Waterschimmels

Waterschimmels
Voortplantingsorganen van Phytophthora A: Sporangium. B: Zoöspore. C: Chlamydospore. D: Oöspore.
Taxonomische indeling
Domein: Eukaryota Clade: SAR-clade Clade: Stramenopila
Klasse
Oomycota Arx, 1967
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Waterschimmels op Wikispecies
Portaal    Biologie

Waterschimmels (Oomycota), ook wel oömyceten genoemd, vormen een groep van schimmelachtige eukaryoten binnen de Stramenopila. Het zijn heterotrofe organismen die een netwerk van kleurloze hyfen (draden) vormen zoals schimmels. Mede hierdoor werden ze lange tijd in het schimmelrijk ingedeeld, maar later werd bekend dat ze helemaal niet aan schimmels verwant zijn.

Oömyceten komen zowel in het water als op het land voor. Sommige soorten leven als afbrekers van dood organisch materiaal (saprofyt), andere hebben een parasitaire levenswijze. Tot de groep behoren enkele beruchte plantpathogenen, waaronder Phytophthora infestans, de veroorzaker van aardappelziekte, en Phytophthora ramorum, die onder meer bomen aantast. Andere soorten worden juist ingezet voor biologische bestrijding.

De organismen kunnen zich zowel geslachtelijk als ongeslachtelijk voortplanten. Bij geslachtelijke voortplanting ontstaan dikwandige rustsporen (oösporen) door de versmelting van mannelijke en vrouwelijke voortplantingsstructuren (antheridia en oögonia). Ongeslachtelijke voortplanting vindt onder meer plaats via de vorming van sporangia, waaruit beweeglijke zoösporen vrijkomen, of via chlamydosporen.

Morfologie

Waterschimmels hebben meestal geen gesepteerde schimmeldraden. Soms komen septen (tussenschotjes) voor aan de basis van een sporangium of in oudere gedeelten van de schimmeldraden.

Taxonomie

De waterschimmels bestaan uit zes orden.

• de Lagenidiales hebben de primitiefste vorm; enkele vormen schimmeldraden, anderen zijn eencellig; meestal zijn het parasieten.
• de Leptomitales hebben een verdikte celwand, wat op septatie lijkt. De celwanden bevatten chitine. meestal planten ze zich ongeslachtelijk voort.
• de Rhipidiales vormen rizoïden waarmee ze zich vastzetten.
• de Saprolegniales komen het meest verbreid voor, hebben geen celwand en vertakken zich sterk. Velen breken organisch materiaal af, maar er zijn ook parasieten.
• de Peronosporales zijn hoofdzakelijk saprofytisch of parasitisch op planten en hebben een ongesepteerde, vertakte vorm. Vele van de ergste ziekteverwekkers bij planten behoren tot deze orde.
• de Albuginales. Waterschimmels van het geslacht Albugo behoren tot deze groep. Albuginales worden door sommige auteurs tot de familie Albuginaceae gerekend, ondanks dat ze fylogenetisch onderscheidbaar zijn van deze orde.

Referenties