| Gemeente in Frankrijk | |||
|---|---|---|---|
| Situering | |||
| Regio | Normandië | ||
| Departement | Manche (50) | ||
| Arrondissement | Cherbourg-Octeville | ||
| Kanton | Valognes | ||
| Coördinaten | 49° 31′ NB, 1° 28′ WL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 15,63 km² | ||
| Inwoners (1 januari 2023) |
6.969 (446 inw./km²) | ||
| Hoogte | 19 – 87 m | ||
| Burgemeester | Jacques Coquelin | ||
| Overig | |||
| Postcode | 50700 | ||
| INSEE-code | 50615 | ||
| Website | https://www.valognes.fr | ||
| Detailkaart | |||
| Locatie in Frankrijk Manche | |||
| Foto's | |||
| Straat in Valognes | |||
| |||
Valognes is een gemeente in het Franse departement Manche (regio Normandië). De gemeente telde 6.969 inwoners op 1 januari 2023. De plaats ligt 20 kilometer ten zuidoosten van Cherbourg en maakt deel uit van het arrondissement Cherbourg.

Valognes gaat terug op een nederzetting van de Gallische stam van de Unelles. In de Gallo-Romeinse periode stond de plaats bekend als Alauna en tijdens de eerste en tweede eeuw was het samen met Cosedia (Coutances) een hoofdstad van de Unelles. Er werden een forum, een cultusplaats, thermen en een theater met meer dan drieduizend plaatsen gebouwd. De bewoning strekte zich uit over 45 hectare maar na het jaar 250 begon de achteruitgang. In de tweede helft van de vierde eeuw hield Alauna op te bestaan.

In de negende en de tiende eeuw had de streek te lijden onder invallen van Bretoenen en Noormannen. De hertogen van Normandië hadden een kasteel in Valognes. Rond dit kasteel en de parochiekerk groeide de stad. Rond 1060 schonk Willem de Veroveraar een groot domein in Valognes aan Geoffroy de Montbray, de bisschop van Coutances. Hij liet er een landhuis bouwen. Al in de elfde eeuw stond er een watermolen op de Merderet. In de twaalfde eeuw verbleven de Engelse koningen van het huis Plantagenet geregeld in het hertogelijk kasteel. In 1204 kwam Valognes met de rest van Normandië in handen van koning Filips II van Frankrijk.
In 1354, tijdens de Honderdjarige Oorlog, kwam de stad in handen van Karel de Slechte. Hij liet het hertogelijk kasteel versterken en plaatste er een garnizoen. In de volgende decennia kende de stad veel oorlogsgeweld en epidemieën. Tussen 1418 en 1450 was de stad in Engelse handen. Koning Lodewijk XI schonk de stad in 1450 in apanage aan zijn dochter Johanna van Valois en dit luidde een periode van bloei in. De schade aan het kasteel en de parochiekerk werden hersteld. De stad kreeg een hospitaal en een franciscanenklooster. De economie bloeide dankzij de leder- en lakennijverheid en werd ook een administratief centrum.
De bloei zette zich door in de zestiende eeuw ondanks de Hugenotenoorlogen. Met de Contrareformatie kwamen er in de zeventiende eeuw een benedictinessenabdij, een kapucijnenklooster en een seminarie in de stad. Er kwam ook een nieuwe hospitaal. In de tweede helft van de zeventiende eeuw zakte de nijverheid in door de hoge belastingen, maar de stad behield een rijke burgerij. In 1689 werd het oude versterkte kasteel afgebroken.
Bij de oprichting van de departementen in 1790 werd Valognes de hoofdplaats van een van de zeven districten van Manche. Nadien verloor Valognes zijn functie als administratief centrum deels aan Cherbourg. Wel werden een nieuw stadhuis (1810) en gerechtsgebouw (1830) geopend. In 1858 opende het treinstation en de industrie (verwerking van koemelk en steenbewerking) ontwikkelde zich.
In juni 1944 werd een groot deel van de stad verwoest tijdens Amerikaanse luchtbombardementen. Na de oorlog volgde de wederopbouw.
De oppervlakte van Valognes bedroeg op 1 januari 2023 15,63 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 445,9 inwoners per km².
Valognes ligt op het schiereiland Cotentin. De Merderet stroomt door de gemeente.
De onderstaande kaart toont de ligging van Valognes met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

In de gemeente ligt spoorwegstation Valognes.
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

In de wijk Alleaume liggen de resten van de thermen en het theater van het antieke Alauna.
In Valognes zijn twee musea gevestigd; beide gewijd aan dranken waar Normandië bekend om staat.