Witterstraat 3 is een woonhuis en gemeentelijk monument in de Drentse hoofdstad Assen. Het pand werd in 1906 gebouwd in opdracht van de modiste Anna Maria Henrietta Pieters, de weduwe van de in 1886 overleden pettenfabrikant Josephus Bernardus Suurmeijer. Het gebouw is ontworpen door de Asser architect Johannes van Houten in de stijl van de Art Nouveau.
Geschiedenis
De opdrachtgeefster, de weduwe Suurmeijer-Pieters, zette na het overlijden van haar man de zaken voort. In 1897 had zij reeds een nieuwe hoeden- en pettenwinkel laten realiseren op de hoek van de Gedempte Singel en de Singelstraat, eveneens naar een ontwerp van Johannes van Houten.
Het ontwerp voor Witterstraat 3 stamt uit de latere fase van de loopbaan van Van Houten. Het pand vertoont een sterke architectonische en historische samenhang met het buurpand op nummer 5.
Architectuur en exterieur
Het woonhuis is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en telt één bouwlaag onder een afgeknot schilddak, dat is bedekt met zwart geglazuurde pannen.
Voorgevel
De representatieve voorgevel is uitgevoerd in rode en witte strengperssteen, terwijl de overige gevels sober zijn uitgevoerd in eenvoudige baksteen. Kenmerkende elementen zijn:
Speklagen: De gevel wordt gekenmerkt door horizontale banden van wit metselwerk.
Middenpartij: Een hoog opgaande risaliet die boven de daklijst uitsteekt. Deze partij bevat twee getoogde vensters, geflankeerd door gemetselde vleugels en bekroond met hoekpinakels.
Details: Tussen de pinakels bevindt zich een smeedijzeren hekwerk in Art Nouveau-stijl. De vensters zijn voorzien van witte segmentbogen met gedecoreerde sluitstenen.
Entree: De toegang bestaat uit een paneeldeur met snijwerk en decoratief smeedijzeren traliewerk voor het deurlicht.
De beide zijgevels van het pand zijn blind uitgevoerd.
Samenhang met Witterstraat 5
Het pand vormt in zekere zin een ensemble met het naastgelegen pand Witterstraat 5. Beide woningen zijn nagenoeg gelijktijdig gebouwd, kennen vergelijkbare afmetingen en zijn ontworpen in een verwante bouwstijl. Bovendien kunnen beide panden worden beschouwd als voorbeelden van het werk van de respectievelijke architecten in de nadagen van hun actieve loopbaan.
Witterstraat 5 werd ontworpen door de architect Geert Stel. Van Houten en Stel waren hun carrière gezamenlijk begonnen in een partnerschap en bleven ook in latere jaren incidenteel met elkaar samenwerken. Deze achtergrond draagt bij aan de visuele en historische samenhang tussen de twee naast elkaar gelegen panden.
Monumentale waardering
Als gemeentelijk monument wordt het pand gewaardeerd om verschillende redenen:
Cultuurhistorie: Het is een bijzondere uitdrukking van de vroeg-20e-eeuwse woningbouw voor de gegoede middenstand.
Architectuurhistorie: Het pand is van belang vanwege de voor de bouwtijd karakteristieke hoofdvorm, het specifieke materiaalgebruik en de Art Nouveau-detaillering.
Ensemblewaarde: Vanwege de beeldbepalende ligging nabij de kruising met de Vaart Zuidzijde en de samenhang met de overige bebouwing aan de Witterstraat.
Dromen die uitkwamen, De bouwers van Assen deel 1; Johannes van Houten, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-01
Bouwen voor de opkomende burgerij, De bouwers van Assen deel 4; Geert Stel, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-04
