Telemark

Telemark fylke

Provincie in Noorwegen
(Details)
Situering
Landsdeel	Østlandet
Coördinaten	59°20'0"NB, 8°30'0"OL
Algemeen
Oppervlakte	15.298 km²
Inwoners (2023)	175.546 (11 inw./km²)
Hoofdstad	Skien
Overig
BRP (106 NOK)	36.345
- totaal	2001
- rang	12e plaats
- per inwoner	219.404
Website	telemarkfylke.no
Foto's
Portaal    Noorwegen

Telemark is een fylke ('provincie') in het zuiden van Noorwegen. De provincie grenst aan Vestfold en Buskerud in het oosten, aan Vestland en Rogaland in het westen en aan Agder in het zuiden. De hoofdstad is Skien.

Vanaf 1 januari 2020 tot 1 januari 2024 was Telemark samengevoegd met Vestfold tot de nieuwe provincie Vestfold og Telemark. De bestuurlijke herindelingen bleven de gemoederen bezighouden, waardoor na slechts vier jaar het besluit ongedaan werd gemaakt en zowel Telemark als ook Vestfold weer zelfstandige fylkes werden.

Hoogste punt van Telemark is Gaustatoppen even ten zuiden van Rjukan.

Telemark wordt traditioneel verdeeld in de districten Grenland, Midt-Telemark, Vest-Telemark en Øst-Telemark. Districten hebben geen bestuurlijke betekenis in Noorwegen.

Bestuurlijke indeling

Gemeenten

Telemark is sinds 1 januari 2024 verdeeld in zeventien kommuner:

1. Bamble 2. + 12. Midt-Telemark 3. Drangedal 4. Fyresdal 5. Hjartdal 6. Kragerø 7. Kviteseid 8. Nissedal 9. Nome	10. Notodden 11. Porsgrunn 13. Seljord 14. Siljan 15. Skien 16. Tinn 17. Tokke 18. Vinje

Zie ook: Lijst van plaatsen in Telemark

Natuur

• Hardangervidda
• Berg Gaustatoppen
• Meren Møsvatnet, Nisser, Tinnsjå, Totak, Bandak en Norsjø

Bezienswaardigheden

• Staafkerk van Heddal
• Krossobanen
• Waterval Rjukanfossen
• Telemarkkanaal
• Meer Møsvatnet
• Waterpark Bø Sommarland
• Rallarvegen
• Gygrestol
• West Telemark Museum

Verkeer en vervoer

De E134, die Oslo met Haugesund verbindt, loopt door Telemark. De weg ontsluit de zuidkant van Hardangervidda. Van Haukeligrend loopt Rijksweg 9 naar Kristiansand in het zuiden. Fylkesveg 41 is de historische Telemarksvegen. Langs de kust loopt de E18 die in Noorwegen van Kristiansand via Oslo naar de Zweedse grens loopt.

Onderwijs

De Hogeschool Telemark (afkorting HiT) verzorgde Hoger onderwijs in Telemark. De hogeschool had vier faculteiten die gevestigd waren in Bø, Notodden, Porsgrunn en Rauland. De Hogeschool had ruim 6.000 studenten. Tussen 2014 en 2016 fuseerde de HiT met de hogescholen in Buskerud en Vestfold. In 2018 werd het fusieproduct de Universiteit van Zuidoost Noorwegen.

Bekende mensen uit Telemark

• Myllarguten, (1801–1872), volkmuzikant uit Sauherad
• Aasmund Olavsson Vinje (1818–1870), schrijver uit Vinje.
• Sondre Norheim (1825–1897), vader van het moderne skiën uit Morgedal in Kviteseid
• August Cappelen (1827–1852), kunstschilder uit Skien
• Henrik Ibsen (1828–1906), toneelschrijver uit Skien
• Theodor Kittelsen (1857–1914), kunstschilder uit Kragerø
• Vidkun Quisling (1887–1945), politicus en Nazi collaborateur uit Fyresdal
• Aslaug Vaa (1889–1965), schrijver uit Rauland in Vinje
• Tarjei Vesaas (1897–1970), schrijver uit Vinje
• Anne Grimdalen (1899–1961), beeldhouwer uit Skafså in Tokke
• Eivind Groven (1901–1977), componist uit Lårdal in Tokke
• Klaus Egge (1906–1979), componist uit Gransherad in Notodden
• Hans Herbjørnsrud (1938), schrijver uit Heddal in Notodden
• Tor Åge Bringsværd (1939), schrijver uit Skien
• Gisle Kverndokk (1967), componist uit Skien

Tweede Wereldoorlog

• Telemark werd bekend door Operatie Freshman tijdens de Tweede Wereldoorlog, het Britse plan om de zwaarwaterfabriek Vemork te vernietigen.

Trivia

Bij het schansspringen kent men de zogenaamde Telemark-landing, waarbij de skiër bij de landing ver buigt door één been als ware het een aanzoek naar de jury. Deze landing is naar deze provincie vernoemd. Ook het Telemarken, een vorm van skiën waarbij de benen apart van elkaar worden gebogen, is naar deze provincie vernoemd.

Externe link

• (no) Website van Telemark fylkeskommune

Zie de categorie Telemark van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.