| Viscacha IUCN-status: Niet bedreigd (2016) | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Viscacha (Lagostomus maximus) in Argentinië | ||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Soort | ||||||||||||
| Lagostomus maximus (Desmarest, 1817) | ||||||||||||
| Verspreidingsgebied van de viscacha
leefgebied
| ||||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
De viscacha (Lagostomus maximus) is een Zuid-Amerikaans knaagdier uit de familie van de wolmuizen (Chinchillidae), waartoe onder andere ook de chinchilla behoort, en de onderfamilie der viscacha-achtigen (Lagostominae). Het is de enige nog levende soort uit de onderfamilie en daarmee ook uit het monotypisch geslacht Lagostomus (Brookes, 1828).
De viscacha is het grootste lid van de familie der wolmuizen en de enige met een gestreepte tekening op de kop.

De viscacha heeft een dichte, zachte vacht, die bruinig grijs van kleur is. De buikzijde is wit van kleur. De staart is grijzig bruin met een zwarte punt. Over de vrij platte kop lopen horizontale zwarte en witte strepen.
De kop-romplengte van de viscacha bedraagt 530–725 mm en hij is hiermee beduidend groter dan de andere wolmuissoorten. De staart is 15 tot 20 centimeter lang. Ze worden 5 tot 10 kg in gewicht en mannetjes kunnen twee keer zo zwaar worden als vrouwtjes.
De omgeving van het hol wordt goed onderhouden. Ieder grassprietje wordt verwijderd, zodat ze voldoende uitzicht hebben over de omgeving, en vijanden (waaronder de kleine grison), kunnen zien naderen. Voor de ingang van het gangenstelsel ligt een grote stapel takken, stenen en botten, die daar door de viscacha's naartoe zijn gesleept. In de schemering verlaten ze het hol om naar voedsel te zoeken. De viscacha leeft van gras, zaden en wortels.

De viscacha komt voor op de pampa's van Patagonië, Zuidoost-Bolivia, Zuid- en West-Paraguay, Noord-, Centraal- en Oost-Argentinië en Chili. Hier leggen ze grote en uitgebreide gangenstelsels aan, viscachera's genaamd. Een viscachera bestaat uit een centrale kamer, van waar verscheidene gangen lopen. Bij elkaar kan een viscachera wel 300 meter beslaan. In een viscachera leeft een kolonie van vijftien tot vijftig dieren.
In de hoge bergen van de Andes, boven de 4000 meter komen de dieren ook voor tussen de puinrotsen waar nog redelijk wat groen is. Hier heeft het dier ongeveer dezelfde leefwijze als de marmotten in de Alpen.

Viscacha's worden fel bejaagd voor de pels en het vlees. Ook zijn ze voedselconcurrenten van landbouwdieren, vernielen ze met hun zure urine weidegronden en zijn hun verborgen gangen een gevaar voor mensen, koeien en paarden, die in de gangen kunnen vallen en zich zo kunnen verwonden, wat regelmatig voorkomt. Desondanks is de viscacha een vrij algemeen voorkomend soort.
De soort is afgebeeld in het officiële logo van het Argentijns Nationaal park El Palmar.
