Weizmanninstituut van Wetenschappen

Gebouwen van de afdeling natuurkunde van het Instituut
Chaim en Vera Weiznann na de hoeksteenceremonie op 5 maart 1946.
Toespraak van Robert Oppenheimer op het Instituut op 4 april 1958.

Het Weizmanninstituut van Wetenschappen (Hebreeuws: מכון ויצמן למדע - Machon Weizmann le-Madda, Engels: Weizmann Institute of Science, afgekort WIS), dikwijls aangeduid als Weizmanninstituut, is een universiteit en onderzoekscentrum in Rehovot, Israël (ca. 22 km ten zuiden van Tel-Aviv). Het instituut biedt masteropleidingen en promotietrajecten (geen bacheloropleidingen) aan in de richtingen wiskunde, informatica, natuurkunde, scheikunde, biochemie, en biologie. Anno 2006 had het instituut een staf van ca. 200 hoogleraren en een totaal bestand van ca. 2500 academisch, administratief en technisch personeel en studenten.

Geschiedenis

Oprichting

Het Instituut werd opgericht in 1934 als het Daniel Sieff Institute door Chaim Weizmann, van beroep scheikundige en een pionier in wat later biochemie zou heten. Het startkapitaal kwam van de verwante families Sieff, Marks, en Sacher die hun vermogens hadden verdiend met de Britse winkelketen Marks & Spencer, ter nagedachtenis van het tragische overlijden van de zoon van een van hen.

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het Instituut betrokken bij de productie van geneesmiddelen voor de geallieerden, met name atabrine en hexobarbital.

Betrokkenheid bij de oorlog van 1948

David Ben Goerion had in februari 1948 in het instituut een centrum voor biologische oorlogvoering HEMED BEIT ondergebracht onder directie van Ephraim Katzir, de latere president van Israël. Katzir liet Ben-Gurion weten een verblindingen middel (Broom (element)) te hebben geproduceerd, dat bij dieren werkte: ze werden tijdelijk blind, maar stierven niet. In juni suggereerde Katzir om het op mensen te gebruiken. Onder leiding van chemieprofessor Sasha Goldberg kocht men een in Groot-Brittannië ontwikkelde vlammenwerper, die gebruikt zou worden om de landerijen en huizen van Palestijnen in brand te zetten. Voor de productie ervan werd het vlammenwerperproject onderdeel van genoemd centrum in Rehovot. In de oorlog van 1948 werd met de vlammenwerpers door Israël ernstige schade toegebracht bij de uitvoering van wat Ilan Pappé in zijn boek als 'etnic cleansing' van Palestina omschrijft .

In oktober 2022 publiceerden de Nieuwe Historicus Benny Morris en Israëlisch historicus Benjamin Z. Kedar een artikel over de militaire 'Operatie Cast Thy Bread' in de Oorlog van 1948, waarin door de Joodse/Israëlische troepen biologische oorlogsmiddelen werden gebruikt, om de bronnen in Arabische dorpen te vergiftigen.

Op 30 mei 1948 viel de Egyptische luchtmacht Rehovot aan. Ook het instituut werd geraakt. Het eigenlijke doel was het Eqron-vliegveld.

Na 1948

Na de oprichting van de staat Israël in 1948 financierden Amerikaanse geldschieters een grote uitbreiding, en ze kregen in de jaren '50 toestemming van de familie Sieff om het vergrote instituut om te dopen in Weizmann Institute of Science.

WEIZAC, een van 's werelds eerste elektronische computers, werd in 1954-1955 door het instituut gebouwd en werd in 2006 door de IEEE erkend als een mijlpaal in de geschiedenis van de elektrotechniek en de elektronica.

In 1959 richtte het instituut een volledige dochteronderneming op, genaamd Yeda Research and Development Company, om uitvindingen die bij het instituut werden gedaan te commercialiseren. Yeda heeft meer patenten op mariene genetica dan enig ander onderzoeksinstituut.[bron?] In 2013 verdiende het instituut jaarlijks tussen de $ 50 en $ 100 miljoen aan royalty's op op de markt gebrachte medicijnen, waaronder Copaxone, Rebif en Erbitux.

Een van de meest impactvolle uitvindingen van het Weizmanninstituut van Wetenschappen die na de Tweede Wereldoorlog veel levens heeft gered, is de ontwikkeling van Copaxone (glatirameeracetaat).[bron?] Copaxone werd ontwikkeld door onderzoekers van het Weizmanninstituut, met name door prof. Michael Sela, prof. Ruth Arnon en dr. Dvora Teitelbaum, in de jaren 1960 en 1970. Het medicijn werd oorspronkelijk onderzocht als een synthetisch eiwit om MS te bestuderen, maar bleek effectief in het verminderen van de symptomen van de ziekte.

In 1967 hebben Hector R. Rubinstein en zijn medewerkers bij Weizmann, Miguel Ángel Virasoro en Gabriele Veneziano, fundamenteel onderzoek gedaan dat culmineerde in de beroemde Veneziano-amplitude die de geboorte van de snaartheorie inluidde.[bron?]

In 1983 ontwikkelde astrofysicus Mordehai Milgrom MOND – Modified Newtonian Dynamics. MOND is empirisch zeer succesvol gebleken in het verklaren van galactische rotatiecurven.[bron?] Geavanceerde lasersystemen voor het nauwkeurig slijpen van diamanten.

Ada Yonath won voor haar werk aan de structuur en functie van het ribosoom (de 'proteïenefabriek' van de cel). Dit leidde tot betere antibiotica en was een mijlpaal in de moleculaire biologie; zij was de eerste Israëlische vrouw met een Nobelprijs.

In 2022 werd Israëls eerste quantumcomputer, genaamd "WeizQC" (een parafrase van "WEIZAC"), gelanceerd. Deze werd ontwikkeld door professor Roee Ozeri.

Campus

Het Weizmann Institute of Science en Elbit Systems hebben samengewerkt aan verschillende projecten, waaronder met name de ontwikkeling en levering van de ruimtetelescoop voor het Israëlische Ultraviolet Transient Astronomy Satellite (ULTRASAT )-programma en onderzoek naar bio-geïnspireerde materialen voor defensietoepassingen.

Het instituut is gevestigd op een ruime en groene campus in Rehovot, tegenover de faculteit der landbouwwetenschappen van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Ten noorden van het instituut ontstond later Kiryat Weizmann, de hightech-incubator die zou uitgroeien tot een belangrijk centrum voor de Israëlische hightechindustrie. Veel van de vindingen die in deze industrie een toepassing vinden hebben hun wortels in dit instituut. Een van de gebouwen op de campus is vernoemd naar de Nederlandse zakenman Daniël Wolf.

Monumenten op de campus

Het Weizmanninstituut telt ongeveer 24 beschermde monumenten, waarvan sommige vanwege hun architectonische waarde onder strikte bescherming staan. Hieronder vallen:

Zie ook

Zie de categorie Weizmann Institute of Science van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.