Van Citters

Wapen van Van Citters (1828 en 1872)

Van Citters is een regentenfamilie waarvan telgen gedurende eeuwen bestuurlijke functies vervulden in met name de stad Middelburg en de provincie Zeeland. Enkele leden van de familie hadden een functie op nationaal en internationaal niveau. Vanaf 1814 werden telgen opgenomen in de Nederlandse adel.

Geschiedenis

De stamreeks begint met Jacob Cornelis van Ceters die in 1500 als poortrer van Breda wordt vermeld. Zijn zoon Cornelis van Ceters wordt daar vermeld in 1522 als burgemeester. Gedurende de Reformatie verhuisde de familie via Antwerpen naar Middelburg waar zij bestuursfuncties gingen bekleden.

Functies in Zeeland

Jacob van Citters. Afbeelding &collectie: Zeeuws maritiem muZEEum.

Willem van Citters (1685-1758), Jacob van Citters (1708-1792), Willem Aarnoud van Citters (1741-1811), Gerard van Citters (1742-1805) en Willem Arnoud Kien van Citters (1756-1794) waren burgemeester van Middelburg. Willem van Citters speelde een belangrijke rol bij het herstel van het stadhouderschap in 1747. Hiervoor kreeg hij de post van vertegenwoordiger van de Eerste Edele aangeboden, waarvoor hij bedankte wegens zijn gevorderde leeftijd. Willem Aarnoud van Citters (1741-1811) speelde een rol bij het herstel van het stadhouderschap in 1787.

Op provinciaal niveau waren Caspar van Citters (1674-1734), Wilhem van Citters (1723-1802) en Willem Aarnoud van Citters (1741-1811) actief als raadpensionaris van Zeeland. Aarnout van Citters (1714-1752) en Cornelis Kien van Citters (1732-1805) waren respectievelijk waterbaljuw en hoogbaljuw van Zeeland. Wilhem van Citters was ook vertegenwoordiger van de Eerste Edele in Zeeland, enigszins vergelijkbaar met de functie van voorzitter van de Ridderschap in Holland, maar met meer invloed door de rol in twee van de zes stemhebbende steden Veere en Vlissingen.

Functies op nationaal en internationaal niveau

Wilhem van Citters (1723-1802) was geheimsecretaris van stadhouder Willem V en ontvanger-generaal van de Republiek. Aernout van Citters (1633-1696) was raadsheer van het Hof van Holland en Zeeland en lid van de Hoge Raad. Jacob Verheije van Citters (1753-1823) was eveneens raadsheer in het Hof van Holland en Zeeland. Willem van Citters (1751-1803) was lid van de Staten-Generaal.

Aernout van Citters (1633-1696) was ambassadeur in Engeland van 1680-1694 en Spanje van 1694-1696. In de functie van ambassadeur heeft Aernout een rol gehad in de benoeming van stadhouder Willem III tot koning van Engeland. Hij was buitengewoon ambassadeur in de Nederlandse afvaardiging bij de kroning van James II tot koning in 1685 in Engeland en de inhuldiging van stadhouder Willem III tot koning van Engeland in 1689.

Functies bij de handelscompagnieën

Willem van Citters (1685-1758) en Cornelis Kien van Citters (1732-1805) waren achtereenvolgens van 1712 tot 1795 bewindhebber van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Jacob van Citters (1708-1792), Aarnout van Citters (1714-1752), Wilhem van Citters (1723-1805) en Gerard van Citters (1742-1805) vervulden de beide zetels van beëdigd hoofdparticipant namens de kamer Zeeland van 1737 respectievelijk 1745 tot respectievelijk 1791 en 1795. Caspar Jacob (1754-1801) was bewindhebber van de West-Indische Compagnie van 1775-1795.

Functies tijdens het Koninkrijk

Aarnout Constantijn van Citters (1774-1837), buitengewoon lid van de Staten-Generaal der Verenigde Nederlanden en president van de ridderschap van Zeeland, werd op 6 oktober 1814 erkend als Edele van Zeeland. Laurens de Witte van Citters (1781-1862), lid van de notabelenvergadering in 1814, werd op 16 september 1815 toegekend de titel van ridder die verviel wegens niet lichten. Tussen 1815 en 1872 werden nog enkele leden verheven in de Nederlandse adel.

Aarnout Constantijn van Citters (1774-1837), Pieter Damas (1802-1888), Laurens (1781-1862) en Constantijn (1841-1903) waren respectievelijk lid van Provinciale Staten van Zeeland (1814-1830), Zeeland (1838-1880), Zuid-Holland (1841-1858) en Noord-Holland (1897-1903). Aarnout Constantijn (1774-1837) en Pieter Damas (1802-1888) waren ook lid van Gedeputeerde Staten van Zeeland in de Eerste Kamer van 1814-1830, respectievelijk van 1850 tot 1880. Schelto van Citters (1865-1942) was Commissaris van de Koningin in Gelderland en lid van de Eerste en Tweede Kamer.

Jhr.drs. Tjardus van Citters (1962) was gedurende het premierschap van Mark Rutte zijn 'geheime' adviseur. Hij heeft over die periode van 15 jaar een boek geschreven onder de titel De kapitein en de buitenboordmotor uitgegeven door Uitgeverij Balans. Het boek met ISBN 9789463824811 (paperback) is verschenen op 26 januari 2026.

Enkele telgen

Mr. Aernout van Citters, heer van Gapinge (1633-1696), raadsheer Hoge Raad, ambassadeur aan het Engelse Hof tijdens de Glorious Revolution