Zunderdorp

Zunderdorp

Dorp in Nederland
Situering
Provincie	Noord-Holland Noord-Holland
Gemeente	Amsterdam Amsterdam
Coördinaten	52° 24′ NB, 4° 58′ OL
Algemeen
Oppervlakte	8,86 km²
Inwoners (2020)	480
Overig
Postcode	1027
Netnummer	020
Woonplaats (BAG)	Amsterdam
Foto's
Luchtfoto van Zunderdorp; mei 2014.
Portaal    Nederland

Zunderdorp (voorheen 'Sundeldorp') is een dorp in Landelijk Noord in de Nederlandse gemeente Amsterdam. Het bestaat uit enkele tientallen huizen en enkele andere gebouwen, waaronder de kerk van Zunderdorp. Enkele huizen zijn van hout. Het dorp telt 463 inwoners.

Geschiedenis

Oorspronkelijk was Zunderdorp het hoofddorp van de banne Sundeldorp / Sindeldorp. 'Sundels', het woord waar de naam Zunderdorp van komt, waren smalle vaarten, die vanaf het dorp naar het IJ stroomden. Het werd vanaf de 17e eeuw overvleugeld door het aan het IJ gelegen Nieuwendam. Van 1619 tot 1811 was Zunderdorp onderdeel van de Waterlandse Unie, samen met Broek in Waterland, Landsmeer, Ransdorp, Schellingwoude en Zuiderwoude.

Het dorp maakte van 1811 tot 1921 deel uit van de gemeente Nieuwendam, die in dat jaar opging in de gemeente Amsterdam.

Al eeuwenlang is melkveehouderij de belangrijkste activiteit. Vroeger ging de verse melk met melkschuiten rechtstreeks naar Amsterdam om daar te worden afgeleverd aan de nieuwe melkmarkt op de Prins Hendrikkade. Daar stonden de Amsterdamse melkslijters klaar met hun karren om de melk huis-aan-huis te verkopen.

Eeuwenlang vocht men met omringende dorpen een strijd met het water uit.

Bouwwerken

In Zunderdorp en buurtschap 't Nopeind zijn tien rijksmonumenten gelegen, waaronder de genoemde kerk, waarbij de zaalkerk en de toren elk apart de monumentstatus hebben (gegevens 2018.

Het dorp is geheel omsloten door sloten, daarom zijn er veel bruggen. Sommige zijn voor privégebruik, een aantal is in beheer bij de gemeente Amsterdam:

• Brug 373, ook wel PEN-brug, in de verbinding met de stadsbebouwing van Amsterdam-Noord
• Postje van Gerrit Vreeling, een ophaalbrug in dezelfde toegangsweg, gelegen vlak voor het dorp
• Los Postje, brug naar ontwerp van Piet Kramer
• Bakkersbrug, gelegen bij de voormalige bakkerij
• Torenvenbrug, gelegen in een buitenwijk van het dorp
• Bullebrug, brug voor wandelaars richting buurtschap 't Nopeind
• Werfbrug, op de oostelijke rand van het dorp.

Openbaar vervoer

Van 1930-1932 reed de Gemeentetram Amsterdam in de spitsuren bus M naar Nieuwendam. In 1969 werd GVB buslijn 30 naar het dorp doorgetrokken. In 1975 volgde doortrekking naar 't Nopeind waar op het erf van een boerderij kon worden gekeerd. Sinds 3 februari 2018 rijdt er geen bus meer en is de lijn uitbesteed als vraagafhankelijk openbaar vervoer aan taxibedrijf Staxi.

Activiteiten

Tussen 1991 en 2018 werd er elke drie jaar de Boerenmarkt georganiseerd. Dit was een markt met kraampjes, wedstrijden en andere activiteiten waarbij een groot deel van de inwoners van Zunderdorp betrokken was. Het evenement trok bezoekers uit de regio, waaronder Amsterdam. De opbrengst kwam ten goede aan de Kerk van Zunderdorp en de Stichting Diensten met Belangstellenden.

Afbeeldingen

• 
  Gezicht op Zunderdorp, met de kerk; circa 1750-1775.
• 
  Zunderdorp tijdens de Watersnood van 1916.
• 
  Oorlogsplaquette bevestigd aan de kerk.
• 
  Kerklaan 16 (2010)
• 
  Middenlaan 19 (2011)
• 
  Brug 'Los Postje' (november 2018)
• 
  Bullebrug (november 2018)
• 
  Hoornkopsebrug (november 2018)
• 
  Werfbrug (mei 2019)

Literatuur

• Als Amsterdam zich over ons ontfermt, de geschiedenis van de inlijving bij Amsterdam van de gemeenten Buiksloot, Nieuwendam en Ransdorp in 1921, van José Lutgert en Dick Reedijk, uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 1996. ISBN 978-908011803
• Terugblikken op Waterland. Hoofdstukken uit de geschiedenis van Amsterdam-Noord, uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 2000. ISBN 978-90-801180-8
• Nood aan den dijk - Watersnood 1916, uitgave Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord en Centrale Dorpenraad Landelijk Amsterdam-Noord, 2016. ISBN 978-9090293165

Zie de categorie Zunderdorp van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.