Ton van Reen
Biografie
Ton van Reen werd in Waalwijk geboren als zoon van een wachtmeester van de Rijkspolitie en was het derde van vijf kinderen. Toen hij drie maanden oud was, verhuisde het gezin naar Panningen. Op zijn tiende overleed zijn vader aan een hartziekte. Ton van Reen doorliep de mulo, Avond-HBS en volgde twee jaar de opleiding geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1968 trouwde hij met Corrie Zelen, met wie hij zich in Heerlen vestigde. Samen met haar zette hij halverwege de jaren '70 een uitgeverij op die zich voornamelijk richtte op Afrikaanse literatuur. In 1984 werd deze uitgeverij echter gesloten, zodat Van Reen zich fulltime met schrijven kon bezighouden.
Als journalist, onder meer voor de Volkskrant, reisde Ton van Reen de hele wereld af. In Afrika werd hij getroffen door de armoede en begon hij enkele projecten ter bestrijding van de armoede, waaronder de Stichting Lalibela in Ethiopië, die hij in 1999 samen met zijn zoon David oprichtte.
Schrijver
In 1965 debuteerde hij met zijn gedichtenbundel Vogels. Vanaf dat jaar schreef Van Reen in totaal 32 luisterspelen voor de radio. Een jaar later verscheen zijn eerste roman: Geen oorlog. Zijn eerste kinderboek, de verhalenbundel De toverring en andere heksenverhalen, kwam in 1985 uit. Hij schreef meer dan tachtig boeken: romans, verhalen, reisverslagen, gedichten en jeugdboeken. Bekend zijn de vier jeugdboeken over de Bokkenrijders: Ontsnapt aan de galg (1986), Vurige ruiters (1989), De gesel van het zwarte goud (1992) en Het loon van de duivel (1994). Deze boeken zijn in 1994 verfilmd tot de televisieserie De Legende van de Bokkenrijders. De tetralogie is later ook gebundeld tot één boek, onder de naam De bende van de bokkenrijders.
Zijn œuvre voor de volwassen lezer speelt zich deels af in Noord-Limburg, de streek waar Van Reen opgroeide. Zijn schildering van het naoorlogse dorpsleven en katholicisme is een equivalent van wat Jan Wolkers en Maarten 't Hart deden voor het strenge en bekrompen protestantisme van hun jeugd; bij Van Reen echter ontbreekt iedere rancune. Bekend zijn onder meer de romans Het winterjaar (1986), Roomse meisjes (1990), Brandende mannen (1997), Gevallen ster (1999), de novelle Thuiskomst (1988) en de verhalenbundel In het donkere zuiden (1988). Deze werken werden in 2005 opgenomen in de verzamelbundel Rijke levens. De laatste grote roman van Ton van Reen in dit genre is Gestolen jeugd (2001), een titel die verwijst naar de ervaringen van enkele jonge mensen gedurende de oorlogsjaren in Limburg en Duitsland. Ook schreef hij het boek Vlucht voor het vuur, over de heksenprocessen in Limburg, dat in 1998 uitkwam. Over de arme arbeidersklasse in Maastricht eind 19e eeuw schreef hij het boek De Lichtverkoper.
Hij schreef ook veel kinderboeken, waaronder leer- en leesboeken voor het basisonderwijs voor uitgeverij Zwijsen.
Een aantal kinderboeken werden vertaald in het Duits en Frans.
Voor het Natuurhistorisch Museum in Maastricht schreef hij "Jij bent een lekker dier".
In 2007 verscheen zijn verzameld werk in twee kloeke delen: "Verzameld Prozawerk deel 1 + 2".
In 2016 verscheen de roman "De verdwenen stad" en in 2017 de roman "Dochters".
In 1988 kreeg Van Reen de Halewijn-literatuurprijs van de stad Roermond voor zijn complete œuvre.
In 2002 ontving hij de Cultuurprijs van de gemeente Peel en Maas.
In 2003 werd Ton van Reen benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.
Vanaf 2006 ontvangt hij jaarlijks, van het Letterenfonds, een eregeld vanwege zijn verdienste voor de Nederlandse en Afrikaanse literatuur.
