Een ambulante (militaire) loge
Vanaf de eerste helft van de achttiende eeuw kwam het voor dat een aantal militairen binnen een legeronderdeel samen een eigen vrijmetselaarsloge stichtten, een veldloge. Deze veldloge hield vervolgens bijeenkomsten op de plaats waar het legeronderdeel zich op dat moment bevond. Veldloges kwamen zowel in Noord-Amerika als in Europa voor, binnen Europa onder meer in Ierland, Engeland, Duitsland en Frankrijk.
Een Nederlands voorbeeld is de loge 'La Concorde', behorende bij het regiment Nationalen (no. 4). Deze loge was een van de zogenaamde 'loges fondatrices': een van de tien loges die in 1756 de Groote Loge der Zeeven Vereenigde Nederlanden hebben opgericht, een voorloper van het huidige Grootoosten der Nederlanden. Loge 'La Concorde' is in diverse Nederlandse steden gelegerd geweest, door haar aanwezigheid zijn in Kampen (1770, Le Profond Silence), Den Bosch (1776, De Edelmoedigheid) en Sluis (1783, L'Amitié sans Fin) loges ontstaan.
.jpg)
Na de Franse Revolutie zag Napoleon in de vrijmetselarij een middel om het leger te verenigen, met als gevolg dat tijdens zijn regering (1799 - 1814) het aantal vrijmetselaarsloges in Frankrijk toenam van 300 naar ruim 1200, hieronder waren een groot aantal veldloges. In de Franse Tijd - waarin de Nederlanden overheerst werden door Frankrijk - waren verschillende van deze loges in de Nederlanden actief, bijvoorbeeld loge 'L'Union Constante Militaire' welke op meerdere plaatsen gelegerd was.
Gedurende de Eerste Wereldoorlog waren er zowel Duitse als Amerikaanse veldloges actief in België en Frankrijk. In Nederland werden tijdens de Eerste Wereldoorlog een tweetal Engelse loge opgericht door Engelse militairen die in Nederland geïnterneerd waren, de Gastvrijheid Lodge en de Willem van Oranje Lodge.
In de eenentwintigste eeuw komt het fenomeen van de militaire veldloge nog sporadisch voor, onder meer in Duitsland.. Binnen de Prince Hall-vrijmetselarij is er een traditie van militaire loges in het buitenland.
.png){kind=spacer}