uit van het Hernewoud, dat bediend werd door een meier en zes schepenen en dat verschillende enclaves telde. Het kwam aan de graven van Henegouwen in de 9e eeuw en in de 13e eeuw aan de heren van Edingen. De eerste vermelding van Tollembeek dateert van 1148 en wordt dan geschreven als Tholobecca. Sinds het begin van de 16e eeuw is Tollembeek een zelfstandig dorp.
Na de Franse invasie werd Tollembeek een gemeente in het kanton Herne van het Dijledepartement. Dit departement werd, nadat de Fransen verdreven waren, omgevormd tot de provincie Zuid-Brabant, de latere Belgische provincie Brabant. De gemeente Tollembeek bleef bestaan tot 1977, toen ze gefusioneerd werd met Galmaarden. In Tollembeek bevond zich in de Leonarduswijk (Sint-Leonardusstraat 7) het naturismeterrein Phoebus.
Bezienswaardigheden
Natuur en landschap
Tollembeek ligt op een hoogte van 25-66 meter. De plaats ligt aan de Mark en de Markvallei is een natuurgebied.
Demografische ontwikkeling
- Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Politiek
Burgemeesters
- Guillermus Dierikx (1830-1848)
- Franciscus Dierikx (1848-1853)
- Carolus Van de Borre (1853-1857)
- Jan Baptist Lumen (1857-1861)
- Guillermus Dero (1861-1866)
- Paul Nechelput (1866-1870)
- P. Langhendries (1870-1876)
- Nic. Joz. Van Gijte (1877-1890)
- Petrus Robijns (1891-1903)
- C. Van de Houdelingen (1904-1911)
- Fr. Derdelinckx (1912-1921)
- Victor Modrie (1922-1967)
- Leopold Pierreux (1967-1971)
- Fernand Beeckmans (1971-1976)
Cultuur
Spotnaam
De spotnaam van de Tollembekenaren is de Hanezoekers van Tollembeek.
Bekende inwoners
- Joris Potvlieghe, clavichord- en orgelbouwer
- De Vlaamse komiek Urbanus woont al sinds 1975 in Tollembeek. Het dorp is ook de setting van de stripreeks Urbanus. In de stripreeks ziet het dorp er echter helemaal anders uit dan in werkelijkheid.
- Senne Dehandschutter, Vlaams acteur en regisseur, werd geboren in Tollembeek. Hij is o.a. bekend van Man Bijt Hond. Hij speelde hier de jongste zoon in de rubriek Vaneigens.
- Priske Dehandschutter, Vlaamse actrice en sopraanzangeres, werd net als haar broer Senne Dehandschutter geboren in Tollembeek. Ze speelde o.a. mee in Familie & Booh!
Partnersteden
Tollebeek (Nederland)
Nabijgelegen kernen
Vollezele, Galmaarden, Herhout, Herne
- ↑ Oudiette, Ch. (an VII). Thollenbeek. In Le département de la Dyle ou première partie du dictionnaire géographique et topographique des neuf départemens de la Belgique. (p. 160). Bruxelles: Armand Gaborria.
- ↑ Tollembeek. Gemeente Galmaaren.
- ↑ Thuis bij de bekendste komiek van het Pajottenland. PenZine. Pajottenland & Zennevallei Regionaal Landschap. Geraadpleegd op 18 oktober 2025 – via pajot-zenne.be.
· 
· 