Bibliografie
- 1965 - Vogels (poëzie)
- 1966 - Geen oorlog. Roman
- 1967 - Negentienhonderdzesenveertig, negentienhonderdzevenenzestig. Bevat: 1. 1946, of De moord door geallieerde militairen en burgers uit de lichtstad Kork op leden van het door de mierrijder gestichte gezin van Cherubijn. 2. 1967, of De gevangene die vermoord werd aangetroffen in de Libertystraat (Digitale versie)
- 1968 - Lachgas. Roman (Digitale versie)
- 1976 - Landverbeuren. Roman ISBN 90-269-5629-0
- 1977 - Een beest binnenhalen. Luisterspel ISBN 90-6280-507-8
- 1977 - De zondvloed en andere verhalen ISBN 90-269-5628-2
- 1978 - Soms ben ik de grote condor (poëzie) ISBN 90-6280-561-2
- 1978 - Kabouters in Helden, door Tielke Engels en Ton van Reen (jeugdboek) ISBN 90-6280-515-9
- 1979 - Katapult. Roman ISBN 90-6280-615-5
- 1984 - De zondvloed. Novelle ISBN 90-6841-001-6
- 1985 - De toverring (jeugdboek) ISBN 90-10-05334-2
- 1985 - Bevroren dromen ISBN 90-10-05333-4
- 1986 - Het winterjaar ISBN 90-254-6654-0
- 1986-1994 - De Bende van de Bokkerijders (jeugdboek)
- 1987 - In het spoor van de Camisards. Een reisnovelle ISBN 90-71380-06-8
- 1987 - Het duvelsjong en andere weerwolfverhalen (jeugdboek) ISBN 90-00-02621-0 In 1993 uitgegeven als: Het wolfsvel en andere verhalen ISBN 90-01-54798-2
- 1988 - In het donkere zuiden ISBN 90-254-6705-9
- 1988 - Thuiskomst. Novelle ISBN 90-6976-085-1
- 1988 - Het vliegende paard (jeugdboek) ISBN 90-6976-099-1
- 1990 - Roomse meisjes. Sluit aan bij: Het winterjaar (1986), In het donkere zuiden (1988) en Thuiskomst (1988) ISBN 90-254-6773-3
- 1990 - Een bijzonder vreemde familie (jeugdboek) ISBN 90-276-0985-3
- 1990 - Eigen schuld, dikke bult (jeugdboek) ISBN 90-276-1796-1
- 1991 - Een vriendin voor dag en nacht (jeugdboek) ISBN 90-254-6927-2 Herz. versie 1997 ISBN 90-6692-213-3
- 1991 - Piepende remmen, boem! (jeugdboek) ISBN 90-276-1899-2
- 1991 - Wie zo van vrouwen houdt
- 1991 - Zomerbloei ISBN 90-254-6977-9
- 1992 - Eindelijk veilig (jeugdboek) ISBN 90-276-1992-1
- 1993 - Weense walsen in Mombasa ISBN 90-254-0281-X
- 1993 - Verdwaald in de tijd (jeugdboek) ISBN 90-276-2880-7
- 1994 - Een heidin die het licht zag. Roomse fabels ISBN 90-254-0209-7
- 1994 - Verborgen stemmen. Gedichten ISBN 90-6359-052-0
- 1994 - De bokkerijders
- 1994-1996 - Barbara, Bas, Boris, Beer (jeugdboek)
- 1995 - Altijd al een heks (jeugdboek) ISBN 90-276-3399-1
- 1995-1997 - Huiveringwekkende wezens (jeugdboek)
- 1996-1999 De avonturen van Tobias (jeugdboek)
- 1997 - Brandende mannen. Roman ISBN 90-254-0940-7
- 1998 - Vlucht voor het vuur (jeugdboek) ISBN 90-245-1129-1
- 1998 - Jij speelt vals! (jeugdboek) ISBN 90-276-3929-9
- 1998 - Ridders en rebellen. Verhalen uit de geschiedenis van de Lage Landen (samenst. jeugdboek) ISBN 90-245-2178-5
- 1998 - Heksen en helden. Verhalen uit de geschiedenis van de Lage Landen (samenst. jeugdboek) ISBN 90-245-2149-1
- 1999 - Gevallen ster ISBN 90-254-1465-6 Met grote letter gedrukt, 2000 ISBN 90-364-0147-X
- 1999 - Vliegende krijtjes. Schoolverhalen uit de Lage Landen (samenst. jeugdboek) ISBN 90-245-3743-6
- 1999 - Ketters en kapers. Verhalen uit de geschiedenis van de Lage Landen (samenst. jeugdboek) ISBN 90-245-3499-2
- 1999 - Varkentjes. Verhalen, versjes en tekeningen voor de Stichting Varkens in Nood, samenst. Ton van Reen en Jacques Vriens (jeugdboek) ISBN 90-245-3695-2
- 2000 - Geuzen en galgenaas. Verhalen uit de geschiedenis van de Lage Landen (samenst. jeugdboek) ISBN 90-245-3665-0
