Xie Jun

Xie Jun
Xie Jun
Persoonlijke gegevens
Land Vlag van China China
Geboortedatum 30 oktober 1970
Geboorteplaats Baoding
Wereldkampioen 1991–1996

1999–2001

FIDE-rating 2574 [inactief sinds 2008]
Hoogste FIDE-rating 2574 (januari 2008)
Titel Grootmeester (1993)
(en) FIDE-⁠profiel
Portaal  Portaalicoon   Schaken

Xie Jun (Chinees: 謝軍 / 谢军; Baoding, 30 oktober 1970) is een Chinese schaakgrootmeester. Ze is de eerste vrouw van Aziatische afkomst die de grootmeestertitel behaalde. Jun was tweemaal wereldkampioen schaken bij de vrouwen: van 1991 tot 1996 en opnieuw van 1999 tot 2001.

Jun wordt beschouwd als een pionier in de internationale doorbraak van Chinese vrouwelijke schakers. Ze ging vooraf aan een generatie van sterke Chinese spelers waaronder Zhu Chen, Xu Yuhua, Lei Wang, Qin Kanying en de Chinees-Nederlandse Zhaoqin Peng.

Biografie

Jun werd geboren in Baoding, Hebei en groeide op in Beijing. Als kind woonde ze bij haar moeder en grootmoeder. Haar vader was een militair waardoor hij regelmatig langdurig van huis was. Jun leerde Chinees schaken toen ze zes jaar oud was. Hier bleek ze zeer vaardig in te zijn; op 10-jarige leeftijd werd ze meisjeskampioen in Chinees schaken in Beijing. De Chinese overheid stimuleerde actief de bevordering van het schaken, en verzocht Jun om het internationale schaakspel op te pakken.

Schaakcarrière

In zowel 1984 als 1985 won Jun het nationaal kampioenschap schaken voor meisjes onder de 16. In 1988 eindigde ze op de gedeelde tweede tot en met vierde plaats tijdens het Junior Wereldkampioenschap schaken voor meisjes in Adelaide. In 1990 werd ze tweede in het Interzonetoernooi van Kuala Lumpur en won samen met Alisa Maric het kandidatentoernooi van Bordzjomi. In de play-off versloeg ze Maric met 4½-2½.

In 1991 zorgde Xie Jun voor een sensatie door de match tegen regerend wereldkampioen Maia Tsjiboerdanidze met 8½-6½ te winnen en zo wereldkampioen schaken bij de dames te worden. In 1993 verdedigde ze haar titel met succes tegen Nana Ioseliani (8½-2½). FIDE voerde in deze periode de regel in dat de winnaar van het wereldkampioenschap schaken voor vrouwen direct de grootmeestertitel behaalde. Hierdoor ontving Jun, die al drie GM-normen had behaald, als zesde vrouw de titel van schaakgrootmeester. Ze was de eerste Aziatische vrouw die grootmeester werd.

In 1996 verloor ze van Susan Polgar met 8½-4½ tijdens het wereldkampioenschap schaken voor vrouwen. In 1997 eindigde ze als tweede in het kandidatentoernooi na Alisa Galliamova. Volgens de regels had Jun tegen Galliamova moeten spelen om het recht te verkrijgen om Polgar uit te dagen, maar na een reeks conflicten verviel Polgars titel en speelden Jun en Galliamova in 1999 om de titel. Jun won met 8½-6½. In 2000 werd het wereldkampioenschap in een groot knock-outtoernooi verspeeld. Jun won dit toernooi. Daarna heeft ze zich niet meer in de strijd om het wereldkampioenschap gemengd.

In 1998 won het Chinese team goud op de Schaakolympiade te Elista, in 2004 won het Chinese team goud in Calvià.