Walter van Plettenberg

Walter van Plettenberg
1450-1535
Landmeester van de Duitse Orde in Lijfland
Periode	1494-1535
Voorganger	Johan Freitag van Loringhoven
Opvolger	Herman van Brüggenei
Familie
Geboren	circa 1450 Welver
Overleden	28 februari 1535 Kasteel Wenden (Lijfland)
Vader	Berthold van Plettenberg
Moeder	Gosteke Lappe
Dynastie	Huis Plettenberg

Walter van Plettenberg (Welver, circa 1450 – Kasteel Wenden, 28 februari 1535) was Landmeester van de Duitse Orde in Lijfland tussen 1494 en 1535.

Biografie

Wolter van Plettenberg werd geboren in het kasteel Mayerich in Welver, Westfalen als zoon van Berthold van Plettenberg en Gosteke Lappe. Hij groeide vervolgens op in Narva en kreeg vanaf 1470 zijn scholing in het Kasteel van Malbork. Binnen de Duitse Orde bekleedde hij verschillende functies. Hij begon in 1481 als handelsadviseur (Schäffer) in Riga, tussen 1482 en 1488 diende hij als baljuw van Kasteel Rositten en onder Johan Freitag van Loringhoven diende hij als landmaarschalk in Lijfland. Vanuit deze functie wist Plettenberg de nodige invloed te vergaren op het beleid van de Orde. Sinds 1485 verkeerde de Duitse Orde in conflict met de stad Riga en in 1491 voerde Plettenberg het leger aan dat wist te triomferen over het leger van de stad. Na de dood van Loringhoven werd hij verkozen tot diens opvolger als Landmeester van Lijfland.

Na zijn verkiezing bereidde Plettenberg zich voor op een oorlog met het Grootvorstendom Moskou. Voor deze oorlog sloot hij een verbond met grootvorst Alexander van Litouwen. Daarnaast trachtte hij de paus te overreden om hem te voorzien van een bul voor een kruistocht tegen de Moskovieten, maar een dergelijke toekenning kreeg hij niet. Wel wist hij de Moskovieten te verslaan in een reeks overwinningen dat uiteindelijk leidde tot een wapenstilstand. In 1503 kreeg Plettenberg alsnog de toestemming voor het verkopen van aflaten voor het organiseren van een kruistocht, maar een kruistocht zou niet van de grond komen.

Omstreeks 1521/1522 deed de Reformatie zijn intrede in Lijfland en deze bracht nieuwe spanningen met zich mee binnen de Lijflandse Confederatie. Plettenberg verwierp in 1525-1526 een voorstel van Albrecht van Pruisen om de bezittingen van de Duitse Orde in Lijfland naar Pruisisch model te seculariseren. Tegelijkertijd liet hij de verspreiding van de nieuwe denkbeelden wel toe uit angst voor een mogelijke burgeroorlog. Door de compromispolitiek die Plettenberg voerde wist hij de vrede en welvaart in Lijfland te verzekeren in deze periode.

Geraadpleegde literatuur

• (en) Pluskowski, Aleksander (2026). The Black Cross: A History of the Baltic Crusades. Yale University Press, New Haven/London. ISBN 9780300279061.