- 2000 - De gestolen munt (jeugdboek) ISBN 90-276-4480-2
- 2000 - Het griezelkasteel (jeugdboek) ISBN 90-276-8628-9
- 2001 - Gestolen jeugd ISBN 90-445-0007-4 Met grote letter gedrukt, 2015 ISBN 978-90-364-3013-5
- 2001 - Oorlog. 63 schrijvers over oorlog en vrede (samenst.) ISBN 90-445-0038-4
- 2002 - Klein volk. Leven en werken van de kabouter ISBN 90-445-0222-0
- 2002 - Album gestolen jeugd. Leven in oorlogstijd (samenst.) ISBN 90-6657-002-4
- 2002 - Levensgang. Schatten van het Limburgs Museum, bijeengebracht en beschreven door Ton van Reen; gedichten Ton van Reen; tekst schatjes Sef Derkx
- 2003 - Achterom binnen. Limburgers in de twintigste eeuw. 100 jaar Limburg in foto's, interviews en verhalen (samenst.) ISBN 90-5730-228-4
- 2003 - De Bende van de Bokkenrijders. Bevat: Ontsnapt aan de galg, 1986; Vurige ruiters, 1989; De gesel van het zwarte goud, 1992; Het loon van de duivel, 1994 ISBN 978-90-445-1135-2
- 2003 - Mosa (jeugdboek) ISBN 90-6657-172-1
- 2003 - Mosa. Tekst in het Heldens dialect (jeugdboek) ISBN 90-76043-63-9
- 2003 - Het wolfsvel. Verhalen over weerwolven en vampiers (jeugdboek) ISBN 90-6657-281-7
- 2004 - Het diepste blauw. Roman ISBN 90-445-0081-3
- 2004 - Weg uit de fabriek (jeugdboek) ISBN 90-276-7573-2
- 2004 - Winnaars (jeugdboek) ISBN 90-276-7925-8
- 2005 - Rijke levens. Bevat: Het winterjaar, 1986; In het donkere zuiden, 1988; Thuiskomst, 1988; Roomse meisjes, 1990; Zomerbloei, 1991; Wie zo van vrouwen houdt, 1991; Gevallen ster, 1999; Brandende mannen, 1997 ISBN 90-445-0573-4
- 2005 - Concert voor de Führer ISBN 90-445-0602-1
- 2006 - Dwars door het glas (jeugdboek) ISBN 90-00-03691-7
- 2006 - De geheimzinnige dansschoentjes (jeugdboek) ISBN 978-90-78407-05-8
- 2007 - De straat is van de mannen (poëzie) ISBN 978-90-77907-99-3
- 2007 - Ridders, rovers en rapaille. Spannende verhalen over het leven in en rond Limburgse kastelen ISBN 978-90-8596-033-1
- 2008 - Verzameld prozawerk. 1966-2008
- I. Bevat: Geen oorlog, 1966; De moord, 1967; De gevangene, 1967; Lachgas, 1968; Landverbeuren, 1978; De zondvloed, 1977; Katapult, 1979; Bevroren dromen, 1985; Het diepste blauw, 2004; Concert voor de Führer, 2005 ISBN 978-90-445-1351-6
- II. Bevat: Het winterjaar, 1986; In het donkere zuiden, 1988; Thuiskomst, 1988; Roomse meisjes, 1990; Zomerbloei, 1991; Wie zo van vrouwen houdt, 1991; Gevallen ster, 1999; Brandende mannen, 1997 ISBN 978-90-445-1352-3
- 2009 - Het kolenvisje (jeugdboek) ISBN 978-90-78407-56-0
- 2010 - De overwinning van het licht (jeugdboek) ISBN 978-90-445-1564-0
- 2010 - Het wolvenpak (jeugdboek) ISBN 978-90-78407-61-4
- 2011 - Ekeltje (jeugdboek) ISBN 978-94-90374-51-8
- 2011 - Jij bent een lekker dier. Over Bèr de mosasaurus, hagedissen en varanen (jeugdboek) ISBN 978-94-90374-52-5
- 2011 - De kapitein van de Bokkenrijders (jeugdboek) ISBN 978-94-90374-21-1
- 2011 - Ekeltje en Liefje (jeugdboek) ISBN 978-94-90374-58-7
- 2011 - Blijvend vers. Verzamelde gedichten (1965-2007) ISBN 978-90-79432-46-2
- 2013 - De lichtverkoper (1873-1875). Roman ISBN 978-90-8596-090-4
- 2016 - De verdwenen stad. Roman ISBN 978-90-6265-911-1
- 2016 - Wilde flora. 26 Limburgse verhalen door 26 Limburgse auteurs, samenstelling en voorwoord: Ton van Reen ISBN 978-90-79226-28-3
- 2017 - Dochters. Roman ISBN 978-90-6265-963-0
- 2019 - Vlucht uit Montaillou. Roman ISBN 978-90-6265-504-5
- 2020 - Het afscheid van Lucia. Historische roman ISBN 978-94-93214-00-2
- 2022 - Het nooit geschreven verhaal. Roman ISBN 978-94-93214-68-2