Wintersport is een verzamelnaam voor vormen van sport die als wedstrijdsport, recreatiesport of als vakantiebezigheid op het ijs of sneeuw worden uitgeoefend.
Wintersport is een verzamelnaam voor vormen van sport die als wedstrijdsport, recreatiesport of als vakantiebezigheid op het ijs of sneeuw worden uitgeoefend.
De meeste wintersporten zijn ontstaan als alternatief transportmiddel in de wintermaanden als de wegen en vaarwegen niet meer op normale manier begaanbaar waren. Zo wordt er al eeuwen geschaatst en gepriksleed om ijsvlakten makkelijker te kunnen oversteken. In de verloop van de tijd begint men deze transportmiddelen ook voor recreatieve doeleinden te gebruiken. Zo werden de eerste kortebaanwedstrijden voor schaatsers al rond 1800 verreden en rond 1900 werden er al wedstrijden voor priksleeërs gehouden, vaak zelfs letterlijk voor spek en bonen.
In 1882 werd uiteindelijk de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond (KNSB) opgericht waar alle takken van de schaatssport onder vallen.
Het skiën ontstond vooral in de Alpenlanden en in de Scandinavische landen. Hierdoor is er dus ook een verschil ontstaan tussen het alpineskiën en noords skiën. Al wordt de ski ontwikkeling rond 1860 in de Noorse regio Telemark gezien als bakermat van het skiën als tak van sport. De toeristische wintersport ontstond vooral in de alpen om de rijke buitenlanders te vermaken, Sankt Moritz in Zwitserland wordt alom gezien als de bakermat van het wintertoerisme eind 19e eeuw. Een hotelier wist een aantal Engelse zomergasten te overtuigen ook in de winter te komen. Het wintersport toerisme is al jaren van groot belang voor de toeristische sector in de Alpenlanden en is al lang niet meer alleen voor de rijke burgers.
De diverse wintersporten hebben elk diverse wedstrijden van amateurwedstrijden tot professionele wedstrijden op internationaal niveau, onderstaande een paar van de belangrijkste wintersportevenementen.
Zie Lijst van skicentra in België voor het hoofdartikel over dit onderwerp.In België is er een aantal wintersportmogelijkheden in de Belgische Ardennen voor langlaufers en beginnende skiërs. Een nadeel hierbij is dat de Belgische Ardennen niet sneeuwzeker zijn. Daarnaast zijn er in België ook indoorskibanen te vinden, waar het gehele jaar kan worden geskied. België heeft een aantal ijsbanen waar meerdere ijssporten kunnen worden beoefend.
Ook zijn er een aantal organisaties actief die als doel hebben de verschillende wintersporten te promoten en organiseren:
In Nederland kan men aan wintersporten doen, zo is er in bijna elke grote provinciestad wel een kunstijsbaan te vinden en er zijn in de meeste steden en dorpen natuurijsbanen waar in een vorstperiode veilig geschaatst of gepriksleed kan worden, verder zijn er een aantal indoorskibanen waar men als er geen sneeuw of ijs ligt toch een wintersport kan beoefenen.
Zodra er in de wintermaanden een goede vorstperiode aanbreekt kan er op natuurijs geschaatst en gepriksleed worden. Op eigen gelegenheid, maar er kan dan ook worden meegedaan aan wedstrijden op natuurijs en georganiseerde toertochten. De afstand van zo'n toertocht kan variëren van circa 10 tot circa 200 km. De tochten voeren soms door gebieden die anders niet of nauwelijks toegankelijk zijn. Veelal zijn er tijdens zulke toertochten controlepunten onderweg waar deelnemers een stempelkaart moeten laten afstempelen, na afloop wacht de deelnemer meestal een medaille. IJsclubs kunnen dergelijke tochten aanmelden bij de KNSB, de KNSB stelt minimumeisen aan de ijskwaliteit voor zo'n toertocht.
De Nederlandse skibond is de Nederlandse Ski Vereniging.
Een wintersportvakantie is een vakantie naar een gebied waar een wintersport kan worden beoefend, waar in het bijzonder skiën of snowboarden, mogelijk is. Dit wordt vaak ook wel kortweg wintersport genoemd. Er kan individueel een wintersportvakantie ondernomen worden, maar ook in groepsverband. Men beoefent hier de wintersporten als een vakantiebezigheid. Vaak neemt men ook nog lessen skiën of snowboarden bij skischolen in de vakantieplaats.
De belangrijkste wintersportgebieden in Europa liggen in de Alpen in landen als Frankrijk, Oostenrijk en Zwitserland; echter, ook in landen als Tsjechië en Noorwegen zijn talrijke skigebieden te vinden.
Een ijsbaan is een baan waar ijssporten kunnen worden beoefend. Er zijn verschillende ijsbanen. ijsbanen geheel gevuld met ijs of ijsringen van 200 of 400 meter.
De aanleg en exploitatie van wintersportgebieden brengen diverse ecologische nadelen met zich mee. Skigebieden bevinden zich vaak in dunbevolkte berggebieden die fungeren als leefomgeving voor schuwe diersoorten. De toename van toeristen, sneeuwkanonnen, pisteonderhoudsmachines en skiliften verstoren deze stiltegebieden, wat resulteert in lawaai en vervuiling. Bovendien laten toeristen aanzienlijke hoeveelheden afval achter op en langs de pistes.
Voor het aanleggen van pistes, met name in middelhoge gebieden (tussen 1000 en 2500 meter), worden bomen gekapt en hellingen aangepast met bulldozers en dynamiet. Dit verandert de samenstelling van de bodem, wat de kans op erosie en grondverschuivingen vergroot. Ontoereikende drainage en ongeschikte begroeiing dragen bij aan instabiele grondmassa’s.
Daarnaast vereisen sneeuwkanonnen grote hoeveelheden water en energie. Spaarbekkens worden aangelegd en beken worden verlegd, wat leidt tot uitdroging van het omliggende ecosysteem. Om de pistes begaanbaar te houden, wordt sneeuw aangedrukt door pistevoertuigen, en in sommige landen worden chemicaliën toegevoegd. Hierdoor functioneert de sneeuw niet langer als isolerende laag, wat kan leiden tot afsterven van vegetatie.
Aan het einde van het seizoen smelt deze verdichte sneeuwlaag trager, wat plantensoorten minder tijd geeft om te herstellen. Dit kan resulteren in het verdwijnen van bepaalde plantensoorten en maakt de bodem kwetsbaar voor erosie en verzadiging, wat de stabiliteit van de bovenlaag verder ondermijnt.
Er zijn maatregelen om deze negatieve effecten te beperken en wintersport duurzamer te maken. Het kiezen van duurzaam vervoer, zoals de trein, en het vermijden van gebieden met intensieve sneeuwkanonnen helpt de ecologische impact te verminderen. Duurzamere activiteiten, zoals sneeuwschoenwandelen in plaats van off-piste skiën, verstoren de natuur minder. Ook het gebruik van tweedehands wintersportkleding en het eten van lokale, plantaardige maaltijden dragen bij aan een lagere impact. Tot slot helpen accommodaties met eco-certificaten om energie- en waterverbruik te beperken, wat wintersport duurzamer maakt.
· 
· 
· · 